Klimaatcoalitie: COP31 moet het einde van olie, gas en steenkool in gang zetten
Terwijl de opwarmingsgrens van 1,5°C wellicht al binnen enkele jaren wordt overschreden, is gisteren in de Turkse stad Antalya de klimaattop COP31 gestart. Voor de Klimaatcoalitie is de top pas geslaagd als hij op een brede waaier aan dossiers een ambitieus resultaat oplevert. "Dat betekent sneller de uitstoot terugdringen, de omslag weg van fossiele brandstoffen versnellen, voldoende klimaatfinanciering voorzien en gemaakte afspraken uitvoeren en verantwoorden."
Een verandering van die omvang lukt alleen met een breed maatschappelijk draagvlak
Van 9 tot 20 november onderhandelen alle landen ter wereld, op de Verenigde Staten na, over de uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs. De klimaatontwrichting gaat sneller dan ooit, en burgers en wetenschappers blijven aandringen op dringende actie, aldus de Klimaatcoalitie. "Met het huidige beleid stevent de wereld af op ongeveer 2,8°C opwarming. De nieuwe nationale klimaatplannen brengen de mondiale uitstoot tegen 2035 slechts ongeveer 12 procent onder het niveau van 2019, terwijl een traject in lijn met 1,5°C een veel grotere daling vraagt."
"Voor de eilandstaat Tuvalu gaat het om het voortbestaan van het land zelf. Als de opwarming effectief boven 1,5°C uitkomt, verdwijnt de archipel tegen 2050 onder de stijgende zeespiegel en moet de bevolking haar land verlaten. En ook België voelt de gevolgen steeds sterker: de zomer van 2026 was de warmste ooit gemeten, met bijna 3.000 extra overlijdens en miljarden euro’s aan economische schade."
Rechtvaardige energietransitie en meer klimaatfinanciering
"Het is onverantwoord om olie, gas en steenkool te blijven verbranden, terwijl de wetenschap duidelijk aantoont dat daardoor tienduizenden mensen zullen sterven", zegt Benjamin Clarysse, voorzitter van de Klimaatcoalitie. "De COP moet de omschakeling van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie op gang brengen, zodat alle landen hun burgers toegang geven tot elektriciteit, betrouwbare gezondheidszorg en onderwijs."
Daarom moeten de landen in Antalya een nieuw mechanisme goedkeuren dat zorgt voor een rechtvaardige transitie, in de energiesector en in alle andere sectoren. Zo verbetert het klimaatbeleid het leven van werknemers en burgers.
Nochtans stoot Nepal minder dan één procent van de wereldwijde broeikasgassen uit
Klimaatrechtvaardigheid betekent volgens de Klimaatcoalitie ook dat de financiering voor klimaatadaptatie minstens verdrievoudigt, tot 120 miljard dollar per jaar. Eind augustus werd in Nepal pijnlijk duidelijk wat niets doen kost. Door een uitzonderlijke hittegolf stortte een gletsjer in, met veel dodelijke slachtoffers in het dal eronder.
De ramp had beperkt kunnen worden als de rijke industrielanden het land meer middelen hadden gegeven om zulke risico's te voorkomen, aldus de coalitie. Volgens het VN-Milieuprogramma UNEP moet de adaptatiefinanciering tegen 2035 vertienvoudigen om de gevolgen van de klimaatcrisis te beperken.
België moet zelf dringend een tandje bijsteken
Deze COP moet ook over uitvoering gaan, en net daar schiet België volgens de Kimaatcoalitie zelf tekort. "De uitstoot van het verkeer blijft stijgen, de renovatie van gebouwen gaat te traag en de Arizona-regering vertraagde de uitbouw van windenergie op de Noordzee. Anders dan sommige Europese buurlanden heeft België nog altijd geen routekaart met duidelijke data om fossiele subsidies af te schaffen en te stoppen met het verbranden van gas en olie."
Terwijl klimaatactie ook een juridische verplichting is, benadrukt de Klimaatcoalitie. "Het Internationaal Gerechtshof oordeelde in juli 2025 dat staten op grond van het internationaal recht verplicht zijn het klimaatsysteem te beschermen tegen broeikasgasuitstoot en dat hun klimaatplannen de hoogst mogelijke ambitie moeten weerspiegelen.
Ook in België legde de rechter de lat hoger, aldus de Klimaatcoalitie. Toch blijft de Belgische uitvoering dus achter bij de Europese doelstelling: "Volgens de huidige projecties wordt in de sectoren buiten het Europese emissiehandelssysteem tegen 2030 een reductie van 42,7 procent ten opzichte van 2005 voorzien, tegenover een bindende Belgische doelstelling van 47 procent".
Bovendien daalde de Belgische internationale klimaatfinanciering vorig jaar met ruim 20 procent
De Klimaatcoalitie ziet COP31 daarom ook als een test van geloofwaardigheid voor de EU en België: "Wie in Antalya pleit voor meer ambitie, moet ook thuis tonen dat engagementen worden nagekomen. Solidariteit en ambitie zijn twee zijden van dezelfde munt."
“In Antalya zitten onze ministers aan tafel met collega’s uit landen die de voorbije maanden zelf mensenlevens verloren door klimaatrampen. Die landen vragen geen liefdadigheid, maar dat beloften worden nagekomen”, zegt Kiki Berkers, beleidscoördinator van de Klimaatcoalitie. “België kan daar niet geloofwaardig om meer ambitie vragen en tegelijk besparen op klimaatfinanciering. We vragen onze ministers om hun engagementen na te komen en werk te maken van een nationaal plan om uit fossiele brandstoffen te stappen.”
De Klimaatcoalitie is een coalitie van meer dan 90 organisaties: ngo’s, vakbonden, mutualiteiten
en burgerbewegingen.
