De aanval tegen Venezuela vanuit Palestijns perspectief
De aanval van 3 januari op Venezuela en het kidnappen van president Maduro en zijn vrouw hebben de geopolitieke kaarten op tafel gegooid. Het klassieke excuus van 'democratie bevorderen' of 'mensenrechten' was afwezig. In plaats daarvan was er enkel de brutale logica van militaire superioriteit.
De Canadese academicus Justin Podur ziet hierin, in gesprek met analisten van The Electronic Intifada Livestream, een directe tactiekovername uit Israëls oorlog in Gaza: de norm van straffeloosheid voor het schenden van soevereiniteit is nu openlijk overgenomen.
Maar de connectie gaat dieper dan alleen een gedeelde minachting voor het internationaal recht. De Venezolaanse vicepresident Delcy Rodríguez sprak over een aanval met "zionistische ondertonen". Dit was geen losse retoriek, maar een analytische sleutel die drie lagen heeft: militair, informatieoorlog en politiek. Samen onthullen ze een geïntegreerde doctrine die werd uitgetest in Gaza en geëxporteerd naar Caracas.
Militair: blauwdruk van de 'decapitation strike'
Het eerste niveau is de opvallende gelijkenis in militaire methodiek. De operatie in Venezuela was geen conventionele invasie, maar een zogenaamde “chirurgische actie” gericht op de “extractie” (eufemisme voor ontvoeren) van het hoogste leiderschap.
Deze strategie van de ‘decapitation strike’, het onthoofden van de tegenstander, is een handelsmerk van de Israëlische strijdmacht, die we hebben gezien in gerichte moorden op Hamas-leiders in Gaza, Hezbollah-commandanten in Libanon, en wetenschappers in Iran.
De ontvoering laat zien hoe normatief de Israëlische militaire doctrine is geworden binnen de Amerikaanse veiligheidsapparaten
De VS-aanval volgde een herkenbaar patroon. Eerst elektronische oorlogvoering en drone-aanvallen om het luchtverdedigingssysteem uit te schakelen. Dan overkill-bombardementen op militaire infrastructuur als afleidingsmanoeuvre. En ten slotte een snelle, gerichte special forces-operatie om het hoofddoelwit te grijpen.
Het is een combinatie van technologische overheersing, psychologische schok en chirurgische precisie. Deze methode minimaliseert eigen verliezen en maximaliseert de verwarring en desorganisatie bij de vijand.
Het feit dat de VS deze aanpak nu openlijk in Latijns-Amerika toepast, laat zien hoe normatief de Israëlische militaire doctrine is geworden binnen de Amerikaanse veiligheidsapparaten. Het is een import van de 'lessen' uit het Midden-Oosten.
Informatieoorlog
De tweede laag speelt zich af in de informatie- en narratieve ruimte. Ook hier is de parallel tussen de behandeling van Palestina en Venezuela frappant. Podur wijst op de hardnekkige narratieven die blijven terugkeren, ongeacht hun feitelijke basis, simpelweg omdat ze politiek nuttig zijn.
De propaganda van gruwelverhalen rond 7 oktober – denk maar aan het fake verhaal over de veertig onthoofde baby’s – moest dienen om het brutale geweld nadien te legitimeren. Hamas werd steevast als puur “slecht” voorgesteld, waardoor solidariteit met Palestijnen werd herleid tot het verdedigen van misdaden.
Door Maduro simpelweg als dictator neer te zetten, lijkt elke vorm van steun of solidariteit met Venezuela automatisch verdacht
Net zo werd Maduro simpelweg als dictator neergezet, punt uit. En daarmee lijkt elke vorm van steun of solidariteit met Venezuela automatisch verdacht, want wie kan er nu zo’n ‘regime’ verdedigen?
In het geval van Venezuela waren er ook subtielere vormen van misleiding. Er kwamen verhalen van ‘verraad’, paleisintriges, en verdachtmakingen van de vicepresident alsof ze het op een akkoordje heeft gegooid met Trump. Het zijn narratieven die ontworpen zijn om internationale solidariteit te saboteren en interne verdeeldheid te zaaien: als zij het zelf willen, waarom zouden wij ons er dan mee bemoeien?
Het verhaal van de "vierende menigten", gevoed door oude video's uit de diaspora of volledig gemanipuleerde beelden, moest de indruk wekken van breed maatschappelijk draagvlak voor de agressie. Tezelfdertijd werden de massademonstraties ten voordele van Maduro zorgvuldig uit beeld gehouden.
Deze tactieken zijn rechtstreeks overgenomen uit de info-oorlog rond Iran of Syrië, waar neocon-accounts en soms zelfs officiële bronnen regelmatig AI-gegenereerde of aantoonbaar valse beelden van 'protesten' verspreiden. Het doel is niet om te overtuigen met waarheid, maar om de waarheid onvindbaar te maken onder een berg aan desinformatie, waardoor apathie en cynisme de overhand krijgen.
Politiek: Palestina-solidariteit als staatsproject
De derde en meest cruciale laag is het politiek-ideologische. Voor Venezuela is solidariteit met Palestina niet een buitenlands beleidsstandpunt onder vele andere. Het is een structureel, grondwettelijk onderdeel van het Bolivariaanse staatsproject dat geboren werd uit een anti-imperialistische, Zuid-Zuid solidariteitsgedachte.
Sinds Hugo Chávez in 2009 de Israëlische ambassadeur het land uitzette en de banden met de Palestijnse Autoriteit versterkte, is deze lijn institutioneel verankerd. Venezuela is, in de woorden van Podur, een opportunistisch gekozen doelwit in een groter plan.
Vuurkracht is het instrument van de tweede keus, ingezet wanneer er geen collaborerende klasse is
Door een staat die officieel, consistent en uit principiële overwegingen pro-Palestina is, zo hard aan te vallen, wordt een ijskoud signaal afgegeven aan de hele regio en de wereld: wie dit pad volgt, wordt gestraft. Dit is een ‘winst’ voor zionistische agenda's die precies zulke principiële posities willen ontmoedigen en isoleren.
Podur contrasteert dit met een land als Colombia, waar president Gustavo Petro persoonlijk zeer uitgesproken is tegen de genocide in Gaza, maar waar die positie (nog) niet dezelfde diepe institutionele inbedding heeft in het staatsapparaat. Aanvallen op Venezuela zijn daarom ook aanvallen op een model van soevereiniteit dat internationale solidariteit centraal stelt.
Achilleshiel: ontbreken collaborateurs
Als deze drie niveaus de methode verklaren, dan verklaart het vierde element de urgentie en de brutaliteit van de aanval: het chronische gebrek aan een geloofwaardige lokale collaborateur.
Imperialisme, zo stelt Podur, drijft in essentie op lokale medeplichtigheid. Het ideale scenario voor een externe mogendheid is een binnenlandse kliek die de macht kan overnemen, de staatsinstellingen kan beheren en de plundering kan legitimeren. Vuurkracht is het instrument van de tweede keus, ingezet wanneer die collaborerende klasse faalt of simpelweg niet bestaat.
Dit is het structurele probleem van de VS in Venezuela. Na twee decennia van sancties, economische oorlogsvoering, coup-pogingen en een immense mediacampagne, is er in Venezuela nog steeds geen politieke figuur of beweging met voldoende binnenlands draagvlak en institutionele controle om een plausibele ‘nationale reddingsregering’ te vormen.
Zelfs een door het Westen geprezen figuur als María Corina Machado bleek, zoals Trump zelf schamper opmerkte, politiek onbekwaam en zonder echte machtsbasis. In een peiling van oktober heeft 91 procent van de Venezolanen een ongunstige mening over María Corina Machado, het boegbeeld van de oppositie. Een andere peiling uit december bevestigt dat beeld.
Voor landen in het Globale Zuiden is de bescherming van grote machten in een 'multilaterale wereld' een illusie
Toen de gewenste interne opstand of legerbreuk na de ontvoering van Maduro uitbleef, stond Washington met lege handen. Ze hadden de koning geschaakt, maar er was niemand om zijn plaats in te nemen.
Dit gebrek aan een plan B op de grond drijft de escalatie. Als je geen politiek gezicht hebt om je overwinning te bekronen, blijft er enkel over om de economische en militaire druk tot het uiterste op te voeren in de hoop op totale capitulatie.
Het is hetzelfde patroon als in Gaza. Daar is in het verleden Israëls zoektocht naar een 'betrouwbare' Palestijnse partner om het bestuur aan over te dragen op niets uitgelopen. En dat heeft bijgedragen aan de uitzichtloze en vernietigende aard van de oorlog.
Verzet
De aanval op Venezuela is een laboratorium waar de meest agressieve elementen van het Amerikaanse en Israëlische veiligheidsapparaat samenkomen: de politieke wil om ideologische tegenstanders te vernietigen, de militaire blauwdruk voor decapitatie-aanvallen, en de geavanceerde desinformatietactieken om het verzet te versplinteren. Het gebrek aan collaborateurs maakt deze cocktail alleen maar explosiever, omdat het de agressor naar steeds extremere vormen van geweld duwt.
Voor landen in het Globale Zuiden is de les pijnlijk duidelijk: de bescherming van grote machten in een 'multilaterale wereld' is een illusie. China zal zich terughoudend opstellen in de Amerikaanse achtertuin en Rusland heeft op dit moment andere prioriteiten en zorgen. De enige zekerheid is zelfredzaamheid en onderlinge solidariteit.
Het verzet moet even geïntegreerd, even principieel en even vindingrijk zijn als de aanval tegen Venezuela
Voor internationale solidariteit ligt de uitdaging in het doorzien en counteren van deze geïntegreerde oorlogsvoering. Het betekent: niet meegaan in de desinformatie en de verlammende narratieven. De verdediging van soevereiniteit is een onvervreemdbaar recht waaraan niet getornd mag worden.
De aanval op Venezuela is geen alleenstaand feit, maar de voorbode van een tijdperk waarin het imperium zijn masker heeft laten vallen. Het verzet moet volgens Podur even geïntegreerd, even principieel en even vindingrijk zijn als de aanval zelf. De strijd om Caracas is, op alle drie de niveaus, ook een strijd om het narratief, de militaire doctrine en de politieke toekomst van het hele Zuiden.
Het volledige gesprek kan je hier bekijken (Engels):
Een overzicht van alle recente artikels over Venezuela vind je hier.
