Opinie, Nieuws, Samenleving, België, SKEPP, Field liberation movement, Psychoanalyse - Willem betz

De clash der filosofen

Enkele filosofen hebben bezwaren geuit tegen de manier waarop SKEPP volgens hen met wetenschap omgaat. De critici halen hierbij als voorbeelden de discussies aan rond de Field Liberation Movement, Slavoj Žižek en psychoanalyse". Een antwoord van SKEPP.

donderdag 29 december 2011 15:43

Enkele filosofen hebben bezwaren geuit tegen de manier waarop SKEPP volgens hen met wetenschap omgaat. Het verwijt klinkt dat SKEPP “tekeer gaat tegen allerlei zogezegd irrationele travestieën. Voorbeelden daarvan zijn de discussies rond ondermeer de Field Liberation Movement, Slavoj Žižek en psychoanalyse. Het is hier niet onze bedoeling om het voor één van deze slachtoffers op te nemen.“

Hier worden dus in één adem drie totaal verschillende dingen genoemd: de vernietigers van het aardappelveld, een stand-up-filosoof en een behandeling van mensen met psychische problemen.

Let op het woordgebruik: gaat te keer, slachtoffers van SKEPP, zogezegd irrationeel. Dat is niet mals als kritiek en verdient wel een citaat of onderbouw, maar die komt er niet.

Vogelverschrikkers

Volgens hen noemen we die dingen ten onrechte irrationeel maar toch zullen ze die niet gaan verdedigen. Waarom niet ? Dat zou pas interessant zijn. Zijn ze dan toch wel rationeel ? Als je er niets over kan of wil zeggen, zwijg er dan over. Dergelijke vage insinuaties en dubbelzinnige stemmingmakerij zonder rechtvaardiging is een „filosoof“ onwaardig.

Ze menen ook dat SKEPP een achterhaald beeld van wat wetenschap is, want we steunen op filosofen die „voorbijgestreefd“ zijn. Volgens hen moeten we nu andere filosofen volgen, zoals Lakatos en vooral Kuhn, de lieveling van alle kwakzalvers, die graag zijn begrip paradigma misbruiken om alle mogelijke nonsens goed te praten. Misschien zijn die ook wel voorbijgestreefd ?
Wat onze filosofen heel erg stoort is dat skeptici “steeds een empirische toetsing eisen“

Waarop baseren ze zich om dat te beweren? Niemand bij SKEPP is zo dwaas om altijd en overal empirische verificatie of falsificatie te vragen. Dat hebben we nooit beweerd, tenzij in enkele zeer specifieke gebieden. Dat staat duidelijk in onze teksten.

Van de zeer genuanceerde uiteenzetting door prof. Vermeersch ( https://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/12/20/etienne-vermeersch-over… ) over de gradaties in sterkte van bewijs, over de soorten van bewijs naargelang het gebied en het onderwerp hebben ze blijkbaar niet veel begrepen, of is het selectief geheugen ? Wie eerlijk en aandachtig die tekst leest zal merken dat ze er een karikatuur of een vogelverschrikker van gemaakt hebben.

Twee Gentse filosofen, leden van SKEPP, zouden die dwaze uitspraken over empirie gedaan hebben in een radioprogramma. Hebben de ondertekenaars die uitspraken zelf gehoord of was het van horen zeggen ? Kregen ze die uitspraken op papier, dan is het een kleine moeite om de juiste tekst te citeren. Als het echt zo gezegd werd dan kunnen we een rectificatie opstellen. Mocht blijken dat de opsteller van het pamflet de waarheid geweld aangedaan heeft, krijgen we dan excuses en rechtzetting?

Ik moet wel bekennen dat SKEPP fanatiek dogmatisch is over volgende stelling: ‘Wie een behandeling verkoopt of aanprijst aan zieke mensen moet kunnen aantonen dat ze werkt’. Uiteraard met heel wat nuances zoals: voor wie, voor wat, kans op baten en op schade, vergelijking met andere behandelingen, enz. Wie dat principe niet aanvaardt zet de deur wijd open voor kwakzalvers en oplichters.

Daarover gaat het eigenlijk, al de rest zijn afleidingsmaneuvers. De psychoanalisten voelen zich bedreigd omdat het wereldwijd publicaties regent die aantonen dat die keizer geen kleren aan heeft. Daarom zoeken ze nu wanhopig steun bij ondermeer de menswetenschappen en de filosofie tegen een gemeenschappelijke ‘vijand’.

De realiteit is dat psychoanalyse nog steeds wordt aangeprezen en verkocht als een behandeling. Het internationale verdict over de efficiëntie ervan is vernietigend: weinig efficient, duur, langdurig, ernstige gevaren, ongunstige balans in vergelijking met andere behandelingen, enzomeer. De tactische trucs die ze nu gebruiken om zich aan die wetenschappelijke beoordeling te onttrekken zijn typerend voor een pseudowetenschap.

Mag de waarde van een behandeling niet beoordeeld worden ?

Onze critici schrijven: “Als (wetenschaps)filosoof kan het niet het doel zijn wetenschappers te bevelen wat ze moeten doen of volledige wetenschappelijke disciplines te beoordelen in absolute termen als goed of slecht”.

Inderdaad, maar als deskundige in bewijsvoering in de geneeskunde heb ik wel het recht en zelfs de plicht om de bevolking te waarschuwen dat er hen een behandeling wordt aangesmeerd met valse beloften en met verzwegen risico op ernstige nadelen, zoals false memory syndrome en culpabilisatie.

Wat hebben die aardappeltrekkers te maken met een oordeel over de werkzaamheid van psychoanalyse?
Of het vernielen van wetenschappelijk werk kan verantwoord worden op basis van een geloof is een ethisch-sociale kwestie. Of dat geloof in de schadelijkheid van die patatjes wetenschappelijk verantwoord is, daar werd elders al uitgebreid genuanceerd over bericht. SKEPP meent van niet. Menen deze filosofen dat het wel een verantwoorde actie was ?

Waarom werd SKEPP vernoemd in verband met de controversiele showman-filosoof Slavoj Žižek ? Voor de enen is hij een clown of een stand-up comedian die zich verkoopt als filosoof, voor anderen is hij het grootste genie van de laatste eeuw. SKEPP heeft hierover geen standpunt gepubliceerd. Waarom die er dan bij gehaald wordt zal wel bij de trucjes horen zeker ?

En de critici besluiten met: “… wij (wetenschaps)filosofen zijn het grondig oneens met deze visies op wetenschap”.
Wel, dames en heren filosofen, we zijn het roerend eens dat we het oneens zijn met deze visie op wetenschap. De visie waartegen u fulmineert is niet meer dan een stropop en zeker niet een eerlijke weergave van de visie van de vzw SKEPP.

Mag ik u de raad geven dergelijke teksten niet te tekenen zonder eerst eens te verifiëren of de inhoud van de „aanklacht“ wel strookt met de werkelijkheid?

Stromannen neersabelen strookt niet met de waardigheid van iemand die zich (wetenschaps)filosoof wil noemen, zeker niet als die dan nog de ambitie heeft om „de wetenschap te gaan stroomlijnen“

prof em. Willem betz
voorzitter van de vzw SKEPP

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!