Irak-scenario 2.0: olieblokkade van Washington opent aanval op Venezuela én Latijns-Amerika
Op 16 december kondigde Donald Trump “een totale en complete blokkade” aan van alle gesanctioneerde olietankers van en naar Venezuela. Hij beweert dat Venezuela olie en andere rijkdommen van de VS heeft “gestolen” en wil de regering-Maduro als buitenlandse terreurorganisatie bestempelen.
Volgens Trump is “Venezuela volledig omsingeld door de grootste armada die ooit in de geschiedenis van Zuid-Amerika is verzameld”.
De blokkade komt bovenop een reeks Amerikaanse aanvallen op schepen in de regio, officieel in naam van de “war on drugs”, maar volgens Trumps stafchef hoort dit bij de campagne om Maduro ten val te brengen. Zij zegt dat Trump “boten wil blijven opblazen tot Maduro zich overgeeft”. Daarbij zijn al bijna honderd mensen gedood.
Bekend scenario
Om de oorlogsagressie te rechtvaardigen grijpt het Witte Huis naar een vertrouwd scenario. Trump tekende een decreet dat fentanyl tot “massavernietigingswapen” uitroept en beweert dat “vijanden van de VS het gebruiken om Amerikanen te doden”, hoewel het niet uit Venezuela komt. Zoals in 2003 bij de invasie van Irak, wordt een vermeend veiligheidsrisico opgeblazen tot een existentiële dreiging.
In Irak waren er geen massavernietigingswapens, maar de invasie bracht wel decennia van chaos en instabiliteit. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio waarschuwde ook dat Iran en Hezbollah “hun vlag hebben geplant” in Venezuela, net zoals destijds verhalen rond Al-Qaida en Saddam werden verzonnen.
De parallellen met de invasie van Irak in 2003 zijn onmiskenbaar
Andere politici herhalen vertrouwde slogans: Maduro zou nu “een existentiële bedreiging” vormen, de oorlog zou “een makkelijke klus” zijn en moet de regio “transformeren” met “vrijheid en democratie”, een nieuw “baken van hoop”.
De parallellen met 2003 zijn onmiskenbaar: opnieuw wordt een vijand gedemoniseerd, wordt een dreiging overdreven en wordt oorlog verkocht als snelle, bevrijdende operatie. Alleen de namen en de kaart zijn veranderd, het draaiboek blijft hetzelfde.
Motieven
Washingtons fixatie op Venezuela is niet moeilijk te begrijpen. In de ogen van het Witte Huis begaat het land drie kardinale ‘zonden’: het bezit de grootste oliereserves ter wereld waar de VS geen greep op heeft, het voert een soevereine buitenlandpolitiek met bondgenoten als China, Rusland en Iran, en het gebruikt zijn rijkdommen voor sociale programma’s.
Sinds de verkiezing van Hugo Chávez in 1998 probeert de VS daarom een regimewissel af te dwingen, via sancties, staatsgreeppogingen, diplomatieke druk en geheime operaties. Maar Venezuela is slechts de eerste dominosteen. Ook Cuba, Nicaragua, Mexico, Brazilië en Colombia worden geviseerd met sancties, handelsdreiging, manipulatie van verkiezingen en georkestreerde protesten.
Voor de VS draait het uiteindelijk om de controle over de enorme grondstoffenrijkdom van Latijns-Amerika
Dat kadert in de nieuwe zogenaamde ‘Donroe-doctrine’.[1] Marshall Billingslea, voormalig medewerker van zowel Bush als Trump, zegt dat het uiteindelijke doelwit de gehele Latijns-Amerikaanse linkerzijde is, "van Cuba tot Brazilië, Mexico en Nicaragua."
Voormalig Southern Command-chef generaal Laura Richardson gaf recent openlijk toe waar dit echt om draait: controle over de enorme grondstoffenrijkdom van Latijns-Amerika - olie, lithium, goud en zeldzame aardmetalen - als fundament voor westerse militaire en technologische macht, met Venezuela’s oliereserves als voornaamste trofee.
Die grondstoffen hebben de Verenigde Staten nodig om de afhankelijkheid van China door te knippen en zich te kunnen voorbereiden op een toekomstig conflict met China.
Dramatische gevolgen
Voor Venezuela zijn de gevolgen van deze blokkade dramatisch. Olie is de financiële levensader van het land, goed voor minstens 95 procent van alle deviezeninkomsten. De recente sancties van de VS, inclusief de inbeslagname van een olietanker, zullen het nog moeilijker maken om ruwe olie te verkopen in het buitenland. Naar schatting komt tot 30 procent van de uitvoer in de gevarenzone, omdat reders en kopers afhaken uit angst voor maatregelen van de VS.
Door de olie-blokkade dreigt tot 80 procent van de overheidsinkomsten weg te vallen
Daarbovenop is de Venezolaanse olieproductie vandaag al meer dan 70 procent lager dan eind jaren 90, waardoor het land nu rond plaats 21 in de wereld bengelt. De sancties schrikken ook bondgenoten af: zelfs Rusland en China zullen twee keer nadenken voor ze nog in de Venezolaanse oliesector zullen investeren.
Tot 80 procent van de overheidsinkomsten dreigt nu weg te vallen, met tekorten aan voeding, transport en basisgoederen, en massale migratie als gevolg.
Reacties
De regering van Venezuela veroordeelt de blokkade als een “groteske bedreiging” en “internationale piraterij”. Sinds het begin van de oorlogsdreiging heeft president Maduro gereageerd met nationale defensie-oefeningen, maar tegelijk opgeroepen tot dialoog. In verschillende delen van het land oefenen burgermilities, politie en leger om infrastructuur te beschermen.
Ondanks oorlogsschepen en sancties gaat het dagelijkse leven in Venezuela grotendeels zijn gewone gang. In volkswijken organiseren mensen zich in wijkraden. Volgens Anais Márques steunen “zowel Chávez als nu Maduro op een georganiseerd, gemobiliseerd volk”. Een peiling van eind september geeft Maduro 65 procent steun.
Historicus Miguel Tinker Salas benadrukt dat “Venezolanen vastbesloten zijn tegen een interventie van de VS” en dat zelfs tegenstanders van Maduro “niet werkeloos toekijken en toelaten dat hun rechten worden afgebroken”.
In Latijns-Amerika bereiden sociale bewegingen, geïnspireerd door de Spaanse Burgeroorlog, internationalistische brigades voor om Venezuela te helpen zich te verdedigen tegen de agressie van de VS.
Als puntje bij paaltje komt vallen de Europese leiders terug in dezelfde hardnekkige onderdanigheid ten aanzien van de VS
Binnen de VS is er veel weerstand tegen zowel een militaire interventie als een olieblokkade tegen Venezuela omdat de risico’s gigantisch zijn en de baten onzeker. 70 procent van de bevolking is tegen een militaire interventie. VS-burgers zijn oorlogsmoe na Irak en Afghanistan en zien Venezuela niet als directe bedreiging. Zelfs Republikeinen vinden dat de president niet zomaar een nieuw conflict mag beginnen zonder groen licht van het Congres.
En Europa?
Gelijk welk ander land dat een illegale olie-blokkade uitvaardigt en oorlogsmisdaden begaat zou van de EU een stevige veroordeling krijgen en wellicht ook sancties mogen verwachten. Op de top van 9 november tussen de EU en alle landen van Latijns-Amerikaanse en de Cariben stond in de gemeenschappelijk verklaring: “Wij herhalen ons verzet tegen de dreiging met of het gebruik van geweld en tegen elke actie die niet in overeenstemming is met het internationaal recht en het Handvest van de Verenigde Naties”.
Deze woorden klinken bijzonder hol, want van “verzet” is op dit moment geen sprake. Noch commissievoorzitter Ursula von der Leyen, noch Kaja Kallas, de Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, hebben de blokkade en oorlogsacties van de VS veroordeeld.
Duitsland geraakte niet verder dan “kennis genomen te hebben” van de blokkade. Berlijn waarschuwt dat de maatregel de regionale stabiliteit in gevaar kan brengen en roept op geen stappen te zetten die spanningen verder aanwakkeren. Diplomatieke woordkramerij.
Progressieve krachten moeten zich zich organiseren rond een breed front tegen deze imperiale oorlogslogica
De Europese leiders roepen de laatste tijd in koor dat ze zich onafhankelijk van Washington willen opstellen en een eigen koers moeten varen. Maar als puntje bij paaltje komt vallen ze keer op keer terug in dezelfde hardnekkige onderdanigheid.
* * *
De agressie tegen Venezuela is geen geïsoleerd incident, maar een gevaarlijk precedent dat het hele Latijns-Amerikaanse continent kan meesleuren in een spiraal van economische chantage, oorlog en chaos. Wie vandaag zwijgt over de blokkade van Caracas, legitimeert morgen nieuwe aanvallen op Havana, Managua, Bogotá of Mexico-Stad.
Het is dringend dat progressieve krachten overal ter wereld - vakbonden, sociale bewegingen, partijen, intellectuelen - zich organiseren rond een breed front tegen deze imperiale oorlogslogica. Verzet tegen de blokkade van Venezuela is meer dan solidariteit met één land, het is een strijd om vrede, soevereiniteit en sociale rechtvaardigheid in heel Latijns-Amerika én daarbuiten.
Lees ook:
- Bereidt de VS oorlog voor tegen Venezuela?
- De clash van de 21e eeuw
- Nobelprijswinnaar voor de Vrede steunt genocide in Israël en Trumps oorlog tegen Venezuela
- Vrede voor Venezuela en Latijns Amerika
Note:
[1] De ‘Donroe doctrine’ is een nieuwe bijnaam voor Trumps huidige buitenlandbeleid in de Amerika’s, een woordspeling op Monroe Doctrine + “Don” (Donald Trump). Ze ziet heel Noord- en Zuid-Amerika als invloedssfeer van de VS. Ze rechtvaardigt harde middelen - militaire interventies, marineschepen in het Caraïbisch gebied, sancties en economische druk - om migratie, drugshandel en vooral Chinese en Russische invloed in Latijns-Amerika terug te dringen.
In tegenstelling tot de oorspronkelijke Monroe-doctrine (1823), die vooral zei ‘Europa, blijf uit het westelijk halfrond’, gaat de Donroe-doctrine veel verder door de regio te behandelen alsof het een soort uitgebreid Amerikaans thuisfront is.
