Kenia in opstand: woede tegen corruptie en geweld breekt los

Afbeelding
Foto: Amnesty International Kenya
Foto: Amnesty International Kenya
Volgens Amnesty International Kenia, werden woensdag 25 juni door politie en betaalde irreguliere gemotoriseerde bendes, minstens 8 (wellicht het dubbele) mensen vermoord en 400 verwond, waarvan 83 heel ernstig, in de hoofdstad Nairobi.

Genadeloze repressie

De 400 gewonden hebben ofwel schotwonden van de politie of messteken toegebracht door zogenoemde ’Goons’. Dat zijn bendes die vanop motors de betogers terroriseren. Ze roepen “Geen protest!” en steken willekeurig mensen waar ze hen kunnen raken. Weinigen twijfelen er aan wie hen daar voor betaalt.

Een paar honderden mensen herdachten vreedzaam de doden die vielen bij protesten een jaar geleden. Vorig jaar in juni kwamen ook zeer vele duizenden op straat, het grootste deel Gen-Z jongeren: onder de dertig dus, die zich verzetten tegen geplande belastingverhogingen en andere overheidsmaatregelen.

Albert Ojwang, 31-jarige leraar en kritische blogger, werd gearresteerd en dood in zijn cel gevonden
Die demonstraties werden een jaar geleden ook al met veel geweld beantwoord door de politie, wat leidde tot tientallen doden en honderden arrestaties. Ondanks het intrekken van een omstreden belastingwet en het ontslag van de regering – maar niet van de President Ruto - bleven de protesten lang aanhouden.

Afbeelding
Kenya 2024 protests, still You Tube /CC BY
Kenya 2024 protests, still You Tube /CC BY

Woede haalt het van angst

Gisteren, 25 juni 2025, werden daarom door de politie alle wegen naar het centrum geblokkeerd. Zo leek de manifestatie eerst erg beperkt, maar door het nieuws over de geweldplegingen trokken al gauw tienduizenden te voet over de ringweg naar het centrum van de hoofdstad. Daarna gingen de nationale radio en TV een tijdlang verplicht uit de ether tot een rechtbank die censuur terugdraaide.

De woede nam het dus toch over van de angst voor repressief geweld, angst die erg reëel is. Sinds midden vorig jaar werden een honderdtal mensen ontvoerd waarvan een groot deel nog steeds niet terecht is. Op 10 januari 2025 werd een mislukte moordaanslag gepleegd op Booker Ngesa Omole, secretaris-generaal van de Communistische Partij Kenia (CPM-Kenya).

Afbeelding
Booker. Foto via Instagram.
Booker Ngesa Omole. Foto via Instagram.

Bewapende aanvallers drongen zijn huis binnen. In een vuurgevecht werd een van hen gedood, terwijl zeven anderen vluchtten. Booker Ngesa Omole ontsnapte maar net aan de dood.

Begin juni nog werd Albert Ojwang een 31-jarige leraar en kritische blogger, gearresteerd wegens laster jegens president Ruto. Op 17 juni werd hij dood in zijn cel gevonden. Tijdens een spontane betoging na het bekend maken van dit nieuws, werd een straatverkoper, die helemaal niet gewapend was of agressie pleegde, door het hoofd geschoten door een politieman.

Afbeelding
User: Blair76, Wikimedia Commons
User: Blair76, Wikimedia Commons

Corruptie en afhankelijkheid van het Westen

Kenia telt 55 miljoen inwoners- waarvan 53 procent onder de armoedegrens leeft - en ligt op de evenaar, aan de oostkust van Afrika, zo’n 19 keer groter dan België.

De EU levert ontwikkelingshulp en het Internationaal Monetair Fonds is betrokken bij het financieel beleid van Kenia. Washington biedt ondersteuning op het gebied van veiligheid, gezondheidszorg en economische ontwikkeling. De VS verleent onder andere steun bij de opleiding van Keniaanse troepen en politie.

De roep om het aftreden van de president klinkt in het hele land
Het land noteert steevast erg slecht in internationale corruptieonderzoeken en dat wordt bevestigd door de mensen op straat. Opeenvolgende presidenten proberen meestal zoveel mogelijk uit de ruif van de openbare middelen te graaien.

De demonstraties gingen niet enkel in Nairobi door, maar in 27 van de 47 county's waarin Kenia is opgedeeld. De roep om het aftreden van de president klinkt in het hele land. Die lijkt dat wel te beseffen want hij liet het parlement en zijn presidentieel paleis helemaal afzetten met prikkeldraad.

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?