Nu ook tien vrijwilligers van Global Sumud Land Convoy vrijgelaten na meer dan maand gruwelijke folteringen
De vrijwilligers, waaronder artsen, opvoeders en journalisten, werden van hun vrijheid beroofd met een weloverwogen en door Libië gesteunde ontvoering. Toen ze zich op 24 mei 2026 als officiële onderhandelingsdelegatie richting Sirte begaven, werden ze in ongemarkeerde busjes gedwongen, waarna ze dagenlang vermist waren.
In een cynische vorm van overheidsbedrog, werden ze vervolgens gedwongen aan boord te gaan van een vliegtuig onder het valse voorwendsel dat ze gedeporteerd zouden worden. In werkelijkheid werden ze overgebracht naar een afgezonderde geheime locatie onder de controle van de Internal Security Agency (ISA), een wrede eenheid onder het feitelijke gezag van de LAAF van Khalifa Haftar.
Enkele dagen voordat de tien vrijwilligers in de buurt van Sirte werden ontvoerd, was op 19 mei ook een andere vrijwilliger ontvoerd door de Libische inlichtingendienst terwijl hij op weg was naar zijn thuisland Tunesië. Hij werd negentien dagen in gedwongen verdwijning gehouden, en vrijgelaten op 7 juni.
Tijdens zijn onwettige gedwongen verdwijning werd hij blootgesteld aan vernederende en onmenselijke behandeling die neerkomt op foltering. Zo werd hij onder andere incommunicado vastgehouden en herhaaldelijk geblinddoekt en geslagen. Ook werd hij blootgesteld aan intense psychologische druk en ondervragingen over zijn solidariteit met Palestina en zijn deelname aan het Land Convoy.
Een wereldwijd systeem van inperking: van Kreta tot Sirte
De willekeurige detentie van onze vrijwilligers had nooit iets te maken met immigratie of verblijfsstatuut, maar was de extraterritoriale handhaving van de genocidale blokkade van Gaza. De obstructie van het landkonvooi volgde kort op de gewelddadige onderschepping van de Global Sumud Flotilla door Israëlische bezettingstroepen voor de kusten van Kreta en Cyprus.
Dat zowel onze zee- als landmissies achtereenvolgens tot doelwit werden gemaakt, maakt duidelijk dat de illegale blokkade is uitgegroeid tot een wereldwijd systeem van inperking. Het gaat om een projectie van de 'Greater Israel'-doctrine over soevereine grenzen heen, mogelijk gemaakt en uitgevoerd door landen van de Europese Unie en Noord-Afrikaanse Arabische staten.
Systeem achter misbruik van migranten ingezet als wapen
De inzet van het Libische strafrechtelijke en immigratiesysteem als wapen tegen humanitaire hulpverleners legt een diepere bestaande gruwel bloot. Namelijk het systematisch martelen, afpersen en misbruiken op industriële schaal van tienduizenden migranten binnen het netwerk van detentiecentra in Libië. En dat wordt gefinancierd en ondersteund door de Europese Unie die de controle over haar grenzen uitbesteedt aan Libië.
De geweldloze vrijwilligers werden aangeklaagd onder het voorwendsel van “illegale binnenkomst en verblijf“ en vastgehouden in een onofficiële detentiefaciliteit. Zo zetten troepen van Haftar hetzelfde systeem in waarmee kwetsbare migranten dagelijks worden ontmenselijkt.
Global Sumud Flotilla weigert resoluut de versnippering van mensenrechten te aanvaarden. Het geopolitieke systeem dat de inperking en het systematische misbruik van migranten in Noord-Afrika mogelijk maakt en financiert, vloeit voort uit precies hetzelfde wereldwijde systeem van militarisering van grenzen, suprematie en uitsluiting waarmee de genocidale blokkade van Gaza wordt afgedwongen.
"We weigeren de normalisering van mensenrechtenschendingen waar dan ook te aanvaarden. Onze strijd tegen de handhaving van apartheid en inperking strekt zich uit van de controleposten in bezet Palestina tot de clandestiene detentiecentra in Libië", aldus de organisatie.
De strijd om verantwoording te eisen begint nog maar
De Libische strijdkrachten hebben de vrijwilligers van hun fundamentele mensenrechten beroofd. Ze werden ook gedwongen om documenten te ondertekenen zonder juridische bijstand en zonder dat ze de inhoud ervan mochten lezen. Als reactie op de onwettige detentie en foltering hielden de tien vrijwilligers een levensbedreigende ‘droge’ hongerstaking die hun lichamen tot op de rand van orgaanfalen bracht.
"Het Libische regime zal niet ontsnappen aan de juridische gevolgen van deze daden", aldus Global Sumud Flotilla. Het juridische team van Global Sumud heeft formele meldingen ingediend bij verschillende internationale instanties. Bij de VN gaat het onder meer om de Speciale Procedures inzake vrijheid van mening en meningsuiting, de speciale rapporteur voor mensenrechtenverdedigers en de werkgroep inzake willekeurige detentie. Ook binnen de Afrikaanse Unie werden meldingen ingediend, onder meer bij de speciale rapporteur voor mensenrechtenverdedigers, het contactpunt voor represailles in Afrika en het bureau van de voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie.
In deze stukken worden grove schendingen van het internationaal recht beschreven. De meldingen verwijzen onder andere naar het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (ICCPR), het Afrikaans Handvest inzake de rechten van de mens en de volkeren, de Nelson Mandela-regels en de VN-beginselen voor de bescherming van alle personen die worden vastgehouden of gevangengezet.
"Er was geen enkele juridische basis voor hun langdurige gevangenschap. Dit werd hen uitdrukkelijk aangedaan om hen te bestraffen voor hun legitieme, rechtmatige en vreedzame humanitaire activiteiten", klinkt het bij Global Sumud Flotilla.
De beweging is niet te stoppen
Hoewel het Libische regime sluipschutters en zwaarbewapende voertuigen inzette om de missie te stoppen en er militair geweld werd gebruikt om het grotere kamp van 230 vrijwilligers met geweld te ontruimen, is het wereldwijde front tegen normalisatie van mensenrechtenschendingen volgens Global Sumud Flotilla alleen maar sterker geworden.
"Wij willen onze grootste dankbaarheid betuigen aan de activisten op vijf continenten die zich hebben aangesloten bij de wereldwijde hongerstaking uit solidariteit om de vrijlating van onze vrijwilligers te eisen. De tien vrijwilligers keren terug naar huis, en onze aandacht keert onmiddellijk terug naar de duizenden Palestijnse politieke gevangenen en gijzelaars die de systematische marteling en administratieve detentie moeten ondergaan en alle Palestijnen die blijven lijden onder de genocide, etnische zuivering en apartheid door het israëlische regime."
De Global Sumud-beweging laat weten over de hele wereld miljoenen mensen te blijven mobiliseren totdat de blokkade is doorbroken, de bezetting is ontmanteld en Palestina vrij is.
