Waar geen geld is voor onze gezondheid, blijkt dat er wel te zijn voor kerncentrales

Onder de slagzin “What’s your plan, Bihet?” kwam afgelopen maandag de Klimaatcoalitie samen op het Muntplein in Brussel om het gebrek aan beleid van energieminister Bihet aan de kaak te stellen. Het antwoord van regering-De Wever? Een nationalisering en heropening van de kerncentrales. 

Kostenplaatje totaal onbekend

In de ochtend van 30 april kondigde premier Bart De Wever aan dat er met Engie, het bedrijf dat de kerncentrales uitbaat, is afgesproken om de afbraak van de gesloten kerncentrales stop te zetten in afwachting van een definitief akkoord met de uitbater. Daarbij kondigde De Wever ook een volledige nationalisering van onze kerncentrales aan. 

Hiermee slaat de federale regering de weg in naar een heropening van de gesloten kerncentrales. Ook wordt er gekeken naar een verlenging van de twee jongste centrales, die op dit moment nog open zijn. 'De regering kiest voor zekere, betaalbare en duurzame energie', aldus de premier en minister Bihet. De argumenten waar regering-De Wever zich op baseert kloppen echter niet. 

Waar geen geld is voor onze gezondheid of de planeet, blijkt dat er wel te zijn voor kerncentrales en wapens

Eerst en vooral zal het terugkopen van onze centrales, alsook de herstelling van de verouderde centrales ons miljarden euro's kosten. Daar komt nog eens bij dat al het geld dat reeds besteed is aan de afbraak met deze beslissing in de prullenbak terechtkomt. 

Het gehele kostenplaatje van deze operatie is nog totaal onbekend, en dat is toch opmerkelijk voor een regering die haar bestaansreden te danken heeft aan een slechte begroting. Waar geen geld is voor onze gezondheid of de planeet, blijkt dat er wel te zijn voor kerncentrales en wapens.

Daarnaast vormen zowel de nucleaire sites als het kernafval reële risico’s voor de natuur en voor onze eigen leefomgeving. Van strategische autonomie is er ook geen sprake. Een deel van het uranium, een grondstof voor kerncentrales, wordt in Europa nog altijd geïmporteerd vanuit Rusland. Ja inderdaad, die ene staat waar onze premier terug goedkoop gas van wil kopen. 

Bovendien tonen alle episodes uit het verleden, gaande van de scheurtjes tot de collectieve uitval in 2018, dat verouderde centrales je geen energiezekerheid of veiligheidsgaranties bieden. Iets wat eerdere energiecrissisen ook aantonen. 

De energiecrisis duwt de energieprijs omhoog, maar toont ook de oplossing voor ons energievraagstuk

De energiecrisis, die het gevolg is van Trumps illegale oorlog, duwt de prijs van fossiele brandstoffen nog verder omhoog, waarvoor wereldwijd burgers en bedrijven de prijs betalen. België behoort tot die groep van Europese landen die nog sterk afhankelijk zijn van de VS voor energie en ziet zijn energieprijs sterk stijgen door deze crisis. 

Regering stelt veiling windpark uit

Verdienen we in deze context niet beter dan het onduidelijke en dure antwoord dat de federale regering presenteert als wonderoplossing? Een land zoals Spanje toont dat het anders kan. Zij betalen een veel lagere energieprijs tijdens deze energiecrisis. Het land investeerde de laatste jaren consequent in hernieuwbare energie en plukt daar nu de vruchten van. Spanje kan dankzij haar energiebeleid ook een onafhankelijke(re) koers varen van het oorlogsgezinde Washington of Moskou.  

In België werd met de aankondiging van de bouw van het Prinses Elisabeth-offshore windpark onder de vorige regering een belangrijke stap gezet in de transitie naar hernieuwbare energie. Dit is een project dat 3,5 tot 5 miljoen gezinnen van hernieuwbare energie zal kunnen voorzien. 

Onder impuls van Groen en Ecolo besliste de vorige regering om te garanderen dat een deel van de aandelen van dit project zou gaan naar burgercoöperaties. Via deze burgercoöperaties worden burgers zelf eigenaar van de transitie en wordt goedkope, hernieuwbare energie toegankelijk voor hen. 

Het Prinses Elisabeth-offshore windpark kan 3,5 tot 5 miljoen gezinnen van hernieuwbare energie voorzien

De federale regering stelde de veiling van het windpark echter uit en blokkeert zo de verduurzaming van onze energiemix. Tegelijk blijft er grote onduidelijkheid over de kosten en het veiligheidsplaatje van de heropening van onze kerncentrales. Voor onze kerncentrales kan het blijkbaar niet snel genoeg gaan. Maar hebben we in deze onzekere tijden niet net nood aan energieprojecten die burgers een direct en duidelijk aandeel geven in de energietransitie?

Deze beslissing, en de eerdere suggesties om terug voor fossiel te kiezen, tonen het verstarde energie-denken van de regering-De Wever. Na maanden van onduidelijkheid en stilte, presenteert deze regering nu de meest dure oplossing die geen perspectief biedt op een duurzame transitie naar hernieuwbare energie. Burgers, het middenveld, bedrijven en de planeet verdienen beter. Daarom vragen wij aan de federale regering om massaal te investeren in goedkope, hernieuwbare energie.

Simon Herckens is bestuurslid van Jong Groen