Interview

ACV-voorzitter Vermorgen en ABVV-voorzitter Engelaar: "Regering De Wever viseert uitsluitend de werkende mensen”

Afbeelding
ABVV-voorzitter Bert Engelaar en ACV-voorzitter Ann Vermorgen: "Deze rechtse regering is de onze niet". Bron: YouTube DeWereldMorgen
ABVV-voorzitter Bert Engelaar en ACV-voorzitter Ann Vermorgen: "Deze rechtse regering is de onze niet". Bron: YouTube DeWereldMorgen
DeWereldMorgen bracht ACV-voorzitter Ann Vermorgen en ABVV-voorzitter Bert Engelaar samen voor een dubbelinterview in de aanloop naar de grote manifestatie op 23 november. Zij maken brandhout van het aangekondigde begrotingsplan van regering De Wever en de sociale inleveringen op index, lonen en koopkracht. “Wij hebben voor 21 miljard euro aan alternatieven klaarliggen, maar deze regering zit liever in de zakken van de werkende mens.”

Federaal eerste minister Bart De Wever heeft opnieuw een week uitstel gekregen om te proberen tot een akkoord te komen voor de begroting. Maandag 23 november moet hij terug naar de koning om hem te laten weten of zijn opdracht geslaagd is of niet. Op dezelfde dag organiseren de vakbonden een massale manifestatie.

Kunnen we niet best nog wat wachten om te zien of er toch een goed akkoord komt, voor jullie maandag 23 november gaan betogen?

Ann Vermorgen: “We kunnen Bart De Wever gaan steunen met een erehaag wanneer hij naar de koning gaat. Nee, serieus, ik denk dat we net nu nog extra druk moeten zetten door te laten weten dat wij op diezelfde 23 november terug mobiliseren. Ik zie die begrotingstabellen altijd vaag blijven als het over de breedste schouders gaat, maar als het over de gewone mensen gaat die wij vertegenwoordigen, zijn ze heel concreet, zoals met de indexsprongen.” 

“Wat kunnen we de mensen afpakken? Gaan we naar hun verlof kijken? Alsof dat allemaal de begroting gaat helpen. Terwijl wij als vakbonden daar alternatieven voor hebben, die de begroting wel zouden helpen."

"Deze voormiddag (interview 17 november, n.v.d.r.) namen we met de beide vakbonden deel aan een hoorzitting in het federaal parlement, naar aanleiding van onze gemeenschappelijke vakbondspetitie over rechtvaardige fiscaliteit. We hadden het daar over onze alternatieven voor de begroting, want wij kunnen het land wel degelijk op dit gebied redden, zonder dat werkende mensen in België door zoveel besparingsmaatregelen geraakt worden. Wij hebben voor de begroting 21 miljard euro aan alternatieven klaarliggen op een bordje.”

De begrotingstabellen blijven vaag als het over de breedste schouders gaat

Bert Engelaar: “Wat ik hallucinant vind, maar eigenlijk ook een mooie zaak, is hoe een Vlaams-nationalist die tegen de monarchie is, voor de zoveelste keer naar de koning moet, en dat ook nog op de dag van onze betoging. Dat moet hem toch echt wel pijn doen. Het is volgens mij twee keer verliezen voor hem, voor mij al twee keer een overwinning.”

“Dus nee, we moeten niet wachten met het organiseren van de betoging. Betogen is druk zetten op de regering om het beleid te veranderen. Ik hoop dat dit impact heeft en de regering tot inzicht kan brengen. ”Wie weet gaan we dan kunnen betogen én feestvieren omdat de regering intussen over de begroting gevallen is.

“Ik hoop van niet. Maar ik hoor wat in de wandelgangen wordt gefluisterd. Ook denk ik niet dat de vakbonden en de gewone werkende mensen al veel baat hebben gehad bij deze rechtse regering.”

Wat zijn jullie alternatieven dan? En hoe belangrijk is de nationale betoging om die alternatieven door te kunnen drukken en in het begrotingsplan te krijgen?

Ann Vermorgen: “De regering wil aan de index rommelen van de mensen, terwijl er al een looninkrimping is, geen loonopslag. Dit is geld dat wordt afgepakt van de mensen. Deze regering zit echt in hun zakken. Inkomsten uit arbeid worden onevenredig zwaar belast, in vergelijking met inkomsten uit kapitaal, uit vastgoed.”

“Ons alternatief is een rechtvaardige fiscaliteit en daarvoor is er maatschappelijk draagvlak. Ons fiscaal systeem moet dus echt veranderen. Als de overheid op een correcte manier zou belasten, heeft ze al een meerinkomst van 12,9 miljard euro.”

Hoe zou dit er concreet uitzien?

Ann Vermorgen: "Het gaat hierbij over de rijken, de vermogenden, zij die geld te over hebben, maar ook de fiscale achterpoortjes kennen. Eén alternatief van ons is: sluit de fiscale achterpoortjes en stop de fiscale fraude, de sociale fraude en de fraude met de btw, door meer inspecties en controle uit te voeren.”

Wij kunnen het land wel degelijk redden, wij hebben voor 21 miljard euro aan alternatieve voorstellen klaarliggen

Bert Engelaar: “Ook zijn er zoveel bedrijfssubsidies en veel verminderingen van de patronale bijdragen. Laten we die eens onder de loep nemen: verkrijgen die wel de beweerde effecten, kunnen die niet aangepast worden? Maar dit verzoek wordt dan door het Verbond van Belgische Ondernemers (VBO) geframed alsof wij overal tegen zouden zijn.”

“Zo maken ze de mensen bang. We zouden zogezegd moeten oppassen voor een sneeuwbaleffect van rentestijgingen, die ondraaglijk zouden worden. Wel, zij hebben schrik van die sneeuwbal. Dat de gewone mensen een lawine aan koopkrachtverlies over zich heen krijgen, vinden ze veel minder erg.”

”We hebben dus inderdaad een plan B waarmee we zeer objectief bepaalde recepten op tafel leggen die niet per se allemaal onmiddellijk tegelijk moeten uitgevoerd worden. Maar volgens ons moeten dus de sterkste schouders evenredig bijdragen."

"Recent zei econoom Paul De Grauwe nog dat de toplaag van de rijken gemiddeld 23 procent belastingen betaalt, terwijl dat voor de gemiddelde werkende mens 40 procent bedraagt. En dat percentage bij de rijken blijft nog dalen. Daar hebben we het in de hoorzitting over gehad. Laat ons daar eens samen naar kijken. Blijkbaar heeft Vooruit dat nu begrepen. We kunnen hun strijd tegen deze regering alleen maar steunen. 

Ann Vermorgen: "Ook de OESO, het Planbureau en de Nationale Bank hebben dit berekend. Deze instellingen kan je toch niet verdenken van syndicaal militantisme." 

Bert Engelaar: "Dit zijn geen linkse clubs die tot deze cijfers komen."

Ann Vermorgen: "En op hun cijfers hebben wij ons dus gebaseerd.”

Zoals jullie aangeven wordt er nu steeds opnieuw bespaard op de werkende mensen. Recent raakte bekend dat ook bespaard gaat worden op onze verlofdagen, een maatregel die het bbp met amper 0,05 procent zou verhogen. Ondertussen gaan er miljarden naar bijvoorbeeld pantservoertuigen bedoeld voor inzet in Afrika. Hoe verklaren jullie die keuzes?

Bert Engelaar: “Dat is gewoon de politieke keuze van een rechtse regering, zoals we die bij alle regeringen met een rechts karakter zien. Kijk naar de VS of naar Italië. Daar wordt meer en meer geld gespendeerd aan defensie. Dat komt door de NAVO-norm die deels door de VS is opgelegd.”

“De NAVO is een supermarkt geworden waar je wapens kunt kopen die gestuurd worden door de VS. Dat is nu eenmaal de visie die deze regering overneemt. Heel veel van de economische en maatschappelijke problemen vandaag zijn er omdat er zo'n gat is geslagen in de begroting door investeringen in defensie.”

“Wij vakbonden hebben nooit gezegd dat je daarin niet mag investeren. Je moet een minimum investeren om je te wapenen tegen mogendheden, waar we soms zelf geen impact op hebben. Op zich is dat geen probleem. Maar wat nu gebeurt, maakt dat er amper nog geld is voor andere zaken. Dat zijn de keuzes van een rechts beleid, waarvoor geen enkele burger gestemd heeft."

Ann Vermorgen: "De regering beslist om te investeren in defensie door geld weg te halen bij de sociale zekerheid, dat is zo'n kreupele redenering. En elk Europees land vult aparte winkelkarretjes voor hun eigen defensiemaatregelen. Ze zouden beter op Europees niveau samenwerken. Dan zouden ze efficiënter kunnen werken."

Hallucinant mooi eigenlijk, hoe een Vlaams-nationalist en anti-monarchist, naar de koning moet op 23 november, de dag van onze betoging

“Maar neen, ze kijken naar onze verlofdagen, vakantiedagen of feestdagen enzovoort. Dat is de mensen jennen. Het is een beetje lachen met de gewone werkende mensen. Ondertussen brengt dit nauwelijks iets op. Waarom doen ze dat dan eigenlijk? Op Europees vlak bungelen we ergens onderaan, wat betreft het aantal verlofdagen. Het is dus niet zo dat wij hier buitensporig veel vakantie hebben."

"Wij pleiten daarentegen voor nog een vijfde vakantieweek, zodat mensen meer rust kunnen hebben. Deze regering zegt dat we langer en harder moeten werken. Geef ons dan ook de kans om tot rust te komen tijdens de loopbaan."

Bert Engelaar: "Trouwens, wij pleiten ook al jaarlijks voor een extra feestdag, want 8 mei is een belangrijke feestdag [1]. Kijk daarvoor naar de VRT-serie Breendonk. Kijk naar de gruwelijke misstanden van toen. Het is normaal dat we dat samen herdenken op een vrije dag.”

“Maar de regering wil zelfs één feestdag schrapen. Wat brengt dat op? Op de lange termijn zo goed als niets. Ik begrijp dus niet hoe ze dat afwegen tegen andere zaken en wat de berekeningstabellen van deze regering hiervoor eigenlijk betekenen? Natuurlijk zijn we daar dus tegen. Maak niet alleen van 8 mei juist nog een extra officiële feestdag, laat ook de mensen bijdragen die dat kunnen, want die zijn er gelukkig nog steeds.”

Ann Vermorgen: "Die extra vakantieweek en feestdag geldt ook voor werkende mensen in kmo’s of kleiner. Iedereen heeft daar nu een basispakket aan vrije dagen met twintig dagen jaarlijks verlof en tien wettelijke feestdagen. Er is ook de arbeidsduurvermindering, maar die mag je niet als vakantie tellen, dat is een vorm van recuperatie voor de uren die je te veel hebt gewerkt.”

In onze redactiemailbox krijgen wij de laatste weken veel persberichten binnen van collectieve ontslagen die plaatsvinden bij grote bedrijven zoals UPS, farmareus GSK en chemiebedrijf Vynova. Bij deze laatste zijn we maandag 16 november nog langs geweest om verslag te doen. Zien jullie een verband tussen deze ontslagen en het beleid van de regering?

Ann Vermorgen: “Veel van die bedrijven hebben overheidssubsidies gekregen voor innovatie. En bedrijven die herstructureren hebben dikwijls ook veel overheidssteun gekregen. Wat je dan vaststelt, is dat die steun uiteindelijk niet heeft geleid tot meer werkgelegenheid. Ook zie je dat de aandeelhouders van die bedrijven wel nog winsten konden opstrijken en dat er bij de grotere bedrijven nog grote overwinsten zijn gemaakt.”

“De energiekosten zijn voor die bedrijven opgelopen. Dat begrijp ik. Maar dat los je niet op door de werknemers dan minder te betalen. Er zijn wel investeringen nodig, maar voor de juiste dingen zoals de klimaattransitie, altijd gericht op echte innovatie." 

Bert Engelaar: "Ik wil hier niet beweren dat bedrijven massaal failliet gaan door het regeringsbeleid, maar er is wel degelijk een gedeelde verantwoordelijkheid. Bedrijven die veel energie verbruiken lijden onder de gascrisis door de oorlog in Oekraïne, onder de petroleumcrisis door de oorlog in Iran en in het Midden-Oosten.”

“Dat is al jarenlang een probleem. We zijn afhankelijk gemaakt van een paar oligarchen die alles in handen hebben en die winsten maken door bijvoorbeeld het sluiten van de Straat van Hormuz bij Iran waar de scheepvaart naar Europa doorheen gaat. Dat heeft allemaal een zware impact op onze economie. Er zijn dus ook wel factoren waar onze regering geen invloed op heeft. Maar zij moeten daar dan wel op reageren. Voor de zomervakantie sprak de regering over een tussenkomst in de energieprijzen aan de pomp en voor bedrijven. Maar dit heeft tot niets geleid.”

De regering wil aan de index rommelen van de mensen, terwijl er al looninkrimping is, geld dat ze afpakt van de mensen

“Ondertussen graaiden grote bedrijven naar de meerwaarde die er voor hen in zat, zoals chemiebedrijf BASF dat massale winsten heeft gemaakt in Antwerpen maar die heeft doorgesluisd naar het moederbedrijf in Duitsland, om dan te zeggen dat het hier niet genoeg winst maakt en honderden mensen ontslaat. Dat is compleet onrechtvaardig.”

“Ik ben vorige week nog bij chemiebedrijf Vynova in Tessenderlo geweest, op hun betoging tegen de aangekondigde ontslagen. Ook daar is voor meer dan 100 miljoen euro uitbetaald aan de aandeelhouders van het moederbedrijf in Duitsland. Tegelijk zeiden ze dan dat het bedrijf verlieslatend was. Heeft de regering daar invloed op? Jazeker, maar doet dat veel te weinig."

Ann Vermorgen: "Dat kan ook op Europees niveau aangepakt worden, maar daar zit men elkaar net te beconcurreren, zoals nu in Duitsland. Eigenlijk zou men de krachten moeten bundelen in plaats van elkaar te bestrijden.”

“Ik heb het vandaag ook in de hoorzitting in het parlement gezegd. Als er over het industriële beleid wordt beslist doet de regering dat samen met werkgeversorganisaties terwijl wij, de vakbonden, daarvoor niet worden uitgenodigd. Daar ‘vergeet’ men dat werknemers en hun vertegenwoordigers vanaf het begin bij het overleg betrokken zouden moeten zijn. Daarom moeten we ook in het Europees Vakverbond onze krachten bundelen.”

Bert Engelaar: “Het parlement als wetgever of de regering had wel maatregelen kunnen nemen tegen de energiecrisis en tegen het faliekante misbruik van bepaalde wettelijke procedures bij de betaling van aandeelhouders, zoals bij Vynova. Zoals er ook na de sluiting van de Renault-fabriek in Vilvoorde een speciale wet is gekomen (voor de opvang van collectieve ontslagen) kan er ook een wetgevend kader worden gecreëerd voor gevallen als Vynova, om dergelijke praktijken voortaan te voorkomen.”

“Bij het overleg waar we dit voorstelden, was ook federaal minister van Sociale Fraudebestrijding Rob Beenders (Vooruit) aanwezig. Hij vond dat geen slecht idee. We kunnen als vakbonden altijd voorstellen doen, maar het is dan aan de politieke bestuurders om daarmee door te gaan."

"Op momenten zoals nu met Vynova moeten we wetgevende maatregelen nemen om dergelijke misstanden te voorkomen. De wet-Renault is er ook gekomen tijdens een crisis en heeft veel mensen in het verleden geholpen. Laat ons vakbonden dus kijken of dat ook kan voor Vynova.”

Wat zou onze regering zelf kunnen doen om te voorkomen dat bedrijven winsten blijven uitkeren aan aandeelhouders, terwijl ze dat geld beter hadden kunnen gebruiken om een faillissement te voorkomen? Jullie gaan dus een nieuw wetsvoorstel voorleggen aan de regering? 

Bert Engelaar: “Niet alleen dat. Laat men een bedrijf failliet gaan, zogezegd omdat er geen geld meer is, dan moet het bedrijf een schuldvordering indienen bij de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Dat is in feite om de lonen uit te betalen met geld van de sociale zekerheid. Daar stel ik me ernstige vragen bij, omdat wij dan plotseling de samenleving moeten laten opdraaien voor deze gang van zaken.”

“Daarvoor was die wetgeving nooit bedoeld. Als de regering dat niet regelt, is het aan de vakbonden ABVV en ACV om rond de tafel te gaan zitten en inderdaad te proberen samen een nieuw wetsvoorstel in te dienen."

Ann Vermorgen: "De politieke bestuurders zouden namelijk wat kritischer mogen worden tegen dergelijke bedrijfsleiding, minstens even kritisch als dat ze nu al zijn op ons, de werknemers.”

Bert Engelaar: “Kijk naar de Audi-fabriek in Vorst, hoeveel subsidies heeft dat bedrijf de voorbije jaren gekregen? Die zijn niet eens failliet gegaan, maar hebben hun activiteiten verplaatst en hun bedrijven hier gesloten. Daar kan je ernstige vragen bij stellen. Wat is de return on investment voor de overheid, geld steken in een bedrijf dat toch de stekker eruit trekt?"

Sluit de fiscale achterpoorten, stop de fiscale fraude, stop de sociale fraude, stop de btw-fraude met meer inspectie en controle

“Ik hoop dat dat nooit gebeurt met Volvo Gent. Onze eerste minister heeft denk ik zijn best gedaan om daarvoor een akkoord te maken. Wat er in dat akkoord met de regering staat, weet ik niet, maar ik hoop dat er met de toegekende subsidies en de gecreëerde meerwaarde ook iets voor de werknemers op de vloer wordt gedaan, dat daar toch voor een aantal jaren werkzekerheid wordt gecreëerd.”

Ann Vermorgen: “De eerste minister is enkele maanden geleden ook bij GSK op bezoek geweest toen daar nog een nieuwe productielijn werd geopend. Later was hij zelf dus verrast te horen van het faillissement. Ze hebben hem daar eigenlijk een rad voor de ogen gedraaid.”

Deze week en volgende week zijn twee strijdvolle weken waarin veel acties gevoerd worden. Op de dag van dit interview (dinsdag 17 november) is er de betoging in Brussel van Franstalige en Nederlandstalige studenten voor beter hoger onderwijs, op vrijdag 20 november is er een internationale scholierenbetoging tegen militarisering. Ook komen in veel andere Europese landen jongeren massaal op straat voor het klimaat, beter onderwijs en tegen militarisering. Hoe kijken jullie als vakbond hiernaar? Wat betekent dit voor de strijd en jullie beweging?

Ann Vermorgen: “Dat is hoopvol om te zien. Het klinkt misschien contradictorisch, omdat het dus nodig blijkt te zijn dat mensen de straat op moeten. Maar het is hoopvol dat de toekomstige generatie begint te tonen en luidop te spreken over de problemen waarmee ze geconfronteerd worden. Ze leven in onzekerheid, hebben hoge studiekosten, en het gaat evengoed over hun toekomst. Ga ik ooit een huis kunnen huren of kopen? Hoe gaat mijn werk eruitzien? De onzekerheid en angst hierover. En dan is er ook nog het klimaat. Zij zien dat hiervoor weinig gebeurt.”

“Zij zien rampen, oorlogen en de geopolitieke situatie. Daarvoor komen ze terecht op straat. En als de regering het niet voor hen doet, dan zijn wij daar om perspectief en hoop te geven aan deze toekomstige generaties. Dat is ook onze verantwoordelijkheid. We zijn het al gewoon om op te komen voor de belangen van de mensen, in het bijzonder voor de jongeren die nu overal op straat komen. Om hen die toekomst te bieden en om te tonen dat we samen een tegenmacht en tegenbeweging kunnen zijn.”

“Die toekomst verandert dan niet van de ene dag op de andere. Dat vraagt geduld, maar ik geloof er rotsvast in dat vroeg of laat deze acties de dingen in beweging zetten."

Bert Engelaar: "Ik was voor dit interview ook aanwezig op die studentenbetoging (dinsdag 17 november, n.v.d.r.). De avond ervoor kon ik spreken bij een debat van het Franstalige magazine Revue Politique, waar veel volk aanwezig was, van jong tot oud.”

“Dat was samen met Anton Jäger, die het boek Hyperpolitiek heeft geschreven. Ik raad het iedereen aan. Na een periode waarin we van massapolitiek overgingen naar apolitiek, zijn we nu overgegaan naar hyperpolitiek waarbij we zien dat individuen terug politiek actief worden. Soms is dit minder georganiseerd, zonder dat daar een instituut achter zit dat die jongeren vertegenwoordigt. Maar jongeren hebben terug interesse in politiek, willen terug hun stem laten horen."

"Wij vakbonden kunnen ons steentje bijdragen om dat te helpen kanaliseren, om te kijken hoe we al die jongeren bij een grotere, ruimere beweging kunnen betrekken. En niet alleen wij.”

“Vandaar dat ik die betoging van maandag 23 november echt belangrijk vind. Dit is meer dan een vakbondsbetoging, het wordt een betoging van heel het brede sociale middenveld en daar maken de jongeren deel van uit. Ze zijn soms een beetje vervreemd van onze organisatie en vinden ons soms nogal ouderwets. En ik denk dat dit een dynamiek is die we vandaag ondersteunen.”

“Zo was die studentenbetoging niet van ons. Zij liepen er niet allemaal in het groen of in het rood (de kleuren van ACV en ABVV). Maar het waren wel jongeren die zich aangesproken voelen door het regeringsbeleid. Wij moeten die frustratie, maar ook die hoop, kunnen kanaliseren. Laat ons die gasten hoop geven. Dat is ook de hoop van onze vakbonden en de hoop van heel onze samenleving op een beter beleid.”

”Het is dan ook belangrijk dat deze groepen zich beginnen te organiseren. De vraag is hoe, zodat er druk komt op de beleidskeuzes van de regering. Ik denk dat het veel werk is, maar als we een breed sociaal middenveld kunnen engageren, kunnen we de regering echt onder druk zetten."

Ann Vermorgen: "Dan redeneren politici ook: 'Die vakbonden zijn nog zo dwaas niet'." Ze zien dat we steun krijgen van een veel bredere beweging en dat we samen een grotere tegenmacht vormen.”

De regering heeft een nieuwe wet op woonstbetredingen goedgekeurd. Ook worden actievoerders en betogers steeds meer gecriminaliseerd. Hoe zien jullie deze evolutie? Wat betekent dit voor het recht om te betogen en te staken?

Bert Engelaar: ”Dat staat constant onder druk. Ik denk dat ik deze week nog maar eens geconfronteerd ben met de realiteit ter zake. Jullie zijn een van de eersten die het horen. Ik manifesteer regelmatig mee in Antwerpen voor Palestina. Nu hebben we daar een gasboete voor gekregen en daar een klacht tegen ingediend via mijn advocaat. Die klacht is blijkbaar verworpen.” 

Ik zal die boete nooit betalen

“Drie dagen geleden (op 14 november, n.v.d.r.) heb ik daarover een uitgebreid schrijven gekregen van het Antwerps stadsbestuur met hun uitleg waarom ze de gasboete terecht vinden en ik ze dus moet betalen. Ik zeg het hier klaar en duidelijk: ik zal die boete nooit betalen. We gaan dus verdere stappen zetten en kijken wat er van komt.”

“Dit zegt veel over hoe onze samenleving onder druk staat. Ook verenigingen worden lamgelegd. Zie onder meer de Klimaatcoalitie die in 2027 al zijn subsidies verliest. Meerdere vzw’s, waaronder ook jullie DeWereldMorgen, worden er zwaar door geraakt, op basis van dubieuze redenen die weinig of geen inhoud hebben.”

“Dit geldt ook voor de straat. De repressie neemt toe, wordt hardhandiger. Het mag ons niet verbazen. Dit is een uitloper van wat in de VS aan het gebeuren is. Ondertussen maakt federaal minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) zich druk over een tentoonstelling in Gent waar een kartonnen doos staat die een politiecombi voorstelt met een varken als bestuurder.”

“Dat vindt zij angstaanjagend, kunst waar met sarcasme de spot wordt gedreven met haar beleid. Ik vind het net fantastisch dat dit kan in onze samenleving. Wat zij niet verschrikkelijk vindt, zijn de gezinnen die met hun kinderen op straat moeten slapen in kartonnen dozen. Ik neem hier akte van en verklaar: dit zal nooit mijn regering zijn.”

Ann Vermorgen: “Het democratisch recht om te protesteren en actie te voeren wordt nu onderuit gehaald. Wij zijn de luis in de pels, de tegenmacht die hen in de weg loopt. Je onderdrukt dat letterlijk met traangas of allerlei andere middelen als gasboetes. Dit is mensen angst aanjagen want ‘wie protesteert gaan we oppakken'.”

“Ik zie die framing overal in de wereld, ook tegen vakbondsmilitanten. Het is een wereldwijde tendens die ook naar hier overwaait: echte criminalisering van democratisch protest. Hierop moeten we blijven reageren.”

Tijdens de betogingen van de voorbije maanden zagen we talloze mensen met zelfgemaakte bordjes en slogans. Wat maakt mensen volgens jullie het meeste boos?

Ann Vermorgen: ”Dat zij telkens weer de rekeningen moeten betalen die zich opstapelen, ook door de beslissingen van de regionale regeringen. De Vlaamse regering snijdt in het groeipakket (het kindergeld), de schoolfacturen nemen toe. Dat stapelt zich op voor de gewone mensen. Ondertussen krimpen ze hun aankopen in, want de winkelkar wordt duurder, net als tanken aan de benzinepomp.”

“Dit creëert een cocktail van ongenoegen. En dan krijg je nu een regering die nogmaals in de zakken gaat zitten van de gewone mensen. Dit gaat over de vraag wat voor samenleving we eigenlijk willen. Willen we een maatschappij waar de ongelijkheid alsmaar toeneemt? Dat leeft ook heel sterk bij de jongeren, die boosheid over de toenemende ongelijkheid."

Bert Engelaar: ”Wat mensen fundamenteel boos maakt, is dat ze samen afzien. Dan vinden ze elkaar in die onvrede. Dit is wat deze regering altijd al veroorzaakt. Ze zeggen dat het sociale protest wel eens zal gaan liggen. Maar nee, de mensen worden bozer, omdat heel wat vorige beslissingen van deze federale regering nu hun uitwerking hebben.”

“Zo heeft de app van de pensioendienst maanden platgelegen, waardoor mensen niet meer konden nagaan wanneer ze met pensioen kunnen gaan. Nu kunnen ze eindelijk terug inloggen en stellen velen vast dat ze plots een half jaar, een jaar, of zelfs twee of drie jaar langer moeten werken.”

“De regering probeert ons in een samenleving te duwen waarin iedereen individualistisch redeneert. Daar sturen de N-VA en de MR (de Franstalige liberalen) op aan. Alles is individuele verantwoordelijkheid, je komt alleen op voor je rechten.”

“Dit is vergelijkbaar met het systeem van de VS dat er op is gericht de mensen tegen elkaar op te zetten. Ambtenaar tegen werknemer in de privé, werkende tegen werkzoekende, burger tegen migrant. Dat is ook de essentie van N-VA en MR, mensen tegen elkaar opzetten. Maar meer en meer mensen beseffen dat die andere mensen ook facturen moeten betalen en net als zij geen slechte mensen zijn."

"De regering probeert de honderdduizenden mensen die op straat komen te minimaliseren, alsof al wie niet mee betoogde volledig achter de regering zou staan. Maar de grootste betoging ooit was tijdens het Dutroux-schandaal, tegen de toenmalige wanpraktijken bij de politie. Toen kwamen er meer dan 400.000 mensen naar Brussel. Betekende dat dan dat de 9 miljoen anderen het eens waren met die wanpraktijken?”

“Wij vakbonden geven dat protest een organisatorisch kader. Mensen zien dat collectief protest veel meer werkt dan individueel. Dus neen, het sociaal protest is niet dood. Dit gaat alleen maar toenemen. We gaan zeker naar moeilijke tijden, overal in Europa. België is niet het enige land waar het protest bitser wordt, omdat mensen de toestand uitzichtloos vinden. Een toestand waar niemand ooit om gevraagd heeft.”

Bij deze begrotingsonderhandelingen is ook weer het ballonnetje van de indexsprong opgelaten. Is dit een rode lijn voor jullie?

Ann Vermorgen: “Dat is absoluut een rode lijn. Het in vraag stellen van de automatische loonindexering, terwijl de prijs van de benzine maar blijft stijgen sinds de energiecrisis begon." (De index is het systeem waarbij de lonen aan de levensduurte, de inflatie worden aangepast, een ‘sprong’ is dan het overslaan van één van die aanpassingen, n.v.d.r.)

“Die indexering heeft historisch al uitgewezen een goede buffer te zijn. Ik heb ooit nog tegen voormalig eerste minister Alexander De Croo gezegd wat een geluk het is dat wij dat hebben. Ik begrijp gewoon niet dat men daar nu opnieuw van gaat afwijken. Vooral de ambtenaren en de uitkeringsgerechtigden gaan dit voelen. De regering kijkt niet eens naar de alternatieven die wij op tafel leggen. Altijd maar weer kijken die naar de werkende mensen, terwijl de rijkste bevolkingsgroepen ongemoeid worden gelaten.”

“Wie nog meer sociale onrust wil, moet daar maar aan rommelen. Dit is echt een explosief element. De index is van ons, blijf daar met uw handen van af. Daarvoor zetten wij de hakken in het zand. Je kan ons daar als voorzitter op aanspreken. De indexsprong is onbespreekbaar. Jammer toch dat de andere partijen in de federale regering dat niet zo verdedigen.”

“Federaal minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke heeft de centenindex ingevoerd. Dat is een misbaksel als een stinkende kameel, die verhoudingsgewijs nauwelijks iets opbrengt, maar de mensen wel veel pijn doet. Ook voor de gepensioneerden.”

Ann Vermorgen: “Gaan ze nu weer een centenindex invoeren of opnieuw een indexsprong? Waar zijn ze eigenlijk mee bezig? Had men naar ons alternatief geluisterd en dat toegepast, dan hadden we vandaag deze discussie niet.”

Bert Engelaar: “Wij hebben de voorbije maanden al veel voorstellen gedaan, een standpunt ingenomen over de flexi-jobs, over de managementvennootschappen, over de index. Wanneer we dat naar buiten brengen, is het precies of Ann en ik grote leugenaars zijn. Achteraf blijkt dan toch dat de partijen ons bijtreden, nu ze zich onder meer vragen stellen over de flexi-jobs en de managementvennootschappen.”

“De laatste indexsprong dateert van april 2015. Die heeft dus weinig tot niets opgebracht voor de begroting. Dat zeggen niet wij Bert Engelaar en Ann Vermorgen, maar dat zegt de Nationale Bank, niet bepaald de meest linkse hobbyclub. Zij zeggen ook dat het meer en meer ertoe geleid heeft dat alleen de winsten van bepaalde bedrijven nog meer zijn gestegen. Dus waarom nu de indexsprong als oplossing voor de begroting, als men weet dat dat in het verleden ook niet heeft gewerkt?”

“Het ABVV heeft drie rode lijnen, de indexsprong, de verhoging van de btw en de annualisering van de arbeidstijd (de verrekening van het aantal te presteren arbeidsuren op jaarbasis in plaats per week, wat de weg openzet naar langere werkdagen, meer werkdagen dan vijf per week, onbetaalde overuren, n.v.d.r.).”

“Ik heb van mijn vakbond ABVV het mandaat gekregen om een algemene staking uit te roepen, liefst samen met de andere vakbonden, als in het komende regeerakkoord één van die drie rode lijnen wordt overschreden. Als de regering een dergelijke beslissing neemt, dan komen we zeker samen om verdere stappen te bespreken.”

“Maar laten we nu dus eerst toewerken naar een nationale massale betoging op maandag 23 november. Daarna volgt er een Vlaamse actie op 27 november en een actie van de social-profitsector op 10 december. Hopelijk kondigen we tegen dan hardere acties aan in het gemeenschappelijk vakbondsfront.”

Wat zijn de plannen voor het geval de regering niet luistert? 

Bert Engelaar: “Kijk, voor mij Bert Engelaar is een verhoging van de btw van 21 naar 22 procent minder erg dan voor mijn vriend Ronny van de Colruyt die het met zijn loon moet doen. Hij wordt goed verloond, maar zeker niet evenveel als ik. Hij gaat die één procent meer btw wel degelijk voelen in zijn winkelkar. Dergelijke niet solidaire beslissingen zullen wij dus niet aanvaarden.”

“Wat betreft die annualisering van de arbeidstijd. Er was ons beloofd dat als de sociale partners (werknemers en werkgevers) geen oplossing vonden voor het koopkrachtverlies, dat er dan geen annualisering komt. Die oplossing is er niet gekomen. Wij weigeren dus in dit systeem van deze rechtse regering te stappen.”

Ann Vermorgen: “Dus ja, er komen nog meer sociale acties, zeker als er geen aanvaardbaar begrotingsakkoord komt. Dat weten we nu (tijdens het interview op 17 november, n.v.d.r.) nog niet. Wij gaan in ieder geval een eventueel begrotingsakkoord analyseren en evalueren, zeker wat betreft de rode lijnen. We gaan dan zien in hoeverre met onze alternatieve voorstellen rekening wordt gehouden en bepalen wat de beste reactie zal zijn.”

 

Note:

  1. Op 8 mei 1945 kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog maar 8 mei is geen feestdag. Het einde van beide Wereldoorlogen wordt herdacht op 11 november, dag van de wapenstilstand van de Eerste Wereldoorlog.
Afbeelding
Steun DWM
Steun hier

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?