Opinie

Oorlog om de dollar

Afbeelding
 Traders Union, creative commons/ CC BY-ND 4.0
Traders Union, creative commons/ CC BY-ND 4.0
De werkelijke reden waarom de VS Venezuela binnenvallen, gaat terug naar een deal die Henry Kissinger in 1974 sloot met Saoedi-Arabië. Waar het in feite om draait, is het overleven van de dollar zelf. Niet om drugs. Niet om terrorisme. Niet om ‘democratie’.

Dit gaat over het petrodollarsysteem dat de VS al vijftig jaar lang de dominante economische macht bezorgt. Venezuela heeft dat systeem bedreigd. Het beschikt over 303 miljard vaten bewezen oliereserves. De grootste ter wereld, meer dan Saoedi-Arabië, twintig procent van alle olie op aarde.

Maar Venezuela verkocht die olie actief in Chinese yuan, niet in dollars. Het land kondigde in 2018 aan zich te willen "bevrijden van de dollar". Het begon yuan, euro’s en roebels te accepteren - alles behalve dollars - voor olie én het diende een verzoek in om toe te treden tot BRICS.

Venezuela bouwde directe betalingskanalen met China die SWIFT volledig omzeilden en het beschikte over genoeg olie om decennialang de-dollarisering te financieren.

Petrodollar-dominantie

Het volledige financiële systeem van de VS rust op één pijler: de petrodollar. De petrodollar is het systeem waarbij olie wereldwijd voornamelijk in Amerikaanse dollars wordt verhandeld, waardoor er continu internationale vraag naar dollars ontstaat en de VS financieel voordeel en geopolitieke invloed krijgt.

In 1974 sloot Henry Kissinger een deal met Saoedi-Arabië: alle olie die wereldwijd wordt verkocht, moet in dollar worden geprijsd. In ruil daarvoor levert de VS militaire bescherming.

De petrodollar is belangrijker voor de VS-hegemonie dan vliegdekschepen

Deze ene afspraak creëerde een kunstmatige wereldwijde vraag naar dollars. Elk land op aarde heeft dollars nodig om olie te kopen. Daardoor kan de VS onbeperkt geld bijdrukken, terwijl andere landen ervoor moeten werken. Het financiert het leger, de verzorgingsstaat en de tekorten op de begroting.

De petrodollar is belangrijker voor de VS-hegemonie dan vliegdekschepen en er is een patroon in wat er gebeurt met leiders die dit systeem uitdagen.

In 2000 kondigde Saddam Hoessein aan dat Irak olie voortaan in euro’s zou verkopen in plaats van in dollars. Drie jaar later, in 2003, volgde de invasie en regimewissel, waarna de Iraakse oliehandel onmiddellijk weer in dollars verliep; Saddam werd gelyncht en de massavernietigingswapens werden nooit gevonden, omdat ze nooit hebben bestaan.

In 2009 stelde Gaddafi vervolgens een door goud gedekte Afrikaanse munt voor, de ‘gouden dinar’, als basis voor oliehandel. Uit gelekte e-mails van Hillary Clinton zou blijken dat dit een primaire reden voor interventie was: “Dit goud was bedoeld om een pan-Afrikaanse munt te vestigen op basis van de Libische gouden dinar.”

In 2011 bombardeerde de NAVO Libië, werd Gaddafi gedemoniseerd en vermoord; “We kwamen, we zagen, hij stierf!” lachte Clinton voor de camera. En de gouden dinar stierf met hem.

Vandaag is het Maduro. Met vijf keer zoveel olie als Saddam en Gaddafi samen. Olie die actief in yuan wordt verkocht, terwijl hij tegelijk werkt aan een betalingssysteem buiten de controle van de dollar om en Venezuela richting BRICS duwt, in samenwerking met China, Rusland en Iran. Dat zijn niet toevallig de drie landen die wereldwijd ‘de-dollarisering’ aanvoeren. Wie de petrodollar uitdaagt wordt afgezet. Élke keer weer.

Afbeelding
Stephen Miller.  Foto: Gage Skidmore from Surprise, AZ, USA, Wikimedia Commons/ CC BY-SA 2.0
Stephen Miller.  Foto: Gage Skidmore from Surprise, AZ, USA, Wikimedia Commons/ CC BY-SA 2.0 

Stephen Miller, adviseur binnenlandse veiligheid van de VS, zei het twee weken geleden letterlijk hardop: “Het zweet, vindingrijkheid en arbeid van de VS hebben de olie-industrie in Venezuela gecreëerd. De tirannieke onteigening ervan was de grootste geregistreerde diefstal van het VS-vermogen en eigendom.”

Ze claimen de Venezolaanse olie, omdat VS-bedrijven honderd jaar geleden zijn begonnen te ontginnen. Volgens die logica is elke nationalisatie van grondstoffen in de geschiedenis ‘diefstal’.

De timing is opvallend. 3 januari 2026: inval in Venezuela en Maduro gevangen genomen. 3 januari 1990: inval in Panama en Noriega gevangen genomen. 36 jaar verschil, op de dag af. Hetzelfde draaiboek en hetzelfde ‘drugshandel’-excuus. Ook dezelfde echte reden: controle over strategische grondstoffen en handelsroutes. De geschiedenis herhaalt zich niet. Maar ze rijmt.

Trumps persconferentie in Mar-a-Lago zet het narratief neer. Amerikaanse oliebedrijven staan al in de rij. Nieuwswebsite Politico meldde dat ze benaderd zijn om "terug te keren naar Venezuela".

In Venezuela probeert men de oppositie te installeren en de olie stroomt er weer in dollars. Venezuela wordt een nieuw Irak. Een nieuw Libië.

De petrodollar is al aan het sterven

Rusland verkoopt olie sinds Oekraïne in roebels en yuan. Saoedi-Arabië bespreekt openlijk afrekeningen in yuan. En Iran handelt al jaren in niet-dollarmunten.

China bouwde CIPS, een eigen alternatief voor SWIFT met 4.800 banken in 185 landen. BRICS ontwikkelt actief betalingssystemen die de dollar volledig omzeilen. Het mBridge-project stelt centrale banken in staat om transacties direct in lokale valuta af te wikkelen.

Daag de dollar uit en we bombarderen je

Wanneer Venezuela met 303 miljard vaten olie toetreedt tot BRICS, zou dit proces exponentieel versnellen. Daar draait deze invasie werkelijk om.

Niet om het stoppen van drugs. Venezuela is verantwoordelijk voor minder dan 1 procent van de cocaïne in de Verenigde Staten. Niet om terrorisme. Er is geen enkel bewijs dat Maduro een ‘terroristische organisatie’ leidt. En ook niet om democratie. De VS steunen Saoedi-Arabië, dat nog nooit een verkiezing hield.

Dit gaat om het in stand houden van een vijftig jaar oude afspraak die de VS in staat stelt geld te drukken terwijl de rest van de wereld ervoor werkt.

De wereldwijde gevolgen zijn angstaanjagend. Rusland, China en Iran veroordelen dit al als ‘gewapende agressie’. China is de grootste afnemer van Venezolaanse olie en verliest miljarden. BRICS-landen zien hoe een land wordt binnengevallen omdat het buiten de dollar om handelt. Elke natie die de-dollarisering overweegt, heeft de boodschap begrepen: Daag de dollar uit en we bombarderen je.

Omgekeerd effect?

Maar het probleem is dat die boodschap net de-dollarisering kan versnellen in plaats van stoppen, nu weet elk land in het mondiale Zuiden immers wat er gebeurt als je de dollarhegemonie bedreigt en beseffen ze dat de enige bescherming is sneller te handelen.

Deze vragen worden niet gesteld: Wat gebeurt er als de VS zich niet langer naar dollardominantie kan bombarderen? Wanneer China genoeg economische macht heeft om terug te slaan? Wanneer BRICS 40 procent van het mondiale bbp controleert en zegt: “geen dollars meer”? Wanneer de wereld beseft dat de petrodollar met geweld wordt gehandhaafd?

De VS heeft zijn kaarten laten zien maar de vraag is of de rest van de wereld past, of de bluf doorziet. Want deze invasie is eigenlijk de erkenning dat de dollar niet langer op eigen kracht kan concurreren. Wanneer je landen moet bombarderen om ze jouw munt te laten gebruiken, is die munt al stervende.

Venezuela is niet het begin, het is het wanhopige einde.

 

Lees hier ons volledig dossier over Venezuela.

Dit artikel is een vertaling van een post van @Ric_RTP op X

Afbeelding
Word DWM-bondgenoot
Steun ons | De Wereld Morgen

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?