Vermom desinteresse niet als neutraliteit

Ze is een hot topic: Neutraliteit. Voor provincie Oost Vlaanderen is ze het argument om de hoofddoek voor onderwijzers te verbieden, en ook artiesten zoals Ed Sheeran, beroepen zich nog altijd op neutraliteit rond Israël-Palestina. 

Met een grote drang om de wereld te verbeteren, schreef ik me in voor de opleiding Journalistiek. De roeping om op te staan tegen onrecht, wijde ik aan mijn joodse achtergrond. Mijn voorouders kenden tenslotte onderdrukking. 

Aan het begin van mijn studie werkte ik vooral rond onderwerpen in het kader van genderongelijkheid, zoals femicide. Ik stuitte daarmee op veel weerstand van mijn (mannelijke) lectoren. Ik werd regelmatig ongenuanceerd genoemd en moest mijn werk hevig verdedigen. 

Zo sprak ik tijdens een exameninzage mijn moeilijkheden over een leestekst uit. De lector snauwde 'het kan niet elke dag over vrouwenrechten gaan, Sterre'. Ik stond perplex. Aldoor werd ons gezegd dat je je moet specialiseren als journalist. Maar mijn keuze voor een onderwerp als genderongelijkheid leek vooral frustratie op te wekken.

Een Andere Joodse Stem 

Toen in 2023 de genocide begon, leidde dit voor mij, alsook voor veel andere joden, tot een crisis over mijn joodse identiteit. Het was een eenzame periode waarna ik me aansloot bij de organisatie Een Andere Joodse Stem. 

Ik werd me steeds meer bewust van mijn unieke positie als joodse journalist. Geprikkeld door mijn gelijkgestemden binnen Een Andere Joodse Stem begon ik journalistiek te werken rond Israël-Palestina. Weer stuitte ik op weerstand van mijn opleiding.

Tijdens een presentatie van een groepsproject over de band van Israël met de EU toonde ik bronnen die aangaven dat Israël organen steelt van Palestijnen. Ik kreeg als feedback dat ik niet neutraal zou zijn als journalist. Ik zou bovendien te dicht bij het onderwerp staan om neutraal te kunnen zijn. Maar hoe kan ik neutraal berichten over structurele onderdrukking? 

Vermom desinteresse niet voor neutraliteit 

Het verwijt dat ik niet neutraal zou zijn, kwam vooral van mensen met een algehele desinteresse richting de topics waarrond ik werkte. Dezelfde mensen die zeiden 'de situatie is complex' en dit als een vrijkaart gebruikten om zich nooit in te hoeven lezen. Jammer, want zodra je je een beetje inleest, zie je dat het niet zo complex is. Het is duidelijk dat een bepaalde groep structureel wordt onderdrukt. 

Je bent niet genuanceerd, je bent ongeïnteresseerd!

Shortform-media en de dood van nuance 

Onze maatschappij polariseert en er is steeds meer honger naar shortform-media. De mens leest niet meer, onderzoekt niet meer. Nieuwsberichtgeving moet korter en korter om publiek te bereiken. Jarenlange conflicten worden gebracht in video’s van één minuut. In het creëren hiervan gaat nuance vaak verloren. 

Het is een interessante tijd geweest om journalistiek te studeren. Een opleiding Journalistiek dient zich aan te passen aan de razendsnelle veranderingen binnen de maatschappij. Dat dat moeilijk is, zal ik nooit ontkennen. Maar het benadelen van studenten journalistiek die streven naar eerlijke berichtgeving rond onderdrukking, is niet meegaan met de tijd. 

Mijn opleiding gaf meer ruimte voor luchtigere onderwerpen zoals sport- en lifestyle-journalistiek. De enorme troef die wij in België hebben om gemakkelijk rond internationale onderwerpen te werken dankzij het Europees Parlement in Brussel, liet de opleiding liggen. 

Als ik de afgelopen jaren iets heb geleerd van de joodse- en Palestijnse activisten die ik ontmoette, is het nuance. Juist van zij die zich niet bezighouden met neutraliteit! Zolang we ons als mediamakers blijven beroepen op neutraliteit, zullen we nooit eerlijk over structurele onderdrukking kunnen berichten.