De Wereld Kort: wat bleef deze week onder de radar

Hongerstakers voor Palestina dreigen te sterven 

In Groot-Brittannië trekken families, advocaten en supporters van acht opgesloten pro-Palestijnse activisten aan de alarmbel. Hun hongerstaking die begin november startte, brengt inmiddels levensgevaar mee. 

Volgens hun juristen gaat de gezondheid van de zes overblijvende stakers (20 tot 31 jaar) hard achteruit. Een iemand stopt er gedeeltelijk mee om medische redenen. Woensdag belandde Qesser Zuhrah in het ziekenhuis nadat ze 46 dagen niets had gegeten, wat de druk op de regering extra opvoert. 

Qesser Zuhrah belandde in het ziekenhuis nadat ze 46 dagen niets had gegeten

De betrokkenen zitten al meer dan een jaar in voorlopige hechtenis voor acties die gelinkt worden aan Palestine Action: onder meer een inbraak bij een Israëlisch gelinkt defensiebedrijf en het binnendringen van een luchtmachtbasis waarbij twee toestellen werden beschadigd.

Hun eisen: onmiddellijke borgtocht, een einde aan censuur op communicatie in de gevangenis en het terugdraaien van het verbod op Palestine Action, dat sinds juli als terroristische organisatie is bestempeld. De regering zegt de situatie “op te volgen”, terwijl solidariteitsgroepen oproepen om de druk op te voeren. 

Julian Assange haalt uit naar de Nobelprijs

In een juridisch onderbouwde tekst stelt Julian Assange dat de Zweedse[1] overheid (via het Nobelapparaat) haar eigen regels heeft geschonden door de Nobelprijs voor de Vrede toe te kennen aan de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado. 

Julian Assange vraagt dat er een strafrechtelijk onderzoek komt naar de commissieleden van de Nobelprijs

Volgens Assange botst die keuze met Alfred Nobels bedoeling - vrede bevorderen, legers afbouwen - en dreigt het prijzengeld te worden ingezet als morele hefboom voor buitenlandse agressie. Hij vraagt dat de resterende middelen worden bevroren en dat er een strafrechtelijk onderzoek komt naar de betrokken commissieleden.

Assange wijst erop dat Machado en haar internationale bondgenoten de prijs gebruiken als legitimatie voor druk en mogelijke militaire interventie tegen Venezuela. 

Assange haalt ook eerdere Nobelcontroverses aan (zoals rond Roosevelt). Hij suggereert dat invloedrijke netwerken rond regime change in Oslo mee het klimaat hebben gecreëerd waarin Machado’s kandidatuur kon doorbreken, met figuren als Thor Halvorssen Jr. en zijn Oslo Freedom Forum in de entourage.

Wereldkoelkast stuk: Noordpool warmer dan ooit 

De Noordpool, de ‘koelkast van de planeet’, draaide het voorbije jaar op volle toeren. Volgens een langlopende studie van de Amerikaanse klimaatdienst Noaa was het van oktober 2024 tot september 2025 het warmste jaar sinds metingen begonnen in 1900, en tegelijk ook het natste ooit gemeten. 

Al twintig jaar zien we dat de regio meer dan dubbel zo snel opwarmt als de hele wereld gemiddeld, met gevolgen die ver voorbij het poolgebied reiken: minder sneeuw en ijs betekent minder weerkaatsing van zonnewarmte én een extra duw aan de zeespiegelstijging.

Het oudste, dikste ijs is sinds de jaren 80 met meer dan 95 procent gekrompen

Die opwarming laat zich intussen ook letterlijk zien in het landschap. Dooiende permafrost spoelt ijzer en andere elementen uit naar meer dan 200 rivieren in Alaska, waardoor waterlopen opvallend oranje kleuren - zogenaamde ‘roestende rivieren’ - met risico’s voor waterkwaliteit, biodiversiteit en lokale gemeenschappen.

Tegelijk schuift warmer, zouter Atlantisch water steeds verder het centrale Noordpoolbekken in, ‘Atlantificatie’ genoemd. Dat tast het zee-ijs sneller aan en kan zelfs oceaanstromingen beïnvloeden. 

Het winterse zee-ijs haalde dit jaar zijn laagste jaarlijkse maximum in 47 jaar satellietdata. Het oudste, dikste ijs is sinds de jaren 80 met meer dan 95 procent gekrompen. 

Monitoring staat bovendien onder druk door bezuinigingen en het wegvallen van cruciale satellieten en datasets.

VS sponsorde Gen Z opstand in Nepal 

Uit gelekte documenten blijkt dat de door de VS gefinancierde National Endowment for Democracy (NED) en het International Republican Institute (IRI), jarenlang in stilte een netwerk van Nepalese jongeren hebben opgeleid om “protesten en demonstraties te organiseren”. 

Onder het mom van “jeugdleiderschap” kregen tientallen jongeren trainingen, platforms en geld om precies die acties op te zetten die Washingtons belangen in Nepal en de bredere Indo-Pacific moesten dienen. Nepal, ingeklemd tussen India en China, werd daarbij openlijk gezien als een strategische pion in het plan om Beijing te omsingelen.

Terwijl westerse media spraken van een spontane prodemocratische opstand, lieten beelden gewapende groepen zien

In september 2025 barstte het vervolgens los: na het blokkeren van sociale media trokken ‘Gen Z’-protesten door het land, waarbij zeker 76 doden vielen en premier Oli binnen een week moest opstappen. 

Terwijl westerse media spraken van een spontane prodemocratische opstand, lieten beelden gewapende groepen zien met een esthetiek ontleend aan anime en internetcultuur - hetzelfde patroon dat eerder opdook in Bangladesh, de Filipijnen, Indonesië en Mexico. 

De door IRI gevormde “jeugdleiders” waren expliciet bedoeld om acties te voeren rond onderwerpen die voor de VS van belang zijn en om uiteindelijk zelf de politiek in te gaan, met als resultaat een machtsvacuüm waarin monarchistische krachten opnieuw terrein winnen. Precies het soort regime change dat NED sinds de jaren tachtig wereldwijd faciliteert.

Extreme armoede in Kerala uitgeroeid 

Op 1 november 2025 kon de deelstaat Kerala, in het zuidwesten van India en met 34 miljoen inwoners, met trots aankondigen dat extreme armoede is uitgebannen. Dit resultaat bouwt voort op decennia van arbeiders- en boerenstrijd, landhervormingen en stevige investeringen in onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en lokale democratie. 

Het Athidaridrya Nirmarjana Paripaadi-project identificeerde voor de regering ruim 64.000 extreem arme gezinnen en er werd voor elk gezin een plan op maat gemaakt. Denk hierbij aan toegang tot voedsel, werk, gezondheidszorg, huisvesting en publieke voorzieningen, gedragen door zo’n 400.000 lokale tellers en activisten.

Net als in China en Vietnam maakt Kerala duidelijk dat armoede geen noodlot is, maar een kwestie van politieke prioriteiten

In een recente studie over de coöperatieve beweging in Kerala wordt getoond hoe organisaties als Kudumbashree – een vrouwencoöperatie met bijna vijf miljoen leden – en arbeiderscoöperaties zoals UL, Dinesh Beedi en Sahya Tea de economie democratiseren, en zowel inkomens als waardigheid versterken. 

Ondanks druk van neoliberale politiek en structurele beperkingen vanuit New Delhi blijft het project gericht op menselijke emancipatie. Net als in China en Vietnam maakt Kerala duidelijk dat armoede geen noodlot is, maar een kwestie van politieke prioriteiten. 

Note:

[1] De meeste Nobelprijzen worden toegekend door Zweedse wetenschappelijke instellingen. Het gaat over geneeskunde, literatuur en economie. De Nobelprijs voor de Vrede is de enige uitzondering. Deze wordt uitgereikt in Noorwegen.