‘Mensen helpen mensen. Calais is maar een eerste stap’
Interview -

‘Mensen helpen mensen. Calais is maar een eerste stap’

Steeds meer burgers blijven niet langer bij de pakken zitten en zetten zich actief in om het lot van vluchtelingen te verbeteren. Een gesprek met Sarah Wagemans, Peter Terryn en Annemie Verbeiren, de initiatiefnemers van de solidareitscampagne "we gaan naar Calais en we nemen mee ..."

donderdag 3 september 2015 15:30

Jullie initiatief ‘wij gaan naar Calais en nemen mee’ loopt als een trein. Wat is er allemaal gaande net voor het vertrek van het konvooi?

Peter: Heel wat mensen nemen nog steeds contact op en helpen mee. We hebben een twintigtal ophaalpunten die goed functioneren en er wordt bijna dag en nacht gesorteerd. Vrijdag en zaterdag rijden we in konvooi naar Calais. We zijn zeker met 4 vrachtwagens, een tiental camionetten en 70 voertuigen.



Foto: Annemie Verbeiren

Waarom in Calais?

Peter: Calais is de dichtstbijzijnde plek is waar de nood het hoogst is. Maar we hebben, gezien het succes, ook ingezameld voor onthaalstructuren die hier actief zijn. We staan dagelijks in contact met de verenigingen die actief zijn in Calais: Ouverture et Humanité, Salaam, Auberge des Migrants, Artsen van de wereld, vrijwilligerscollectieven. Zij hebben ons lijsten gegeven van wat nodig is. Wij hebben deze lijsten ook laten rondgaan op FB en via de mail. Het hele initiatief is gegroeid uit de FB groep Extra Slechte Vlamingen, het initiatief ‘Burger Opstaand’ en kreeg onmiddellijk de steun mee van Hart boven hard.

Wat hebben de mensen afgegeven? Kwatongen beweren dat mensen van de gelegenheid gebruik maken om hun zolder leeg te maken…

Annemie: Dat is misschien voor 5% van de spullen het geval. Dat leggen we opzij en nemen we niet mee. Heel wat mensen hebben gewoon nieuwe spullen gekocht zoals hygiënische artikelen, voeding. Noem maar op. Alles wat ze dubbel hebben en in goede staat werd ook meegegeven. Het is écht indrukwekkend!

Peter: Er is naast Calais ook nog een zone in Duinkerken waar intussen ook een duizendtal mensen kamperen. We gaan daar ook spullen afgeven. We werden ook gecontacteerd door particulieren die met hun bedrijf, als ondernemer zo je wil, een handje willen toesteken. Een aannemer die sanitaire punten wil plaatsen, een architect die zijn diensten aanbiedt om goed en snel barakken te bouwen.

Sarah: Wij zijn ook niet van gisteren bezig hé. Heel wat mensen die zich hier nu rond inzetten waren al actief bij Occupy Antwerpen en de actie van Geefpleinen We hebben ook altijd ‘onze armen’ of mensen in nood willen steunen en dat ook concreet gedaan. Onze actie overstijgt heus wel liefdadigheid. We willen een concrete symbolische daad stellen die het verhaal van heel wat politici tegenspreekt. Wij zijn wél solidair…

Hoe wordt er gereageerd door partijen?

Annemie: We krijgen natuurlijk steunberichten van PVDA, Groen en sp.a. Er zijn ook mensen van die partijen die concreet meedoen. Vanuit de sp.a vroegen ze mij of ze de oproep van inzameling konden bekend maken en dat is ook gebeurd in heel wat afdelingen. Dankzij de sociale media gaat dat allemaal vanzelf bijna!

Peter: De reactie van sommige politici of gezagsdragers op de komst van vluchtelingen is veelal verfoeilijk. Ze surfen op de xenofobie van een deel van het electoraat en reageren zoals angstwezels… Oei, als we die ontvangen, dan gaat die partij terug electoraal scoren. Intussen zegt de NVA hetzelfde en verklaart de burgemeester van Vilvoorde dat ook zij niets kunnen qua onthaal ‘want anders is het ambras met de Syriëstrijders’… Niet bepaald moedig en in de grond net hetzelfde verhaal als dat van De Wever.

Annemie:Ik vond dit ook heel spijtige uitspraken, al is er wel een groot verschil tussen die twee. Hans Bonte is wel iemand die net de ex-Syriëstrijders niet wil stigmatiseren en wil werken aan deradicalisering …



Foto: Annemie Verbeiren

Mensen vragen zich natuurlijk af: kan onze maatschappij zoveel vluchtelingen wel aan. Maar laat ons niet vergeten dat het om mensen gaat, en dat we in Europa 500 miljoen inwoners tellen. Er zijn sinds januari 400.000 vluchtelingen aangekomen, stel dat dit stijgt tot 1 miljoen per jaar, dan nog zit je maar aan 0,1% van de Europese bevolking extra, één tiende van één percent! Laat ons niet flauw doen! Dit gezegd zijnde, welke impact heeft jullie actie?

Peter: Ik denk dat de impact van ons initiatief, dat van Oostende tot in Hasselt is geraakt, en ook in mainstream media, al wat tegenwind geeft aan het heersend discours van wij kunnen ze niet opvangen. We hebben de discussie verschoven naar: wij doen iets en wat doet de overheid? Indien mensen op eigen initiatief vanalles kunnen doen, waarom dan niet de overheid? Er bestaan contingency-plannen in geval van rampen, overstromingen, noem maar op. Er ligt vanalles klaar in de schuiven om mensen in nood op te vangen indien nodig. Onze maatschappij heeft heel wat onderbenutte infrastructuur. Van sporthallen tot lege containers.

Sarah: De Wever wakkert het racisme aan en speelt in op angsten die we overigens goed begrijpen. Waarom wél para’s om ons te beschermen tegen terrorisme maar geen leger of de civiele bescherming inzetten om die mensen in nood op te vangen. Het is toch schandalig dat die daar in Brussel gewoon in open lucht moeten logeren zonder enige infrastructuur! Bijna zoals in Calais!

Peter: Uiteindelijk is de ondermaatse actie van de overheid verantwoordelijk voor de heersende beeldvorming. Niets doen om die mensen te ontvangen betekent dat zij zichzelf redden en dat krijg je die miserabele toestanden met geïmproviseerde campings, mensen die op straat slapen, dranghekkens, huilende kinderen, … Hetzelfde kan gezegd worden over de vluchtelingen crisis in haar geheel. Frontex is een fiasco. Bijna alle vluchtelingen komen aan in Italië en Griekeland omdat de zee geen grens is. De kust valt niet af te sluiten, noch bij vertrek noch bij aankomst. Fort Europa heeft ervoor gezorgd dat de Middellandse zee een massagraf is geworden. Meer dan 4000 doden op zes maanden tijd. Maar dat zal de vluchtelingen niet tegenhouden. We mogen niet vergeten dat het merendeel, bijna 75% uit drie landen afkomstig is: Irak, Syrië en Afghanistan. Landen die onze F16’s bombarderen en waar we een verantwoordelijk hebben, naast de VS en de NAVO in haar geheel, in de oorlog en de miserie. Wie tot hier geraakt is, dat zijn oorlogsvluchtelingen, geen ‘migranten’… Fort Europa gaat niks tegenhouden, we moeten voor degelijk opvang zorgen en ervoor zorgen dat in de landen vrede, sociale rechtvaardigheid en democratie vooruitgang kennen in plaats van omgekeerd.

Wat gaan jullie doen na terugkomst uit Calais?

Peter: We zullen zeker en vast vaker gaan. Op 19 september is er een internationaal konvooi met betoging ter plaatse. Uit Duitsland, Engeland en Frankrijk zelf worden er konvooien aangekondigd. Dan is er ook de betoging van de sans papiers op 20 oktober. Ik ben naar de coördinatie geweest van het actie platform voor de sans papiers. De Afghanen, die bijna niet uitgewezen kunnen worden, zijn zeer actief. Zij doen niet alleen mee met inzameling maar voeren ook acties om ervoor te zorgen dat onthaal beter moet verlopen: taalcursussen, huisvesting, zorg, noem maar op. Ook op dit terrein verloopt alles op erbarmelijke wijze.



Foto: Annemie Verbeiren

Moeten we er niet voor zorgen dat we als burgers laten horen dat wij ze wél verwelkomen, ook hier bij ons?

Annemie:zeker en vast! Ik denk dat het districtsbestuur van Borgerhout dat nu aan het bekijken is, en sp.a Antwerpen stad heeft komende zaterdag een solidariteitsactie gepland waar iedereen zijn steun kan komen betuigen. En de stad Gent zal ook wel iets in gang steken…

Sarah: Dat is dringend nodig en we gaan daar zeker toe bijdragen. Er mag niet gewacht worden…

Peter: Natuurlijk, de vluchtelingen moeten zo snel mogelijk de gelegenheid krijgen een nieuw leven te beginnen. Gaan ze terug of niet, dat moeten die mensen uitmaken. Voor onze verouderde samenleving is wat jong bloed zeker welkom. De culturele verschillen bepalen veel minder welk traject deze mensen zullen kennen dan de gelijke rechten waarvan ze moeten kunnen genieten. Anders zitten ze in de informele arbeidsmarkt en die doet aan sociale dumping hier ter plaatse. Vluchtelingen mogen natuurlijk een handje toesteken bij de uitbouw van onthaalinfrastructuur maar we mogen hen zeker niet als goedkope arbeidskrachten inzetten zoals Fernand Huts voorstelt. Dat is een schandalige provocatie naar de vakbonden toe.

Moeten de vakbonden niet ook iets doen? Zij hebben lokalen voor informatieverstrekking, zij mogen ook niet achterwege blijven want anders zullen de vluchtelingen net zoals de sans papiers ingezet worden om lonen en arbeidsvoorwaarden te drukken!

Peter: Awel ja! Dat zouden die zeker mogen doen. Kan jij daar iets over schrijven? We zullen onze syndicale vrienden die nu mee doen als ‘burger’ eens vragen of er bij hun vakbond niet iets kan gedaan worden.

Oké, dat zal ik doen. Hoe verbinden we strijd voor menswaardige vluchtelingenbeleid met het anti-besparingsbeleid? Of zijn dat twee aparte fronten?

Sarah: Neen, alles komt samen. De besparingen zijn niet onvermijdelijk maar een beleidskeuze van de Vlaamse en federale regering. Er moet gewoon meer geld besteed worden aan onderwijs, zorg, milieu, mobiliteit, dienstverlening. Dit doen zou ons heel wat minder kosten dan wat de multinationals ons kosten aan niet geïnde belastingen.

Peter: beide fronten lopen door elkaar. Moest Europa het anders aanpakken op vlak van de vluchtelingen of inzake begrotingsbeleid – dus zonder opgelegde soberheid en verarming – dan zou er opnieuw een positieve dynamiek ontstaan. Te beginnen op het vlak van de economie. Dat is ook wat links Labour kandidaat Jeremy Corbyn verdedigt in het VK: druk geld bij om ecologische transitie te financieren, nieuwe tewerkstelling om dringende sociale noden te lenigen op vlak van huisvesting en onderwijs bvb. Al wie zegt dat dit onmogelijk is mag niet vergeten dat er de laatste jaren in Europa duizenden miljarden euro’s werden ‘gedrukt’ – het was natuurlijk wel digitaal geld – om de banken te redden, met verse liquiditeiten te voorzien waardoor we nu schulden afbetalen voor de redding van die banken. Zonder dat die financiële overigens gesaneerd werd. Kortom, het hele systeem draait vierkant.

Interview afgenomen door S. Bouquin op 2 september 2015

Dit artikel verscheen eerder op de site van Rood!

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!