Cuba in de vuurlinie
De live uitgezonden genocide op de Palestijnen in Gaza duurt nog steeds voort, met de steun of het schuldig verzuim van bijna het volledige Westen. Intussen zagen we ook de schaamteloze militaire operatie tegen Venezuela en de kidnapping van president Maduro en zijn vrouw, gevolgd door openlijke bedreigingen aan het adres van Iran, Groenland, Mexico, Colombia en Cuba. We lijken het begin van een van de gevaarlijkste perioden in de geschiedenis van de planeet mee te maken.
De tanende supermacht voerde sinds 1900 meer dan 200 invasies, staatsgrepen of moorden op buitenlandse leiders uit. Vandaag is Trump duidelijk niet van plan rustig toe te kijken hoe China zich technologisch en economisch ontwikkelt, ook in wat ze ‘hun achtertuin’ noemen: Noord-, Centraal- en Zuid-Amerika. Daarom haalde Donald Trump de tweehonderd jaar oude Monroe-doctrine weer vanonder het stof en voegde er een niet mis te verstane Trump Corrolary aan toe.
Eén kort uittreksel: “ … We willen een westelijk halfrond dat vrij blijft van vijandige buitenlandse inmenging of buitenlandse eigendom van cruciale activa, dat kritieke toeleveringsketens ondersteunt en waarin onze blijvende toegang tot belangrijke strategische locaties is gewaarborgd. Met andere woorden: we zullen een “Trump-corollarium” op de Monroe-doctrine vastenten en handhaven …”
Dat het imperium nu zo wild om zich heen slaat, bewijst dat de angst onder de allerrijksten daar, om de werelddominantie en dus de superwinsten te zien dalen, hand over hand toeneemt.
En Cuba staat hierbij weer eens in de vuurlinie. Sinds 1823, toen de Monroe-doctrine geproclameerd werd, beschouwt de VS Cuba als de sleutel tot zijn plannen voor Latijns-Amerika. Het gaat daarbij in de eerste plaats om de strategische ligging. De revolutie van 1959 waarbij Cuba zich losrukte van de imperialistische bemoeienissen van de VS, voegde daar nog een motief aan toe: het slechte voorbeeld dat de Cubanen aan de wereld geven dat welzijn voor de bevolking mogelijk is zonder onderwerping aan de VS.
65 jaar weerstand
Het is dáárom dat dit koppige eiland onderworpen is aan de langste economische, financiële en commerciële blokkade uit de geschiedenis: 65 jaar nu al. Bovenop die blokkade, lanceerde de VS een huurlingeninvasie in 1961, terroristische aanslagen tot en met het opblazen van een burgervliegtuig in volle vlucht in ’76, en een dodelijke bomaanslag op een hotel in 1997.
In totaal vielen bij het terrorisme van de VS in Cuba al 3.478 doden
Daar bovenop kwam nog bacteriologische oorlogsvoering om oogsten te vernielen en de veestapel aan te tasten, tot en met het verspreiden van hemorragische virussen om mensen te doden in de jaren 80. In totaal vielen bij deze terreur vanuit de VS al 3.478 doden.
De Cubanen hebben zowat alles meegemaakt, maar blijven weerstand bieden. Toch denkt Trump de Cubanen nu de fatale nekslag te kunnen toedienen. Hij zei vorige week dat het leger zou worden ingezet om te voorkomen dat olie en andere hulpbronnen het land bereiken:
“Cuba leefde jarenlang van grote hoeveelheden olie en geld uit Venezuela. In ruil daarvoor leverde Cuba ‘veiligheidsdiensten’ voor de laatste twee Venezolaanse dictators, maar dat is nu voorbij! De meeste van die Cubanen zijn dood door de aanval (…) van vorige week, en Venezuela heeft geen bescherming meer nodig van de misdadigers en afpersers die hen al zoveel jaren gegijzeld hielden."
"Venezuela heeft nu de US Army, het machtigste leger ter wereld (veruit!), om hen te beschermen, en hen beschermen zullen wij. Er zal geen olie of geld meer naar Cuba gaan - nul! Ik raad hen ten zeerste aan een deal te sluiten, voordat het te laat is. Dank u voor uw aandacht voor deze zaak. President DJT.”
De Cubaanse president Miguel Díaz-Canel zegt dat het eiland klaar is om zichzelf te verdedigen: “Cuba is een vrij, onafhankelijk en soeverein land. Niemand dicteert wat wij doen, (…) Cuba valt niet aan, het wordt al 66 jaar aangevallen door de VS. Het bedreigt niet. Het bereidt zich voor, klaar om het vaderland te verdedigen tot de laatste druppel bloed.”
"Donald Trump is de grootste afperser die de VS ooit heeft gezien”
Geopolitieke maffia
Medea Benjamin, medeoprichter van de anti-oorlogsgroep CodePink in de VS, zegt dat de “ware afperser” in deze situatie Trump zelf is: ”Het is wat Donald Trump doet: die olietankers overnemen en 30 – 50 miljoen ton olie in beslag nemen, dát is afpersing. En vervolgens tegen Venezuela zeggen: ‘Wij gaan jullie land besturen.’ Donald Trump is de grootste afperser die ons land ooit heeft gezien.”
Reuters meldde zondag, verwijzend naar scheepvaartgegevens, dat Venezuela Cuba’s “grootste olieleverancier” is geweest. Sinds de gevangenneming van Maduro zijn er geen ladingen meer vertrokken vanuit Venezolaanse havens naar het Caribische land.
De black-outs in de elektriciteitsvoorziening dreigen verder te verergeren als de olie uit Venezuela wegvalt. Cuba heeft dagelijks op zijn minst 110.000 vaten olie nodig om normaal te functioneren. Zelf produceert het er zowat 40.000.
In 2021 exporteerde Venezuela elke dag ruim 100.000 vaten naar Cuba. Dat aantal viel de afgelopen jaren, door de aftakeling van de Venezolaanse industrie onder de VS-blokkade, flink terug. In 2025 ging het gemiddeld nog om 26.500 vaten per dag.
"De VS-blokkade van Cuba is de langst bestaande daad van collectieve bestraffing ter wereld”, zei David Adler, mede-algemeen coördinator van Progressive International, verwijzend naar Trumps opmerkingen. “Ze wordt elk jaar door de gehele internationale gemeenschap bij de VN veroordeeld. En nu verdubbelt de Amerikaanse president deze wrede en illegale bestraffing. Genoeg!”
Stapels gevulde lijkzakken die zouden terugkeren naar de VS, dat kan zelfs Trump niet goed uitgelegd krijgen
Salim Lamrani, Frans academicus die Cuba al decennia lang volgt, noemt deze praktijken maffieus: “Wanneer je niet gehoorzaamt of onze ‘bescherming’ niet aanvaardt, komen we je straffen. Wanneer een klein landje bewijst het zonder de VS te kunnen doen, is dat bedreigend voor het imperium.”
Net als in Venezuela zal de VS geen soldaten naar het eiland durven sturen om het te bezetten, denkt Lamrani. Zware schade aanrichten met bombardementen is waarschijnlijker. Het Pentagon weet dat de VS grote menselijke verliezen zou lijden bij gevechten op de grond in Venezuela en in Cuba. Stapels gevulde lijkzakken die terugkeren naar de VS kan zelfs Trump niet goed uitgelegd krijgen.
Het lijden van de Cubanen
Dit alles neemt de realiteit niet weg dat de levensomstandigheden in Cuba verder achteruitgaan. Black-outs, door tekort aan petroleum om stroom te produceren en door het uitvallen van de verouderde centrales, zijn dagelijkse kost. Er is al jaren geen financiële ruimte voor de nodige investeringen om ze te moderniseren.
Ook ontbreken steeds meer middelen om de voedselvoorziening op peil te houden en tegelijk de kwalitatieve en gratis gezondheidszorg, waarvoor Cuba wereldwijd bekend is, optimaal te houden.
De economische samenwerking met Venezuela was de afgelopen tien jaar al fel teruggevallen. De val van de olieprijzen en de opstart van VS-sanctiemaatregelen in 2015 brachten ook dat land in een economische recessie. Nu die toevoer – tijdelijk? – helemaal is afgebroken, zal dat de situatie voor de Cubanen zeker niet makkelijker maken.
China heeft wel mogelijkheden om economische druk uit te oefenen op het VS-imperium
Eigenlijk blijft nu alleen nog China over als handelspartner van enig belang. Lamrani hoopt dat zij meer willen doen voor Cuba, dan dat ze vandaag doen. “We verwachten zeker niet dat ze een militaire aanwezigheid zouden opbouwen in de regio, maar ze hebben wel mogelijkheden om economisch druk uit te oefenen op het VS-imperium. Die zijn voor heel wat zaken sterk afhankelijk van grondstoffen en halffabricaten van hun grote Aziatische concurrent.”
Die afhankelijkheid is wellicht ook de voornaamste reden waarom de VS de Chinezen van ‘hun’ wereldhelft proberen te vegen, inclusief uit Groenland waar wellicht veel ‘zeldzame aardmetalen’ kunnen ontgonnen worden. Het is allicht niet toevallig dat Maduro in de dagen voor zijn ontvoering nog gesprekken had met een belangrijke Chinese handelsdelegatie.
Europese vazal
Van de andere kant van de Atlantische oceaan kunnen noch de Venezolanen, noch de Cubanen veel goeds verwachten. Al decennia beperken de Europese landen zich tot het jaarlijks veroordelen van de blokkade in een VN-resolutie.
Toen in ’96 de VS een nieuwe reeks extraterritoriale blokkadewetten tegen Cuba stemde die ze bovendien doen gelden buiten hun eigen grondgebied, reageerde de EU nauwelijks. Zo ‘moest’ de bank BNP-Paribas 7,9 miljard boete betalen, omdat ze zaken deed met Cuba. Er kwam geen enkele publieke reactie hierop vanuit de EU.
Ga gerust uw gang edelachtbare president Trump
Ook nu Trump - zonder enig mandaat, zelfs niet van zijn eigen congres - een buitenlands staatshoofd ontvoert en ‘en passant’ daar meer dan 100 doden en meer dan 150 gewonden maakt, kennen onze buitenlandministers – op die van Spanje na – plots niets meer van het internationaal recht. Ze roepen enkel op tot enige ‘terughoudendheid’. Met andere woorden: “Ga gerust uw gang edelachtbare president Trump.”
Solidariteit
De VS-agressie tegen Cuba zal onder Trump driest verdergaan. Niemand kan voorzien wat de volgende stap wordt. China bevestigt wel zijn blijvende steun aan het eiland. Op 11 januari verklaarde ook Venezuela dat de agressie van de VS niets zou afdoen aan de broederschapsbanden met Cuba. Mexico bevestigde van zijn kant dat het ondanks de dreigementen van de VS niet zou stoppen met sturen van olie.
Maar het is duidelijk dat Cuba alle solidariteit heel hard nodig zal hebben in deze onvoorspelbare tijden. Voor al wie niet mee wil stappen in de fascistische retoriek en acties van het Trump-regime, is dit het moment om een tandje bij te steken in de strijd tegen de blokkade en in de solidariteit met Cuba.
