De ene invasie is de andere niet: de stuitende hypocrisie over Venezuela
Het was twee uur ’s nachts toen de inwoners van Caracas werden gewekt door het huilen van gevechtsvliegtuigen en de inslagen van raketten. Strategische locaties zoals de militaire basis Fuerte Tiuna en de luchthaven La Carlota werden genadeloos gebombardeerd. Grote delen van de stad vielen onmiddellijk zonder stroom, terwijl dikke rookpluimen de horizon zwart kleurden.
Terwijl gezinnen in paniek de straat op vluchtten, kwam het nieuws via sociale media naar buiten. Amerikaanse elite-eenheden hadden een brutale operatie uitgevoerd. President Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores werden door Amerikaanse commando’s ontvoerd en overgebracht naar de VS. Het was een ongeziene schending van de soevereiniteit van een onafhankelijke staat.
Donald Trump claimde de overwinning via zijn platform Truth Social. Hij sprak over een "succesvolle aanval" en kondigde aan dat de VS het bestuur van het land voorlopig zullen overnemen. Het doet onvermijdelijk denken aan de duistere tijden toen Washington naar believen regeringsleiders in Latijns-Amerika afzette of ontvoerde.[1]
De duivel tegenover de zakenman
Het contrast met de berichtgeving over de invasie in Oekraïne in 2022 kan niet groter zijn. Destijds werd Vladimir Poetin in elke krant en elk journaal afgeschilderd als de "baarlijke duivel". De focus lag volledig op zijn persoonlijkheid, zijn vermeende waanzin en zijn kwaadaardige intenties. De agressor kreeg een gezicht dat iedereen moest haten.
Vandaag zien we bij Trump een totaal andere aanpak in de media. Er is nauwelijks sprake van morele veroordeling van de persoon Trump als oorlogsmisdadiger. Hij wordt gepresenteerd als een weliswaar brutale, maar pragmatische leider die "orde op zaken stelt". De agressie wordt bijna klinisch beschreven, zonder de emotionele lading die we bij de Russische inval zagen.
Personificatie van het kwaad aan de ene kant en normalisering van agressie aan de andere kant
Waar Poetin werd weggezet als een existentieel gevaar voor de mensheid, wordt Trump behandeld als een staatshoofd dat simpelweg een gedurfde buitenlandse beleidskeuze maakt. Deze personificatie van het kwaad aan de ene kant en de normalisering van agressie aan de andere kant, stuurt de publieke opinie op een uiterst manipulatieve wijze.
Meten met twee maten: democratie als excuus
Ook de manier waarop de aangevallen leiders worden behandeld, getuigt van een stuitende selectiviteit. Bij de invasie van Oekraïne werd Volodymyr Zelensky onmiddellijk gekroond tot de ultieme kampioen van de democratie. De kritiek op zijn beleid vóór de oorlog werd in de westerse pers volledig weggevaagd, alsof het nooit had bestaan.
Niemand mocht het nog hebben over het verbieden van oppositiepartijen of de meedogenloze oorlog in de Donbass, die tussen 2014 en 2022 aan 14.000 mensen het leven had gekost. Ook het drama in Odessa, waarbij een veertigtal vakbondsmensen levend werden verbrand, paste niet in het heroïsche plaatje en werd dus simpelweg uit de berichtgeving gefilterd.
Waar Zelensky werd gekroond als kampioen van de democratie ligt de focus bij Maduro op hoe “slecht” hij wel niet is
In het geval van Venezuela gebeurt het omgekeerde. Nu ligt de focus van de media bijna uitsluitend op hoe "slecht" Maduro wel niet is. Elk bericht over de Amerikaanse invasie wordt vergezeld van een opsomming van zijn vermeende tekortkomingen. De focus ligt volledig op interpretaties en overdrijvingen over het gebrek aan democratie onder zijn bewind.
Het Witte Huis probeert de kidnapping te rechtvaardigen door Maduro te koppelen aan drugskartels. Dat argument houdt echter geen enkel steek: de belangrijkste cocaïneroutes lopen via Colombia en Ecuador. Toch ‘vergeten’ de media dit vaak te zeggen en legitimeren ze op die manier de militaire agressie voor het publiek.
Imperialisme of geopolitiek?
Toen Russische troepen de grens met Oekraïne overstaken, spraken alle westerse commentatoren over "Russisch imperialisme". Het was een flagrante schending van het internationaal recht en de soevereiniteit van een land. Die termen waren terecht, maar ze blijken vandaag zo goed als onvindbaar in de analyses over de VS-aanval op Caracas.
De brutale invasie van de VS wordt bijna gebagatelliseerd tot een logisch gevolg van machtspolitiek
De brutale invasie van de VS wordt bijna gebagatelliseerd tot een logisch gevolg van machtspolitiek. “Dat is nu eenmaal wat grootmachten doen”, klinkt het cynisch door een ‘expert’.
In het avondjournaal van TV 1 wordt de brutale militaire invasie verwoord als “een rollercoaster van gebeurtenissen, georganiseerd door de VS”. Terwijl er 40 mensen in koelen bloede werden afgemaakt om een staatshoofd te ontvoeren, sprak het journaal over “de meest bizarre 24 uur van [Maduro] zijn leven.” De nieuwslezer bracht het bijna alsof hij een spannende filmscène aan het samenvatten was.
Het schenden van internationaal recht is blijkbaar niet meer zo belangrijk wanneer het door Washington gebeurt. De ‘rules-based order’ blijkt een papieren tijger.
Dit is de essentie van de dubbele standaard. Wanneer een niet-westers land een ander land binnenvalt, is het een misdaad tegen de menselijkheid. Wanneer de Verenigde Staten hetzelfde doen – inclusief het ontvoeren van een staatshoofd – wordt het gepresenteerd als een "interventie" of een "overgang naar democratie". De taal die we gebruiken is een wapen.
* * *
Door de verbloemende framing van deze invasie en de constante diabolisering van Maduro wordt deze brute militaire agressie de facto gelegitimeerd. Na de dubbele moraal rond Oekraïne en Gaza verliest het Westen hiermee zijn laatste restje geloofwaardigheid bij de landen in het Zuiden. De ‘rules-based order’ is definitief ontmaskerd als een selectief machtsinstrument.
Wanneer straks het Panamakanaal of Groenland aan de beurt is, moet niemand achteraf beweren: "Wir hebben es niet gewußt"
Maar er is meer. Met deze aanval tast Trump de grenzen af van zijn imperiale ambities. Door de ontstellend softe houding van Europa krijgt Washington het signaal dat het ongestraft voluit kan gaan. De Europese verantwoordelijkheid is hierbij verpletterend.
Wanneer de vlam straks echt in de pan slaat, en het Panamakanaal of Groenland aan de beurt is, moet niemand achteraf beweren: "Wir hebben es niet gewußt".
Lees hier ons volledig dossier over Venezuela.
Note:
[1] De afzettingen gebeurden door staatsgrepen of militaire interventies. Ontvoeringen waren er in 1989 met de president van Panama, in 2004 met de president van Haïti en in 2009 met de president van Honduras.
