Pax Christi: “Nobelprijs voor Navi Pillay is een belangrijk signaal tegen Trumps aanvallen op het ICC”
“Dat de prijs naar Pillay gaat, is enerzijds een beloning voor het werk dat zij verricht heeft. Een terechte erkenning voor het vele werk dat zij gedaan heeft in de verschillende rollen bij de Verenigde Naties en bij het Internationaal Strafhof”, stelt Van de Wauwer. “Het is ook zeker zo belangrijk te vermelden dat die prijs een sterk signaal is tegen de aanvallen van Trump op het ICC.”
Van de Wauwer legt uit waarom het Strafhof zo belangrijk is: “De Verenigde Staten erkennen het ICC niet. Ze hebben de oprichting dan ook nooit geratificeerd. Het Internationaal Strafhof is nochtans een heel belangrijk orgaan. In tegenstelling tot het Internationaal Gerechtshof, dat vanuit de VN werkt en staten kan vervolgen, is het ICC verantwoordelijk voor het vervolgen van individuen, van personen zelf.”
Trump zet het ICC onder druk met sancties
“Israël is een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten. Dat Trump daarom het ICC niet erkent en eist dat het arrestatiebevel tegen Netanyahu wordt ingetrokken, is dan ook niet verrassend”, zegt Van de Wauwer. Trump heeft al druk uitgeoefend op het instituut. “Hij heeft bijvoorbeeld al een reeks sancties uitgevaardigd tegen enkele individuele leden die betrokken zijn bij het ICC."
"Een aantal rechters kan geen gebruik meer maken van Visa of Mastercard, waardoor ze moeilijk nog een vlucht kunnen boeken.”
Daar blijft het niet bij. “De Verenigde Staten hebben nu aangekondigd dat ze de sancties gaan uitbreiden als gevolg van de beslissing van het Nobelprijscomité om Pillay, als rechter bij het ICC, te bekronen. Die sancties worden uitgebreid naar het Internationaal Strafhof als organisatie, als geheel”, gaat Van de Wauwer verontwaardigd verder.
Als de maatregel binnen zes maanden van kracht gaat, mogen Amerikaanse bedrijven en burgers geen diensten meer verlenen aan het ICC. “Dat is enorm vergaand, want het heeft een heel grote impact op de werking.”
Landen laten terugtrekken: ‘enorm gevaarlijk’
De gevolgen van deze aanpak reiken verder dan de Amerikaanse grenzen. “De Amerikaanse regering probeert ook andere landen onder druk te zetten om zich terug te trekken uit het ICC. Wanneer een land zich terugtrekt, heeft het niet meer de plicht om personen tegen wie een aanhoudingsbevel geldt, effectief te arresteren en over te dragen”, aldus Van de Wauwer.
“De voorbije maanden hebben al verschillende landen aangekondigd dat ze zich uit het ICC zullen terugtrekken. Trump wil afdwingen dat nog meer landen dat doen, waardoor het ICC uiteindelijk uiteenvalt. Hij doet dat op twee manieren: enerzijds door sancties het voor het ICC operationeel onmogelijk te maken om te werken, anderzijds door landen te laten terugtrekken. Dat is enorm gevaarlijk.” België neemt volgens hem zijn verantwoordelijkheid. “Ons land heeft al positie ingenomen door deze aanval te veroordelen. Dat vind ik een belangrijke stap.”
Een VS die zich losmaakt van de internationale rechtsorde
Dat de VS zich steeds minder aantrekt van het internationaal recht, baart Van de Wauwer grote zorgen. “Ik denk dat de Verenigde Staten altijd al een dubbele houding hebben aangenomen en altijd hebben gekeken naar de eigen Amerikaanse belangen. Maar het slaat nu toch wel heel ver door. Trump interesseert het niet dat er een Verenigde Naties is waar verschillende landen in de algemene vergadering op voet van gelijkheid met elkaar in gesprek gaan om aan conflictpreventie of bemiddeling te doen.”
"Het internationaal recht is voor Trump eerder een beperking van de vrijheid"
“Hij heeft veel meer interesse in een paar grote leiders met invloedssferen, die binnen hun eigen invloedssfeer kunnen doen wat ze willen en onderling deals kunnen maken. Internationaal recht is voor hem eerder een beperking van de vrijheid die hij als Amerikaans president heeft om zaken te doen”, stelt Van de Wauwer.
Pax Christi: Trumps Board of Peace is geen legitiem orgaan
Een voorbeeld daarvan is de Board of Peace die Trump heeft opgericht. Je kon daar permanent toetreden als je 1 miljard dollar doneerde. “Hij wil die gebruiken als alternatief voor de VN. Maar dat is geen legitiem orgaan. Veel van de landen die daar zitten, zijn zelf betrokken geweest bij mensenrechtenschendingen of schendingen van het internationaal recht, en die gaan nu plots een vredesakkoord sluiten. Dat hoort daar niet thuis. Dat hoort thuis in de VN.”
“Binnen de VN heeft Trump maar beperktere invloed. Hij blijft natuurlijk een van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad, met vetorecht. Maar binnen zijn Board of Peace is hij voorzitter, en dat niet in functie als president van de Verenigde Staten. Het is een mandaat dat hij zichzelf heeft gegeven voor de rest van zijn leven, ook wanneer hij geen president meer is. Hij zit daar dus zonder enige legitimiteit”, zegt Van de Wauwer.
Zonder internationaal recht geen vrede
Pax Christi vindt het belangrijk dat deze ontwikkelingen alert worden opgevolgd en niet zomaar laten passeren. “Er kan alleen vrede zijn wanneer het internationaal recht gerespecteerd wordt en er geen straffeloosheid is. Wie verantwoordelijk is voor mensenrechtenschendingen, moet ter verantwoording worden geroepen. Wij beschouwen het internationaal recht niet als een bijkomstigheid van vrede, maar als het fundament om tot vrede te komen. Internationaal recht en internationale samenwerking zijn daarvoor onmisbaar.”
