Wat hebben politiegeweld in Frankrijk, ICE en de Antwerpse politie met elkaar gemeen?

In Frankrijk raakte een vijftienjarige zijn hand kwijt nadat hij een flitsgranaat opraapte die door de oproerpolitie was gegooid. Een veertienjarige liep een dubbele kaakfractuur op nadat een traangasgranaat op korte afstand werd afgevuurd. Honderden anderen zijn door het toedoen van de politie gewond geraakt. Dit gebeurde na protesten van duizenden scholieren, studenten, leraren en vakbonden tegen de problemen in het Franse onderwijs. Er werden duizenden mensen opgepakt, waarvan 87 procent minderjarig is.

Maar wat heeft dat nu te maken met ICE en de Antwerpse politie?

Alle drie zijn ze uitingen van wat we de imperiale boemerang noemen. Dat is een proces waarbij het geweld en de technologie die ontwikkeld worden om mensen in gekoloniseerde landen te onderdrukken, gebruikt worden op mensen in het binnenland. Die term komt van Aimé Césaire, een Frans-Martinikaans dichter en politicus. Césaire gebruikte het concept om de oorsprong van het Europese fascisme te analyseren.

De methoden die toegepast werden op gekoloniseerde bevolkingen, keren als een boemerang terug naar Europa

Het nazisme van de 20e eeuw zou verder bouwen op methoden die Europese koloniale machten al eeuwenlang gebruikten: massale inspectie, dwangarbeid en genocide. De methoden die toegepast werden op gekoloniseerde bevolkingen, keren als een boemerang terug naar Europa.

Bij Trumps inzet van immigratieagenten bij binnenlandse operaties, zoals in Minnesota in 2026, zien we datzelfde mechanisme: geweld en repressieve methoden die de VS in het buitenland gebruiken, keren terug naar de eigen samenleving.

Dat wordt duidelijk door het grote aantal oud-militairen binnen ICE. In 2025 werkten er ongeveer 7.500 veteranen bij de dienst, goed voor ongeveer een derde van het personeel sinds 2023. Onder hen zijn veteranen van de oorlogen in Irak en Vietnam. Deze militarisering van het Amerikaanse binnenlandse beleid is vergelijkbaar met de manier waarop de VS in het buitenland optreedt.

Sinds 9/11 heeft de VS langdurige oorlogen gevoerd in onder meer Afghanistan en Irak, waarbij surveillance, gewapende invallen, checkpoints en het behandelen van bepaalde bevolkingsgroepen als veiligheidsrisico centraal stonden. Detentie werd gebruikt als controlemiddel. Tegelijkertijd ondersteunt de VS Israël militair: sinds 1948 heeft Washington volgens het State Department meer dan 130 miljard dollar aan bilaterale steun aan Israël verstrekt, terwijl de VS ook wapens en militaire technologie leveren. De genocide in Gaza heeft geleid tot uitgebreide analyses van Israëlische militaire technieken en technologieën, die door ICE worden toegepast.

De Antwerpse politie gebruikt voor meer dan twee miljoen euro aan technologie van Israëlische bedrijven

Een belangrijk voorbeeld daarvan is het Israëlische bedrijf Cellebrite. Cellebrite ontwikkelt Universal Forensic Extraction Devices (UFED). Dat is technologie waarmee opsporingsdiensten toegang kunnen krijgen tot vergrendelde smartphones. Met de UFED-systemen kunnen agenten onder meer berichten, foto’s, locatiegegevens en contacten van een telefoon uitlezen en analyseren, ook wanneer die gegevens afkomstig zijn uit versleutelde apps. ICE maakt hier al jarenlang gebruik van en heeft miljoenencontracten met Cellebrite om telefoons van verdachten en mensen die worden vastgehouden te onderzoeken.

ICE is niet de enige die gebruik maakt van Israëlisch politiemateriaal. Volgens onderzoek van Apache helpt de Politiezone Antwerpen (PZA) andere politiezones bij de aankoop en het gebruik van Israëlische surveillancetechnologie. Eerder bleek al dat de Antwerpse politie voor meer dan twee miljoen euro aan technologie van Israëlische bedrijven gebruikt. Het gaat onder meer om systemen van Radwin en Siklu voor cameracommunicatie, Briefcam voor videoanalyse en Cellebrite voor het uitlezen van smartphones en computers. Via interzonale samenwerkingen kunnen ook andere, vaak kleinere politiezones deze technologie gezamenlijk aankopen, waarbij PZA bovendien vier procent administratiekosten aanrekent.

De Wet-Quintin past in dezelfde bredere ontwikkeling. Het wetsvoorstel geeft de ministerraad de bevoegdheid om “extremistische” of “radicale” organisaties administratief te ontbinden of hun activiteiten te verbieden, zonder dat daar een rechter aan te pas komt. Ze breidt het veiligheidsdenken uit. Zo verschuift een logica van controle en repressie steeds verder naar het binnenland: wat in theorie wordt toegepast op als ‘gevaarlijk’ beschouwde groepen, kan simpel ook het politieke en maatschappelijke middenveld raken.

En dat is niet anders dan met de Franse jongeren die momenteel veel politiegeweld meemaken. Het doet denken aan de Franse koloniale oorlog in Algerije: toen werden methodes ontwikkeld om een gekoloniseerde bevolking te controleren. Dat ging over massale identiteitscontroles, een militarisering van de politie, het opzetten van informantennetwerken en veel agressie tegenover bevolking en protesteerders. Kortom: de logica van het bewaken en beheersen van een “buitenwereld” of een ander land met agressieve tactieken raakt nu ook de binnenlandse bevolking.