Regeren met een pistool tegen de slaap: Venezuela na de raid
Bij dit soort militaire operaties wordt informatie strak gecontroleerd en geframed. Eerst was er het ‘feit’ dat Venezuela voortaan vanuit de VS bestuurd wordt. Daarna volgde het verhaal dat Trump liever samenwerkt met de tot interim-president benoemde vicepresident Delcy Rodríguez dan met oppositieleidster Maria Corina Machado. Met Rodríguez zou er al langer “een goede verstandhouding” zijn en er zouden onderhandelingen lopen over de afzetting van Maduro.
Trump koppelde dat aan een open dreigement: als Rodríguez niet in zijn pas loopt, kan ze “een erger lot” tegemoet gaan dan Maduro. Ook de minister van binnenlandse zaken Diosdado Cabello werd in de media opgevoerd als geheime onderhandelaar.
Over één ding bleef het opvallend stil: de reacties van de bevolking
En dan waren er de klassieke ingrediënten: ‘afvallige’ legerfracties en een veiligheidschef die verraad gepleegd zou hebben zodat de kidnapping “op enkele minuten” kon gebeuren. Over één ding bleef het opvallend stil: de reacties van de bevolking.
Eenheid bij de Bolivariaanse leiding
De regering veegde echter geruchten over verdeeldheid van tafel als fake. Op maandag 5 januari, twee dagen na de bombardementen en de kidnapping, werd Delcy Rodríguez door het parlement ingezworen als interim-president. Opvallend daarbij was de aanwezigheid van parlementslid en zoon van Maduro, Nicolás Ernesto Maduro.
Rodríguez riep op tot eenheid, ook bij wie het chavisme niet deelt, en benadrukte dat zij Maduro slechts tijdelijk vervangt. Vladimir Padrino López, opperbevelhebber van het leger en minister van Defensie betuigde onmiddellijk de volledige steun van het leger aan interim-president Rodríguez. De chef van Maduro’s persoonlijke beveiliging, Javier Marcano Tábata, kreeg een andere taak.
De bevolking kreeg de boodschap om de kalmte te bewaren en het werk en leven verder te zetten. De schade werd opgenomen, het herstel startte en scholen gingen weer open. Voor kinderen lopen er aangepaste activiteiten in Caracas en twee andere getroffen provincies om trauma te helpen verwerken.
Vanuit gevangenschap stuurde Maduro al op dag één een signaal: geboeid, onderweg naar de cel, maakte hij het handgebaar dat ‘venceremos’ betekent, ‘we zullen overwinnen’.
Dictator versus oppositie
Jarenlang krijgen we het beeld voorgeschoteld van een dictatuur waar een moedige oppositie tegen vecht. Maria Corina Machado, boegbeeld van de extreemrechtse vleugel ervan, kreeg in Oslo de Nobelprijs voor de Vrede, hoewel ze een nauwe bondgenoot is van Netanyahu en de VS herhaaldelijk opriep om militair in te grijpen in Venezuela.
Nauwelijks waren de bommen gevallen of Machado bood haar Vredesprijs al aan Trump aan. Die hield haar echter buiten spel: volgens hem heeft ze noch prestige noch achterban.
Machado beweerde na de verkiezingen van 2024 dat haar presidentskandidaat Edmundo González 67 procent haalde tegen 30 procent voor Maduro, en sprak van veralgemeende fraude. Een verhaal dat westerse media overnamen. De officiële uitslag gaf Maduro 51,2 procent en González 44,2 procent; zeven van de tien kandidaten erkenden Maduro’s overwinning.
Venezuela is waarschijnlijk het land met de meeste verkiezingen ter wereld. Er waren er 32 sinds president Chávez in december 1998 de verkiezingen won. Bij de parlementsverkiezingen in mei 2025 namen 54 politieke krachten het tegen elkaar op. Naast de conventionele verkiezingen zijn er vier jaarlijkse volksraadplegingen waarbij elke gemeenschap rechtstreeks beslist over de projecten en openbare werken die de staat er prioritair moet uitvoeren.
De bommen troffen niet enkel militaire doelwitten, maar ook volkswijken en villa’s
Trump zegt dat Machado weinig steun heeft: peilingen lijken dat te staven. Volgens het peilingsbureau Hinterlaces (14 januari) heeft 79 procent een positieve mening over interim-president Rodríguez; bij Chavistas is dat 91 procent. Even hoog is de steun voor “eenheid”.
Waarom die verschuiving? De bommen troffen niet enkel militaire doelwitten, maar ook woonwijken die dicht bij een doelwit lagen, zowel volkswijken als villa’s. De elite en hogere middenklasse voelde plots wat de regering al langer zei: bommen doden niet enkel chavistas.
Ondanks de vele manipulaties vanuit de VS slikken veel Venezolanen die de oppositie steunden de buitenlandse interventie en de kidnapping van een verkozen president niet zomaar. Bovendien is de oppositie geen monoliet. De ultrarechtse fractie rond Machado, gesteund door VS en Europa, blijft een minderheid.
Blitsactie die twee uur duurde
Trump pochte dat hij het “probleem” Venezuela in minuten oploste. Media brachten het als een filmscène. Maar ter plaatse klonk een ander verhaal. De bombardementen en gevechten duurden twee uur, getuigde de gerenommeerde journalist Ignacio Ramonet, die ter plaatse was.
Delta Forces stapten niet gewoon een residentie binnen: er werd zwaar gevochten met ongelijke middelen. 79 militairen kwamen om, onder wie 32 Cubanen uit Maduro’s persoonlijke bescherming.
Intussen sijpelen – onofficieel – berichten door over VS doden en gewonden die via een basis in de Caraïben naar ziekenhuizen in Florida zouden zijn gebracht. Bij een twee uur durend lijf-aan-lijfgevecht is het in elk geval weinig geloofwaardig dat er aan VS kant geen slachtoffers vielen.
Regeren met pistool tegen de slaap
Delcy Rodríguez bestuurt als interim-president, maar onder druk: het is regeren met een pistool tegen de slaap. Caracas klaagt de schending van de soevereiniteit scherp aan, maar gaat tegelijk in op gesprekken met Washington.
Als “teken van goodwill”, bevestigt de Venezolaanse overheid, werden opnieuw gevangenen vrijgelaten. Onder hen een Tsjech die vastzat omdat hij zou hebben deelgenomen aan een complot om Nicolás Maduro te doden. Eerder verleende Maduro al gratie aan een groep.
Voor de VS is Venezolaanse zware olie strategisch belangrijk
Onze pers noemt hen politieke gevangenen. Het gaat inderdaad vaak om mensen die om politieke redenen vastzitten – bijvoorbeeld voor het aansturen van rellen tegen de regering of brandstichting bij overheidsprojecten, scholen of ziekenhuizen – niet om opsluiting omwille van loutere meningen.
Ook olie staat op tafel: de herneming van verkoop aan de VS, afgesneden door sancties van Obama en Trump. Alleen Chevron kreeg onder Biden een uitzondering.
Ongetwijfeld onder druk van de VS wordt nieuwe wetgeving ter stemming gelegd die buitenlandse en lokale privébedrijven toestaat om olievelden te exploiteren en te commercialiseren. Daarmee wordt een decennia oud staatsmonopolie doorbroken. Voor joint ventures zal een meerderheidsbelang van de staat blijven gelden, het basis royaltypercentage van 30 procent zal gehandhaafd worden, maar in
Voor de VS is Venezolaanse zware olie strategisch belangrijk, maar ze vereist specifieke verdunners, onderdelen en logistiek. Het wegvallen daarvan kneep de Venezolaanse economie snel droog. Samenwerking met Iran – eveneens onder blokkade – hielp die keten te herstellen. Zo kreeg Venezuela na zware jaren vanaf 2022 opnieuw een economische heropleving.
“Maduro aguanta, que el pueblo se levanta”
Sinds 4 januari, de dag na de bombardementen en de kidnapping, is er geen dag voorbijgegaan zonder massale steunbetogingen voor Maduro. Niet alleen in Caracas, maar overal. Sectoren wisselen elkaar af: transport, jeugd, onderwijs.
Met slogans als “Maduro aguanta, que el pueblo se levanta” (Maduro hou vol, het volk staat op) en “Venezuela no se rinde” (Venezuela geeft zich niet over) klagen ze de inbreuk op de soevereiniteit van hun land aan.
De oppositie speelt momenteel nauwelijks nog een rol
De oppositie speelt momenteel nauwelijks nog een rol. Machado riep op tot interventie, maar de zware bombardementen hebben hard ingehakt, ook bij de rijkere lagen. Bovendien geniet de huidige interim-president brede steun in de bevolking.
Bring them back
“Los queremos de vuelta”, we willen hen terug, klinkt niet alleen in Venezolaanse straten en wijken. In tientallen landen, ook in België, zijn er comités, opgericht voor de Vrede in Venezuela. De campagne voor de terugkeer van Maduro en Flores wordt zo internationaal gedragen.
Deze kidnapping is meer dan een ingreep tegen een land dat niet in de pas loopt. Trump zette een voorbeeld van wat leiders als Gustavo Petro (Colombia) of Claudia Sheinbaum (Mexico) kunnen verwachten als ze niet buigen voor zijn ‘Donroe-doctrine’.
De vrijheid van Maduro en zijn vrouw zal niet in een rechtbank alleen worden beslist
Maduro en Flores zitten opgesloten in isolatiecellen in New York, met controles om het half uur, wat slaapdeprivatie meebrengt. Op 5 januari herhaalde Maduro voor de rechter dat hij de legitieme president is en pleitte onschuldig aan vier aanklachten rond narcoterrorisme, cocaïnesmokkel en illegaal wapenbezit.
Opvallend is dat de aanklacht dat hij leider zou zijn van het drugskartel ‘Cartel de los Soles’ geschrapt werd. Daarmee erkent de aanklager feitelijk dat dit kartel niet bestaat.
Maduro wordt verdedigd door een team onder leiding van strafpleiter Barry Pollack, bekend van complexe zaken tegen de VS-overheid en ook advocaat van Julian Assange. Maar één ding is duidelijk: hun vrijheid zal niet in een rechtbank alleen worden beslist. Daarvoor is externe druk nodig, op straat én via landen en internationale instellingen.
Zie voor een overzicht van acties van het Bring them back-comité (Brussel) onze Facebook post.
