Duizenden containers humanitaire hulp voor Cuba geblokkeerd

Tijdens het solidariteitsevent ‘Cuba Si. Bloqueo No’ dat de progressieve EU-parlementsfractie The Left op 30 september en 1 oktober in Brussel organiseerde heeft het Brits parlementslid Jeremy Corbyn scherp uitgehaald naar het feit dat in havens verspreid over de hele wereld momenteel grote hoeveelheden humanitaire hulp voor Cuba vast zit. Uit schrik voor Amerikaanse sancties zijn er nog nauwelijks transportbedrijven die goederen naar het eiland willen vervoeren. “Mexico moet de eigen militaire schepen inzetten om nog humanitaire goederen te kunnen leveren aan Cuba”, aldus Corbyn. 

De Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodriguez stelde recent tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties dat er om die reden meer dan 7.000 containers met voedsel, medicijnen en medische apparatuur geblokkeerd zijn in buitenlandse havens. 

“Het is een wrede vorm van collectieve bestraffing"

“De gevolgen van de blokkade voor de Cubaanse bevolking zijn verwoestend”, aldus ambassadeur Juan Antonio Fernandez tijdens het event. “Ziekenhuizen en poliklinieken werken door de langdurige stroomonderbrekingen op minimale capaciteit en kampen met een nijpend tekort aan geneesmiddelen en medische benodigdheden. De drinkwatertoevoer is getroffen, net als de bevoorrading, bereiding en bewaring van voedsel. Het openbaar vervoer is stilgevallen. De kindersterfte is hierdoor het afgelopen jaar verdubbeld van 4 naar 9,8 per duizend levend geboren kinderen. Staan er er 98.000 patiënten op een wachtlijst voor een operatie, krijgen 17.000 kankerpatiënten geen adequate behandeling.” 

Het doel van deze middeleeuwse belegering is volgens Fernandez het Cubaanse volk te wurgen. “Het is een wrede vorm van collectieve bestraffing, gericht op het verstikken van onze economie, het instorten van ons energiesysteem, interne destabilisering en het creëren van een humanitaire noodsituatie die een externe interventie zou rechtvaardigen”. 

Che’s dochter Aleida Guevara bevestigde dat de voortdurende elektriciteitsproblemen het leven in Cuba momenteel extreem moeilijk maken. “We schakelen momenteel in versneld tempo over van fossiele naar schone energie. Energie afkomstig van de zon kan immers niet geblokkeerd worden. China heeft ons 92 zonneparken beloofd waarvan er inmiddels 76 geïnstalleerd zijn. Vanaf 2030 zouden we iets onafhankelijker moeten zijn van fossiele energie. Na pakweg 17 uur in de namiddag leveren die zonnepanelen echter geen elektriciteit meer. Daarom hebben we batterijen nodig om die energie op te slaan. We beschikken niet over het nodige lithium om ze zelf te produceren en moeten ze bijgevolg elders in de wereld kopen, maar ze zijn heel duur. Waar halen we het geld om die batterijen te kopen, nu de inkomsten uit toerisme, de medische brigades in het buitenland en export weggevallen zijn?”, aldus Guevara. 

Econoom Emily Morris (Institute of the Americas, UCL) wees erop dat Cuba in 2024 8,3 miljoen ton olie verbruikte, waarvan het 3,6 miljoen zelf produceerde. “De olieblokkade verhoogde de afhankelijkheid van Cuba van de olie die het zelf produceert. Die is echter ruw en schadelijk voor machines die gebruikt worden in de elektriciteitsproductie, wat een van de reden is voor de elektriciteitsstoringen. Het toerisme is spectaculair gedaald door de reiswaarschuwingen van ambassades en het stopzetten van vluchten door het kerosinetekort. Ook de inkomsten uit de buitenlandse medische brigades zijn weggevallen doordat de VS de betrokken landen op alle mogelijke manieren onder druk gezet hebben door te dreigen met het schrappen van visa’s, studiebeurzen en dergelijke. Hierdoor is ook de capaciteit van de overheid om gratis onderwijs en gezondheid aan te bieden sterk verminderd. Desondanks is het duidelijk dat de VS de capaciteit van het Cubaanse regime om deze blokkade te overleven sterk onderschat hebben”. 

"Cuba bewijst dat gelijkheid in de samenleving mogelijk is en die vaststelling is heel bedreigend"

“Toen enkele maanden geleden de Cubaanse president Diaz Canel mij in Havana vroeg wat de Amerikanen van hen wilden antwoordde ik dat ze in wezen heel bang zijn van de sociale realisaties die zijn land heeft gerealiseerd zoals het hoge niveau van onderwijs en gezondheid. Cuba bewijst dat gelijkheid in de samenleving mogelijk is en die vaststelling is heel bedreigend voor hen”, aldus Jeremy Corbyn. Hij zei voorts totaal niet te begrijpen waarom de EU en de andere Europese landen, die het internationaal recht naar buiten toe hoog in het vaandel dragen, niet reageren op deze grove schending ervan door de VS-administratie en ook geen humanitaire hulp sturen. De EU zou het land ook kunnen helpen in zijn ecologische transitie. 

“Ik wil mijn kinderen later niet vertellen dat Cuba weliswaar ooit een heel fijn land was maar ondertussen vernietigd werd door de piraterij van Donald Trump. We moeten daarom nu reageren. De dreiging met een militaire interventie is overigens heel reël”, sloot Corbyn af.

Jan Fermon, de secretaris-generaal van de International Association of Democratic Lawyers, bracht vier argumenten aan waarom de VS-blokkade flagrant ingaat tegen het internationaal recht. “De blokkade is vooreerst een schending van artikel 2, lid 4 van het VN-Handvest dat de dreiging met of het gebruik van geweld tegen de territoriale integriteit of politieke onafhankelijkheid van een staat verbiedt. Dit schendt ook de niet-inmenging in een soevereine staat zoals het Internationaal Gerechtshof dat definieert. Deze blokkade is immers duidelijk bedoeld om Cuba te dwingen zijn politiek, economisch en sociaal systeem te veranderen. De VS schendt daarnaast ook soevereiniteit van alle andere landen wereldwijd omwille van de sancties die het oplegt aan elke buitenlandse entiteit die handelsbetrekkingen onderhoudt met Cuba. Dit stond al in de Helms-Burton Act uit 1996, maar werd nog aangescherpt door de recente Executive Order 14380. Er is tot slot nog de 4e Geneefse Conventie die uitdrukkelijk collectieve bestraffing van burgers verbiedt”. 

Met nieuwe beperkingen op financiële transacties die gelieerd zijn aan Cuba hebben de VS op 30 september de duimschroeven nog wat verder aangedraaid. Ook elke indirecte financiële transactie met gesanctioneerde Cubaanse entiteiten wordt vooraan verboden. Amerikaanse banken konden tot nog toe Cubaanse transacties uitvoeren via een zogenaamde U-bocht waarbij zowel de herkomst als de bestemming van de betaling buiten de VS lag en er geen Amerikaanse staatsburgers bij betrokken waren. Ook de toelating voor Amerikaanse banken om rekeningen te openen en bij te houden op naam van een Cubaanse burger die als zelfstandig ondernemer in de particuliere sector actief is wordt geschrapt. Volgens de Cubaanse minister Bruno Rodriguez wil de VS hiermee de plannen die het land in juni bekendmaakte om de economie te liberaliseren dwarsbomen.