De hypocrisie van extreemrechts en antisemitismebestrijding
“Tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog is de wereld getuige van een verontrustende tolerantie voor antisemitisme dat vermomd is als politiek discours.” Met die woorden motiveert Amichai Chikli, de Israëlische minister voor Diasporazaken, waarom deze conferentie nodig is. Op de agenda staan onderwerpen als Holocaust-ontkenning of de zogenaamde link tussen migratie naar Europa en antisemitisme.
Maar wat ontbreekt op de planning? Hoe extreemrechts zelf antisemitisme voedt. Via dit platform proberen partijen als het Vlaams Belang, de Zweedse Sociaal Democraten of het Oostenrijkse FPÖ hun anti-migratieagenda te legitimeren. Daarbij instrumentaliseren ze antisemitisme: een probleem dat zij consequent toeschrijven aan moslims.
“Extreemrechtse groeperingen verdedigen Israël en zijn genocidale acties in Gaza, niet uit solidariteit met de Joodse bevolking, maar als teken van hun anti-Arabische en witte suprematistische wereldbeeld”, schrijft feministisch activist en schrijver Fenya Fischler. De conferentie, die bol staat van extreemrechtse Europese politici, draait dus niet om de bestrijding van antisemitisme.
Radicaalrechts in Israël
Vlaams Belang stuurt volksvertegenwoordiger Sam Van Rooy voor een debat tijdens de conferentie. Juist, dezelfde Vlaams-nationalistische partij die Dries Van Langenhove blijft steunen, ondanks zijn veroordeling voor negationisme, stuurt een vertegenwoordiger naar Israël. Dat uitgerekend een partij met wortels in het fascisme vertegenwoordigd is op een Israëlische antisemitismeconferentie, is op zijn minst opmerkelijk.
De lijst stopt daar niet. Geert Wilders levert een online videoboodschap, terwijl zijn partij herhaaldelijk met antisemitisme in verband is gebracht. Ook de Oostenrijkse FPÖ stuurt een vertegenwoordiger. De partij wordt nog steeds gelinkt aan het nationaalsocialisme. Die uitnodigingen stuiten op felle kritiek bij verschillende prominente Joodse instellingen en stemmen. Het Oostenrijkse Israelitische Kultusgemeinde Wien (IKG) is kritisch over de deelname van het FPÖ. Zelfs de CEO van het Amerikaanse Anti-Defamation League trok zich terug, een organisatie die bekend staat om kritiek op zionisme gelijk te stellen met antisemitisme. Een standpunt dat Israël nadrukkelijk deelt en dat veel weerstand oproept.
Waarom nodigt Israël nu partijen uit die historische banden hebben met nazi-ideologieën?
Netanyahu, tegen wie een internationaal aanhoudingsbevel wegens oorlogsmisdaden loopt, dweept al langer met radicale figuren. Hij is sinds enkele jaren nauw bevriend met de Hongaarse premier Viktor Orban, ondanks dat die laatste nazi's glorifieert. Jaren later, in 2021, zocht Netanyahu relaties op met extreemrechtse en populistische leiders in Oost-Europa, zoals de Sloveense oud-premier Janez Janša, of met Filipijnse ex-president Duterte, die zichzelf met Hitler vergeleek. Duterte wordt momenteel door het ICC berecht voor misdaden tegen de mensheid. Ironisch.
Amichai Chikli heeft geen oor voor de kritiek op de genodigden van zijn conferentie. Volgens De Standaard worden sprekers weliswaar afgewogen op basis van verschillende criteria, maar primeert vooral hun houding tegenover Israël. Dat onderstreept hoe Israël steeds meer geïsoleerd wordt en daarbij toenadering zoekt tot steeds extremere bondgenoten om zijn beleid te legitimeren.
De nauwe banden die Netanyahu onderhoudt met leiders die nazi-ideologie verheerlijken onthult dat Israël zelf geen moer geeft om antisemitisme. Ze willen hun dominante narratief over antisemitisme beschermen en omdat het verschil vervaagt, kan Israël elke oppositie tegen zijn beleid ondermijnen door het als antisemitisch te bestempelen. Maar waarom nodigt Israël nu partijen uit die historische banden hebben met nazi-ideologieën?
Islamofobe agenda
“De daders zijn niet altijd, maar wel meestal, moslims”, zegt Vlaams Belang-politicus Sam Van Rooy in een video waarin hij zijn aanwezigheid aankondigt. Net die islamofobie vormt de ideologische brug tussen ultrarechtse hardliners en Israëlische politici. Beide kampen delen het idee dat moslims een bedreiging vormen voor westerse civilisatie. Voorbeelden daarvan zijn er genoeg: van Benjamin Netanyahu tot extreemrechtse partijen als het Vlaams Belang, het Franse Rassemblement National en het Oostenrijkse FPÖ.
Antisemitismebestrijding wordt zo expliciet verbonden aan hun radicale standpunten over islam en migratie
De strategie om radicale islam als zondebok te gebruiken voor alles past perfect in het plaatje van extreemrechts. Door deze partijen een platform te geven en ze te betrekken bij de strijd tegen jodenhaat, normaliseert Israël extreemrechtse partijen. Antisemitismebestrijding wordt zo expliciet verbonden aan hun radicale standpunten over islam en migratie. Deze ideeën krijgen zo een groter, officiëler platform en worden gepresenteerd als een legitieme oplossing voor antisemitisme, terwijl ze in werkelijkheid andere vormen van racisme en uitsluiting versterken.
Israëls huidige regering verenigt antisemitisme met kritiek op Israël. Daardoor wordt het eenvoudig om een groepje extreemrechts uit Europa uit te nodigen. Zij claimen antisemitisme te bestrijden door het zionistisch apartheidsregime openlijk te steunen. Tegelijk promoten leden van diezelfde partijen nog steeds jodenhaat, wat aantoont dat antisemitisme hen weinig kan schelen. Het blijft voor hen vooral een handig instrument om hun xenofobe, racistische en islamofobe agenda in Europa door te drukken.
Op die manier behoudt Israël een politieke voet aan wal in Europa. Beide partijen vinden elkaar in hun wederzijdse afkeer naar mensen van kleur, waarmee ze elkaars beleid legitimeren. Israël zoekt legitimatie om de genocide in Gaza en de aanvallen op andere Palestijnse gebieden te rechtvaardigen, terwijl extreemrechts legitimatie zoekt om Europa’s dodelijk migratiebeleid uit te breiden en voort te zetten.
