De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.
“Europese Commissie bedreigt Zoniënwoud en Kalmthoutse Heide”
De Europese Commissie stelde op 4 november 2026 haar werkprogramma voor 2027 voor. Daarin opent ze de deur om Europese regels te wijzigen die nu nog onze waardevolste natuur beschermen. Het zijn de regels die het Zoniënwoud, de Kalmthoutse Heide, de Hoge Kempen en het Zwin overeind houden. Europarlementslid Sara Matthieu (Groen): "Wie aan het Zoniënwoud en de Kalmthoutse Heide raakt, krijgt het met ons aan de stok: handen af van onze natuur."
Deze regels beschermen ook de Hoge Venen, het grootste natuurreservaat van België, dat deze zomer het slachtoffer was van een verwoestende veenbrand, net als de vallei van de Semois, het Nationaal Park Entre-Sambre -et-Meuse en de vallei van de Ninglinspo, de enige bergrivier van België met watervallen en stroomversnellingen in de Luikse gemeente Aywaille.
"Het Zoniënwoud, de Kalmthoutse Heide en het Zwin zijn plekken waar we trots op zijn en waar ook ik elk weekend met mijn gezin ga wandelen,” zegt Sara Matthieu. “Die bossen en heides bestaan nog omdat Europa ze beschermt. Wie aan die bescherming begint te morrelen zet de toekomst van onze bossen, heide en dieren zoals de otter en de bever op het spel. Wij gaan dit met alle kracht bestrijden.”
Natuur, wapen tegen hitte en overstromingen
Matthieu wijst erop dat deze natuurgebieden essentieel zijn voor de strijd tegen de klimaatcrisis. “Na de zoveelste hittegolf zoeken mensen massaal verkoeling in onze bossen. En wanneer de regen met bakken uit de lucht valt, zijn het de natte natuurgebieden die het water opvangen als een spons, voor het in onze straten en kelders terechtkomt. Wie die natuur afbreekt, betaalt dat straks met ondergelopen kelders en snikhete zomers."
Deze natuurgebieden worden beschermd door de Europese Habitatrichtlijn (1992) die het Europese natuurbeleid en het Natura 2000-netwerk van beschermde gebieden vastlegt. Elke Belg woont op korte afstand van een van deze gebieden .
Een uitgebreide evaluatie door de Eureopese Commissie zelf concludeerde in 2016 dat de Habitatrichtlijn uiterst effectief is. De concrete oepassing door de lidstaten blijft echter ruim onvoldoende: volgens Europese cijfers verkeert meer dan 80 procent van de beschermde natuurgebieden in een slechte toestand. De Commissie voerde in 2026 een “stresstest” uit op de toepasing van deze Europese regelgeving (Stress Test of the Nature Directives: consultation with stakeholders).
De bedoeling van deze test is na te gaan hoe doeltreffend, efficiënt en uitvoerbaar deze regelgeving in de praktijk is. Zo wil de Commissie de administratie en vergunningsprocedures vereenvoudigen en versnellen. Tevens kijkt de Commissie hoe compatibel deze regels zijn met de regelgeving voor landbouw, economische ontwikkeling, energietransitie en klimaatverandering.
De landbouwsector, de bedrijfswereld en conservatieve politieke partijen rekenen er op dat de stresstest zal leiden tot ‘versoepeling’ in hun voordeel. De milieuorganisaties en klimaatactivisten vrezen dat de stresstest zal worden gebruikt om deze bescherming van de natuur nog meer af te zwakken – terwijl ze al onvoldoende wordt toegepast. Het eindrapport wordt eind 2026 verwacht en kan de aanzet geven tot een herziening.
Volgens Sara Matthieu komt het gevaar van de conservatieve en extreemrechtse krachten in de EU-lidstaten. Die hebben al lang laten weten dat ze aan de regelgeving voor natuurgebieden af willen. “Onder het mom van vereenvoudiging zien zij in elk beschermd bos een hindernis en in elke heide een bouwterrein. Dankzij onze Vlaamse natuur hebben we zuiver drinkwater, schone lucht en bescherming tegen overstromingen en hittegolven. Het is onze plicht om die natuur te beschermen voor de volgende generaties”, besluit zij.
