Amnesty: Europese landen moeten aanvallen op VN-rapporteur Francesca Albanese intrekken
De kritiek ontstond na een optreden op 7 februari in Doha, waar Albanese sprak over hoe de internationale steun, zoals geldstromen, technologie en wapens, het geweld in Palestina mogelijk maakt. In haar toespraak zei Albanese dat een groot deel van de wereld Israël niet heeft gestopt, maar juist politieke, economische en militaire steun heeft gegeven, en dat mensen zonder “grote financiële kapitalen, algoritmen en wapens” zien dat de mensheid een “gemeenschappelijke vijand” heeft, terwijl fundamentele vrijheden volgens haar het laatste vreedzame middel vormen.
Een verkort fragment van die toespraak circuleerde later online en werd door tegenstanders aangehaald als bewijs dat zij Israël een “gemeenschappelijke vijand” zou hebben genoemd. De Tsjechische minister van Buitenlandse Zaken postte daaropvolgend op X: “Geduld heeft zijn grenzen. VN-speciaal rapporteur Francesca Albanese moet aftreden.”
Op 11 februari zei ook de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, dat Parijs opriep tot haar aftreden. Hij beschuldigde haar ervan “schokkende en verwerpelijke opmerkingen” te hebben gemaakt die, aldus Barrot, Israël “als volk en als natie” zouden hebben aangevallen, en niet de Israëlische regering.
Albanese wees de verdraaide lezing van haar toespraak van de hand en verklaarde op sociale media dat zij doelde op “het systeem” dat de geweldpleging mogelijk maakt, waaronder financiering, algoritmen die de realiteit verhullen en de wapens die het mogelijk maken.
"Het bekijken van de volledige toespraak maakt duidelijk dat haar woorden verkeerd zijn weergegeven"
Volgens Amnesty zijn deze ministers en functionarissen in onder meer Frankrijk en Tsjechië, gevolgd door uitlatingen uit Oostenrijk, Duitsland en Italië, afgegaan op een bewust ingekort videofragment, waardoor Albanese’ boodschap “ernstig is verdraaid”. Amnesty-topvrouw Agnès Callamard noemt het “laakbaar” dat de VN-expert is aangevallen “op basis van desinformatie” en stelt dat het bekijken van de volledige toespraak duidelijk maakt dat haar woorden verkeerd zijn weergegeven.
Volgens Amnesty is het niet voldoende dat sommige ministers hun berichten op sociale media inmiddels hebben verwijderd. Callamard wil dat zij publiekelijk excuses aanbieden en hun oproepen tot aftreden formeel intrekken. Ook zouden regeringen moeten onderzoeken hoe de misinformatie kon ontstaan, om herhaling te voorkomen.
“Rookgordijn” rond kritiek op Israël
Callamard stelt dat de aanvallen passen in een bredere reeks pogingen om Albanese het zwijgen op te leggen. Zij noemt de oproepen tot aftreden “een rookgordijn” dat de aandacht zou afleiden van ernstige mensenrechtenschendingen door Israël. Volgens Amnesty heeft Albanese met haar werk, het verzamelen van feiten, het toepassen van internationaal recht en het benoemen van de rol van derde partijen, bijgedragen aan het blootleggen van voortdurende schendingen van Palestijnse rechten en mogelijke medeplichtigheid van anderen.
"Landen kiezen er op zijn best voor om weg te kijken"
Amnesty stelt dat er sinds het bestand in oktober 2025 weliswaar sprake is van een daling van Israëlische luchtaanvallen en beperkte verbeteringen in grensoverschrijdende bewegingen van goederen en mensen, maar dat er geen betekenisvolle verbetering is in de omstandigheden in Gaza en “geen aanwijzingen” dat Israëls intenties zijn veranderd. Israëlische militaire operaties in Gaza gaan nog altijd door en sinds oktober 2025 zijn meer dan 590 Palestijnen gedood. Amnesty noemt daarnaast een geschatte totale dodentol sinds oktober 2023 van meer dan 72.000 Palestijnen.
“Laten we ook niet vergeten,” stelt Callamard, “dat het Internationaal Strafhof arrestatiebevelen heeft uitgevaardigd tegen Israëls premier en de voormalige minister van Defensie voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.”
In deze context van genocide, schendingen van mensenrechten en oorlogsmisdaden kiezen landen er volgens Callamard desalniettemin voor “op zijn best weg te kijken, en op zijn slechtst de daders van genocide en oorlogsmisdaden te bewapenen”, terwijl zij tegelijkertijd “degenen aanvallen die onvermoeibaar Israëls straffeloosheid veroordelen”. Dat heeft volgens Callamard een dubbele uitwerking: “Dit stelt Israël niet alleen in staat het internationaal recht ongestraft te schenden, maar ondermijnt ook de integriteit van cruciale internationale mensenrechtenmechanismen die zijn aangenomen om ons allemaal te beschermen.”
