Mijnheer de Eerste Minister, willen we oorlog of willen we vrede? Beslis!

Herent, 30 september 2026

Aan Eerste Minister Bart De Wever 

Aan Minister van Defensie, belast met Buitenlandse Handel Theo Francken

Aan Vice-eerste-ministers David Clarinval, Maxime Prévot, Frank Vandenbroucke, Vincent Van Peteghem en Jan Jambon

Open brief uit Herent: begroting voor vrede

Geachte Eerste minister,

Geachte Minister van defensie,

Geachte Vice-eersteministers,

Zoals dat gaat in een gezellig café werd er op het einde van ons Vredescafé van 21 september ook gezongen: we zongen tijdens een live stream een vredeslied voor onze zustergemeente Nimlaha’kok in Guatemala. 

Op het einde riep één van de aanwezigen op om de roep om vrede nog sterker te laten horen, via een Open Brief. Omdat oorlogsstemmen vandaag sterker klinken dan vredesstemmen.

U leest deze brief nu. 

Ons gemeentebestuur, reeds met Willy Kuijpers van de Volksunie als burgervader, laat al decennia de vredesvlag wapperen aan het gemeentehuis. Zo spreekt onze gemeente zich uit tegen de heersende nucleaire dreiging en vraagt aan de federale regering om hier een rol in op te nemen. 

België moet afzien van de VS-kernbommen op ons grondgebied en het VN-Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (TPNW) ondertekenen dat in 2021 in werking trad. 

Zo wapperen deze week meer dan 200 vlaggen bij evenveel Belgische steden en gemeenten. Dit is een draagvlak om te zeggen ‘vernietig de kernwapens, voordat ze ons vernietigen’.

Ja, we hebben nog keuzes te maken. En het moet nu! Vooraleer de komende generaties verloren zijn. Militarisering en oorlog nestelt zich langzaam in onze geesten. 

In het voorjaar werd het begin van de lente ingeluid met de organisatie van wapenbeurs BEDEX in Brussel. FN Herstal, John Cockerill en Lockheed Martin konden er pronken met hun oorlogstuig. En politici pronkten mee. 

We vergeten dat wapens afkomstig zijn uit een industrie die alleen wil verkopen zoals andere bedrijven, maar daarvoor angst creëert. Laat ons de angsten voor morgen en voor de andere wegzingen. We shall overcome, want een gevoel van onveiligheid kan men nooit wegnemen met militarisering. 

In 2025 stegen de wereldwijde militaire uitgaven voor het elfde jaar op rij naar 2.887 miljard dollar. België verhoogde ze zelfs met 59 procent. Defensie is belangrijk, maar militarisering creëert geen veilige wereld, integendeel. 

Oorlogen jagen miljoenen mensen op de vlucht. De wereld zag er nog nooit zo gewelddadig uit. En vanwaar komt het geld? Van gezondheidszorg, afgeknipte pensioenen en van besparingen (rechtstreeks of via de belastingaftrek) op van de vele vzw's die burgerzin, vrede en rechtvaardigheid vooropstellen.

Afbeelding

Zoals Reginald Moreels en Rik Pinxten het schreven aan de vooravond van de vredesmanifestatie van 14 juni 2026: 

“Vrede is geen naïeve droom, maar een noodzakelijke keuze. (…) De ervaring heeft ons geleerd dat een oorlog die onrecht of agressie bestrijdt al te vaak uitmondt in disproportioneel geweld dat voornamelijk massa’s burgerslachtoffers eist en het normale leven van burgers wegduwt in de banalisering van het kwaad.”

Afgaande op uitspraken van veel politici kiezen we meer en meer voor het pad van de oorlog in plaats van de dialoog en de diplomatie. Politici die al weten waarnaartoe te vluchten met een kostschool voor de kinderen als het hier te warm wordt?

En wat blijft er voor de mensen die moeten toekomen met 1500 euro, zonder tweede auto of spaargeld en volgens de laatste berichten ook nog eens 800 euro zouden moeten betalen bij de start van nieuwe behandelingen? Niets, niets, niets.

De sterke stijging van de militaire uitgaven is zwaarder gaan wegen op de budgetten van het land, maar ook op het gewone budget van de burgers. In de begrotingsonderhandelingen wordt de lat gelegd op 10 miljard euro en wordt gezegd ‘er zijn geen taboes’.

Wel, laat ons dan ook het taboe van de militarisering laten vallen en nu kiezen voor een beter evenwicht tussen investeringen in veiligheid en in welzijn en welvaart.

Als een bejaarde of een kind of een zieke hoge kosten hebben, heeft dat alles te maken met de verdeling van kapitaal, met politieke keuzes. De begroting bepaalt welke zorg nog mogelijk is voor de mensen. 

Willen we oorlog of willen we vrede? Echte vrede waarin overlegd en gediscussieerd wordt, en waarin duidelijk wordt dat wij willen samenwerken met anderen die anders zijn maar hetzelfde willen: leven, liefhebben en delen.

Afbeelding

Daarvoor zijn politieke keuzes nodig voor meer diplomatie en meer internationale samenwerking, niet voor eenzijdige militaire afschrikking die zich blindstaart op een onrealistische NAVO-norm van 5 procent van het BBP. 

Wij herhalen graag de eisen van de manifestatie Voor welzijn, tegen oorlog! van 14 juni 2026, omdat ze voor ons de kern van de vredeszaak blijven uitmaken:

Vrede en veiligheid: investeringen in gezondheidszorg, onderwijs, waardig werk, klimaattransitie en sociale bescherming, niet in de militarisering van de maatschappij.

Respect voor het internationaal recht: de naleving van het VN-Handvest, de verdediging van mensenrechten en arbeidsrechten, het bevorderen van sociale en klimaatrechtvaardigheid.

Dialoog en diplomatie: het samenbrengen van mensen, gemeenschappen en landen, in plaats van ze tegen elkaar op te zetten.

Investeringen in internationale solidariteit en samenwerking: duurzame ontwikkeling is de beste garantie voor een veilige en stabiele samenleving en dus conflictpreventie.

Ontwapening: wapenbeheersing en nucleaire ontwapening als fundament voor vrede en veiligheid.

Tijdens ons Vredescafé lanceerden we een noodpakket voor vrede, een pakket dat er helemaal anders uitziet dan de survival kit van Europees Commissaris voor Paraatheid en Crisismanagement Hadja Lahbib. Met attributen en hulpmiddelen voor een betere dialoog, maar ook met een Zwitsers zakmes. We doen er u graag één cadeau om knopen door te hakken en de militaire uitgaven terug te schroeven.

Vredesgroeten uit Herent

Ondertekenaars

Mondiale Raad (Veerle Briers), Leuvense Vredesbeweging (Ria Verjauw), Hannah Interculturele projecten (Leni Creuwels), Het Centrum (Katrien Ryde), 11.11.11-Herent (Koen Neyens), Beweging.net Herent (Willy Verbeek), WSM (Marcel De Prins), Onthaalgroep Vluchtelingen Herent         (Peter Verstraeten), Palestina Solidariteit Herent (Evert Peeters), Eye for Salone (Katelijne Domen), CAL_B (An Beghin), Solidariteitskoor Kontrarie (Martine Van Ryckeghem), Sociale Animatiegroep Herent (Tuur Vanempten, Ignace Van den Bruel en Peter Heyrman), Bumuana Foundation (Manuel Sisi), Oxfam-Wereldwinkel Herent (Christophe Vandevoort) en em. Professor Jan Engelen.