Zijn onze procureurs nog in staat overheidscorruptie te vervolgen, zoals bij de politie in Mechelen?

“Uit onderzoek blijkt nu dat de Verkeersdienst van de Mechelse politie ook systematisch jongeren inzet bij het vaststellen van verkeersovertredingen. Zo zijn er aanwijzingen dat ook minderjarige jobstudenten de straat op werden gestuurd om bijvoorbeeld foutparkeerders te fotograferen met hun gsm.” 

“Vervolgens zouden de jongeren daarvan zelf een proces-verbaal hebben moeten opstellen, dat uiteindelijk door het hoofd van de verkeersdienst werd afgetekend. Daarnaast kregen de jobstudenten ook de taak om inbreuken vast te stellen door gebruik te maken van het stedelijke cameranetwerk”, zo schrijft De Morgen.

Slechts "een interpretatie"

Burgemeester Bart Somers (Anders, de vroegere Open VLD) verdedigt de werkwijze van zijn politie en tracht alles af te doen als een interpretatie van wat jobstudenten bij de politie mogen doen. Dat is in frappante tegenstelling met de wet, met het door advocaat-generaal Schuermans, voorzitter van het controleorgaan COC, gevoerd onderzoek en met de door De Morgen gepubliceerde documenten. 

Ondanks zijn betrokkenheid in vorige schandalen kwam Somers er tot nu toe zonder kleerscheuren van af. Als dat ook nu kan gebeuren is dat een grove miskenning van de strafwet, van het statuut van de politieambtenaar en van de opdrachten en plichten van een burgemeester. 

Dit is gewoon overheidscorruptie, misbruik van toevertrouwde publieke macht voor persoonlijk of politiek gewin. Het houdt in dat functionarissen, zoals ambtenaren of politici, hun officiële positie gebruiken voor ongeoorloofde voordelen, wat zware schade toebrengt aan het vertrouwen in de maatschappij en de overheid.

Meer dan normvervaging

Op grond van de door De Morgen gepubliceerde documenten is het schandaal bij de Mechelse politie heel wat meer dan een normvervaging of een slecht geïnterpreteerde regelgeving. Jobstudenten zijn op geen enkele mogelijke manier bevoegd om processen-verbaal op te stellen. 

Als zij dat toch doen schenden zij een aantal regels die de privacy moeten beschermen. Wanneer een politieambtenaar die processen-verbaal vervolgens ondertekent zonder zelf de erin vermelde vaststellingen te hebben gedaan is dat valsheid in geschrifte met de verzwarende omstandigheid dat het door een openbaar ambtenaar in uitoefening van zijn functie gebeurt.

Het wordt nog zwaarwichtiger indien het, zoals aangetoond, om een reeds langer opgelegd en toegepast systeem gaat. Dan komt ook het beleid, dat van de korpsoverste maar ook dat van de burgemeester, voorzitter van het politiecollege, in het gedrang. 

Deze praktijk afdoen als een administratieve interpretatie, zoal Bart Somers het tracht voor te stellen, is geheel onaanvaardbaar. Temeer daar het de zoveelste keer is dat hij tracht de dans van vervolging te ontspringen.

Nultolerantie

Naar aanleiding van geweld tegen leden van zijn politiekorps vond Somers op vrt nws dat de regering het nultolerantiebeleid niet waarmaakt. 

"Ze hebben die nultolerantie aangekondigd tegen iedereen die geweld gebruikt tegen politiemensen, dus we begrijpen dit niet. Politiemensen voelen zich in de steek gelaten. Op deze manier leg je de lat voor geweld tegen politie een stuk lager." 

Naar aanleiding van geweld op een bus van De Lijn vond Somers een maand busverbod voor de dader(s) te kort. “Maar dit busverbod is wel het minste dat ik kan doen om buschauffeurs en andere reizigers te beschermen. Het alternatief is mijn kop in het zand steken en dat doe ik niet.”

Kop in het zand?

In de zaak van voormalig Vlaams parlementslid Sihame El Kaouakibi (Anders), het meisje uit Boom dat het in een snel tempo tot Vlaams politica bracht maar nu vervolgd wordt voor gesjoemel en subsidiefraude stak Somers wél zijn kop in het zand. 

Zijn meer dan actieve rol bleek evenwel erg duidelijk uit het op 20 februari 2019 uitgebrachte YouTube-filmpje “Bart Somers stelt Sihame El Kaouakibi voor”. 

Op de parlementaire interpellaties over de duistere samenwerking van burgemeesters met bevriende bouwpromotoren antwoordde toenmalig Vlaams minister Somers van Binnenlnds Bestuur dat het parlement “niet de geschikte plaats” was voor dit onderwerp. 

In de hem overgemaakte klacht tegen burgemeester van Boechout Koen T’Sijen en twee befaamde Antwerpse advocaten verwijderde hij eigenhandig en zonder enige tegenspraak het bewijsstuk uit het dossier. Dit betrof een geluidsopname van een telefoongesprek waarin de elementen van strafbare poging tot corruptie niet te ontkennen zijn. Kop in het zand of boter op het hoofd?

Fusie

Somers kondigde glunderend de fusie aan tussen Mechelen en Boortmeerbeek. Dankzij deze fusie zou Somers 50 miljoen euro van de Vlaamse overheid ontvangen, waarmee hij de schuld van Mechelen, in 2020 bijna 295 miljoen euro, of 3400 euro per inwoner en de hoogste schuldgraad van alle Vlaamse centrumsteden, kon afbouwen. 

Bovendien zou zijn fusiegemeente na deze fusie meer dan 100.000 inwoners tellen, wat hem jaarlijks nog meer geld uit het Gemeentefonds zou opleveren, ook al gefinancierd door Vlaanderen. 

Kortom, de financiële put die burgemeester Somers sinds 2001 in Mechelen had gegraven, zou met Vlaams geld worden gevuld (Ewald Pironet, Knack, 3 maart 2022).

Signaal

Bart Somers is niet gelijk wie. Hij is voormalig Vlaams minister-president, voormalig Vlaams Volksvertegenwoordiger, voormalig lide van de federale Kamer van Volksvertegenwoordigers, voormalig partijvoorzitter van Open VLD, nu Anders, voormalig voorzitter van de Open Vld-fractie in het Vlaams Parlement, gewezen voorzitter van de Europese ALDE-fractie van Europese liberale partijen. 

Hij werd zelfs in 2016 met de World Mayor Prize verkozen tot beste burgemeester ter wereld. Wellicht heeft dit alles meegespeeld bij de beoordeling van zijn vorige fratsen. Nu gaat het echter om misdrijven in uitoefening van een openbaar ambt. 

Omdat hij geen parlementslid meer is hoeft geen onschendbaarheid meer te worden opgeheven. Als ook dit nu allemaal zonder gevolg kan blijven brengt dat een volkomen verkeerd signaal naar de burger en een bevestiging waarom die er zijn vertrouwen in heeft verloren. 

Dat zou dan tevens een duidelijk antwoord zijn op de hierboven al gestelde vraag: “Zijn onze procureurs, toch de vervolgingsambtenaren, nog wel in staat hun wettelijke opdracht na te komen?”.