43,8 procent voor de AfD: wat nu?
43,8 procent voor de AfD bij de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt is een politieke cesuur. Maar dit resultaat komt niet uit de lucht vallen. De AfD wordt steeds sterker omdat veel mensen merken dat er iets grondig misloopt: de huurprijzen stijgen, voedsel wordt duurder, jobs worden onzekerder en lonen volstaan steeds minder om van te leven.
Tegelijk worden openbare voorzieningen kapot bespaard en sociale uitkeringen aangevallen, terwijl er miljarden naar bewapening vloeien. De crisis is voor veel mensen concreet en voelbaar. Zeker in Saksen-Anhalt komt daar een historische dimensie bij.
De AfD zet terechte ontevredenheid om in racisme en uitsluiting
De Oost-Duitse deelstaten werden na de inlijving van de DDR bij de BRD economisch en structureel benadeeld. De-industrialisatie, bedrijfssluitingen en lagere lonen tekenen veel regio’s tot op de dag van vandaag. Die omwentelingen botsen op een heden waarin velen opnieuw ervaren dat er boven hun hoofd wordt beslist en dat hun belangen nauwelijks meetellen.
Tegen het establishment?
Precies daarop speelt de AfD in. Ze presenteert zich als een partij die "die van daarboven" het hoofd biedt. Ze levert verklaringen voor de ontevredenheid, ook al zijn die verkeerd. In plaats van de oorzaken van armoede, slechte arbeidsomstandigheden, stijgende huren of sociale afbraak aan te pakken, richt ze de woede op migranten, vluchtelingen en gemarginaliseerde groepen.
Ze zet terechte ontevredenheid om in racisme en uitsluiting. Daarbij loont het om te kijken naar wat de AfD werkelijk wil. Ze eist een zogenaamde "politieke neutraliteit" van leerkrachten en opvoeders om linkse standpunten en engagement op scholen te onderdrukken.
Tegelijk wil ze de inspraak van scholieren en studenten terugdringen. Ze eist een uitbreiding van de bevoegdheden van de politie, minder controle op vuurwapengebruik en een verlaging van de strafrechtelijke meerderjarigheid naar twaalf jaar.
In plaats van echte perspectieven op vrede verbindt ze bestaansonzekerheid met nationalisme
Daar komen aanvallen op het recht op abortus en een ouderwets gezinsbeeld bij. Ook over oorlog mag men zich niet laten misleiden. De AfD probeert het verzet tegen oorlog in haar voordeel te gebruiken, maar steunt tegelijkertijd de bewapening en de herinvoering van de dienstplicht. In plaats van echte perspectieven op vrede verbindt ze bestaansonzekerheid met nationalisme.
Het antwoord van de burgerlijke partijen volstaat niet. Hun recept luidt vaak alleen dat "democratische partijen" zich moeten verenigen.
Crises aanpakken in plaats van uitbuiten
Natuurlijk moet men zich tegen de AfD verzetten. Maar allianties die alleen ‘voor de democratie’ zijn, pakken de oorzaken niet aan. Als huren stijgen, jobs onzeker blijven en miljarden voor bewapening klaarstaan, kan de AfD zich verder als enige "alternatief" voordoen.
De AfD wordt verzwakt wanneer we de sociale problemen aanpakken waaruit ze haar kracht haalt. Voor zekere jobs, betaalbare huurprijzen en tegen militarisering moeten we ons gezamenlijk organiseren. De AfD is niet de oorzaak van deze problemen, maar ze kanaliseert de woede op een manier die geen gevaar vormt voor de machthebbers.
43,8 procent is een waarschuwingssignaal, maar geen reden tot berusting
We mogen de status quo niet verdedigen. We moeten tonen dat niet winst en concurrentie mogen bepalen wie een goed leven verdient, maar de belangen van mensen. We moeten ons organiseren waar we leven, leren en werken: op het bedrijf, op school, aan de universiteit en op straat.
43,8 procent is een waarschuwingssignaal, maar geen reden tot berusting. Laten we de woede niet tegen elkaar richten, maar samen strijden voor een samenleving zonder uitbuiting.
Ada is van SDAJ en woont in Saarbrücken.
De SDAJ is een antikapitalistische en revolutionaire Duitse jongerenorganisatie.
