Stop VS-wurggreep op Cuba: Belgische regering kan meer doen

Op 28 oktober 2026 was het zover. De VN-Algemene Vergadering veroordeelde – net als de voorbije 30 jaar - de VS-blokkade die de Cubaanse bevolking wurgt. Wie aan Cuba denkt, ziet al snel een charmant en kleurrijk decor voor zich: salsa, sigaren, rum en de iconische Amerikaanse oldtimers uit de jaren vijftig. Toch schuilt achter dat romantische plaatje een ijzige en wrange realiteit. 

Die glimmende bolides zijn het rollende bewijs van een economische blokkade die de Verenigde Staten al bijna 65 jaar geleden instelden. Een politiek instrument dat meer dan zes decennia het dagelijks leven van miljoenen Cubanen in een genadeloze, verstikkende wurggreep houdt.

De economische cijfers achter deze blokkade zijn duizelingwekkend. Jaarlijks kost de Amerikaanse blokkade de Cubaanse economie ruim 5,5 miljard dollar aan gemiste inkomsten en meeruitgaven. Het Cubaanse bruto nationaal product zou zonder deze sancties 75 procent hoger liggen. De VS-blokkade houdt een heel volk doelbewust in armoede.

Van economische blokkade naar acute energie- en medische noodtoestand

De jaarlijkse stemming over de VN-resolutie tegen de blokkade is geen routineuze diplomatieke oefening, maar een schreeuw om overleven. Dit jaar is de situatie immers op dramatische wijze verergerd. Sinds 29 januari 2026 heeft Trump de schroeven nog vaster aangedraaid met een totale brandstof- en energieblokkade en deze zomer kwam daar ook nog een militaire dreiging bij.

Er schuilt een ongekende menselijke tragedie

De gevolgen voor het dagelijks leven van de bevolking zijn verwoestend. Het brandstoftekort verlamt het openbaar vervoer en leidt tot stroomuitval tot wel 22 uur per dag. Het maatschappelijk en economisch leven staat nagenoeg stil. Maar het meest schrijnend is de impact op de gezondheidszorg: nog slechts 30 procent van de basisgeneesmiddelen is beschikbaar voor de bevolking. 

Achter die cijfers schuilt een ongekende menselijke tragedie. Honderdduizend Cubanen staan op een wachtlijst voor dringende chirurgische ingrepen die niet kunnen doorgaan door een gebrek aan stroom, medisch materiaal en verdovingsmiddelen. Ook essentiële prenatale zorg valt uit, waardoor zwangere vrouwen het zonder echografie moeten stellen. In een land dat historisch bekendstond om een van de meest complete vaccinatieprogramma's ter wereld, kunnen tienduizenden kinderen niet meer worden beschermd tegen infectieziekten. Daarnaast blijven 120.000 kankerpatiënten verstoken van behandeling, omdat levensreddende therapieën en oncologische medicatie onbereikbaar zijn geworden.

Cynische chantage en dwangmaatregelen tegen de wereldgemeenschap

Naast de historische blokkade regent het sinds januari extra sancties. Landen en buitenlandse bedrijven die economische relaties onderhouden met Cuba worden door Trump bedreigd met zware invoertaksen. Visa en Mastercard hebben hun activiteit op het eiland gestaakt en grote internationale hotelketens zagen zich gedwongen het land te verlaten.

Het doel van deze maatregelen? Bestraffen van een volledige bevolking, in de hoop de leefomstandigheden zo inhumaan te maken dat mensen tot wanhoop en opstand worden gedreven. 

De reden van deze vijandigheid vereist geen ingewikkelde analyse. In Florida woont meer dan een miljoen Cubaanse Amerikanen met een aversie tegen het eiland. Zo is Cuba een gijzelaar geworden van de Amerikaanse binnenlandse verkiezingspolitiek en de ondoordachte internationale politiek van Trump.

Dwangdiplomatie in de VN en de Belgische rol

Toch zwicht de wereldgemeenschap niet zomaar. Bij de jaarlijkse VN-stemming over het opheffen van de blokkade stemt de internationale gemeenschap met een overgrote meerderheid tegen de Amerikaanse sancties. 

In de aanloop naar de meest recente stemming op 28 oktober 2026 zette Trump een ongekende 'dwangdiplomatie' in. Met dreigementen over het schrappen van ontwikkelingshulp, het weigeren van visa en het opleggen van handelstarieven probeerde de VS het stemgedrag van andere landen te chanteren.

Dat de VN-resolutie, die deze illegale blokkade en de recente energie-escalatie veroordeelt, opnieuw massaal werd aangenomen bewijst hoe inhumaan de buitenlandpolitiek van Trump is.

De inhumane wurggreep waarin de VS de Cubaanse bevolking vasthoudt, is een schending van het internationaal recht

Om de absurditeit van deze toestand te begrijpen, volstaat een eenvoudig gedachte-experiment. Stel je voor dat de Europese Unie een totale economische en energieblokkade zou afkondigen tegen België vanwege ons politiek beleid. Geen invoer van voedsel, geneesmiddelen of energie, en een verbod voor Europese bedrijven om handel te drijven met Belgische ondernemingen. De vernietigende impact op onze economie en ons dagelijks leven zou onbeschrijflijk zijn. Wat voor ons ondenkbare fictie is, is voor de Cubaanse bevolking al bijna 65 jaar de rauwe werkelijkheid.

Het is daarom belangrijk dat de Belgische regering haar steun aan de VN-resolutie tegen de Cubaanse blokkade heeft bevestigd. Maar België kan meer doen: samen met andere Europese partners moet ons land binnen de EU een krachtige stem vormen die weigert te buigen voor de chantagepolitiek en de militaire dreiging van Trump.

Men kan het eens of oneens zijn met het Cubaanse politieke systeem, maar de inhumane wurggreep waarin de VS de Cubaanse bevolking vasthoudt, is een flagrante schending van het internationaal recht. 

Alleen aanhoudende internationale, politieke en maatschappelijke druk kan een einde maken aan dit onrecht. Het is tijd dat de menselijkheid en het internationaal recht het eindelijk winnen van de Trump-rancune.