Overwinning Die Linke in Berlijn: “Mensen verlangen naar een partij die staat voor fundamentele sociale veranderingen”

In Berlijn heeft Die Linke net de verkiezing gewonnen. Hoe komt dat volgens jou?

Die Linke heeft net de federale verkiezingen gewonnen met 25,7 procent. In vergelijking met de vorige verkiezingen hebben ze hun stemmenaantal bijna verdubbeld. Als we kijken naar mensen onder de dertig jaar, stemde bijna de helft van hen op Die Linke. 

De campagne was gericht op kwesties zoals betaalbaarheid en hoge huurprijzen. De onteigening van huisvestingsbedrijven was een van de grote eisen, waarvoor in een referendum in 2021 al werd gestemd. De kosten van levensonderhoud stijgen in Duitsland en vooral in Berlijn hebben mensen te maken met extreem hoge huurprijzen. 

De huurprijzen in de stad zijn in de afgelopen tien jaar met 69 procent gestegen en er is niet genoeg betaalbare huisvesting. Mensen maken zich voortdurend zorgen dat ze door hun huisbaas uit hun appartement worden gezet, bijvoorbeeld om te renoveren, en daarna het appartement niet opnieuw kunnen huren, omdat de prijs met 100 of 200 procent, of zelfs meer, is verhoogd. 

De verkiezing in Berlijn toont dus aan dat mensen verlangen naar een partij die staat voor fundamentele sociale veranderingen rond de kosten van levensonderhoud en voor het dagelijkse leven van de mensen in Berlijn.

Wat betekent de overwinning van Die Linke in Berlijn voor Duitsland op dit moment, in een context waarin extreemrechts veel populariteit heeft gekregen?

Ik denk dat het belangrijk is op te merken dat de verkiezingen niet alleen een overwinning voor links betekenden, maar ook een verlies voor centrumrechts. Vooral voor de CDU, de Christlich Demokratische Union. De CDU is de conservatieve centrumrechtse partij van bondskanselier Friedrich Merz.

In vergelijking met de vorige verkiezingen verloren ze 9,5 procent van de stemmen, en bij de deelstaatverkiezingen in Mecklenburg-Voor-Pommeren haalden ze de kiesdrempel van 5 procent niet en zullen ze zelfs geen deel uitmaken van het volgende parlement van die deelstaat. Dit was de eerste keer dat ze in de afgelopen decennia het parlement niet hebben gehaald.

Dit is duidelijk een reactie op het ‘hervormingsproject’ van Friedrich Merz en de regering die enorme bezuinigingen op de sociale uitgaven omvatten. Mensen zijn het dus echt beu. Ze hebben niet het gevoel dat politici hun leven proberen te verbeteren en daarom willen ze echt niet doorgaan met de gevestigde politiek.

Ze begrijpen dat Friedrich Merz politiek voert in het belang van zijn vrienden bij BlackRock (n.v.d.r.: BlackRock is 's werelds grootste vermogensbeheerder) en andere bedrijven en dus niet in het belang van gewone mensen, die een goed leven willen, betaalbare huur, betaalbare kinderopvang en gezondheidszorg, en tijd met hun familie en vrienden.

De hervormingsprojecten zijn dus mislukt. Merz heeft zelfs geen steun meer binnen zijn eigen regering. De regering heeft een enorm gebrek aan legitimiteit. In Berlijn zien we dat een linkse partij die herkenbaar is als een anti-establishmentpartij veel steun kan winnen.

In andere deelstaten zagen we dat de rechtse partij AfD erin slaagde zichzelf neer te zetten als anti-establishment, ook al willen ze een politiek die mensen uit de arbeidersklasse zal schaden.

Dus voor links in Duitsland en in de wereld is het belangrijk op te merken dat mensen de heersende macht beu zijn. Daarom moeten we echt afstand houden van deze establishmentpartijen en effectief communiceren dat wij daar geen deel van uitmaken en politiek anders willen voeren, in het belang van de mensen en samen met de mensen.

Duitsland staat op dit moment in de voorhoede van de militarisering van Europa. Veel jongeren verzetten zich hiertegen, en veel kiezers van Die Linke zijn jong. Zie jij een verband tussen de grote winst voor Die Linke en deze strijd tegen militarisering en oorlog? Hoe gaan die volgens jou samen?

Ik denk dat Die Linke momenteel de enige partij is die zich tegen militarisering verzet. In sommige andere deelstaten is de AfD erin geslaagd zichzelf neer te zetten als een partij voor vrede, ook al is ze dat zeker niet. Vooral onder jongeren die zich identificeren met het progressieve kamp is Die Linke nu de enige geloofwaardige partij die de militaire opbouw bekritiseert. Vele van hen wonen in Berlijn, stemmen op de AfD of de BSW is uitgesloten voor hen. Anderzijds steunen zelfs de sociaaldemocraten en de Groenen uiteindelijk de dienstplicht en de militaire opbouw.

Eigenlijk lag de focus van de verkiezingscampagne dus op het thema betaalbaarheid. Het is echter interessant dat juist in de districten waar militarisering een prominentere plaats kreeg in de campagne, zeer sterke resultaten werden behaald.

Martha Kleedörfer, een socialistische kandidate in het district Wedding, behaalde bijvoorbeeld 46,2 procent van de stemmen bij de eerste ronde. Dat deed ze met een campagne waarin ze zich zeer krachtig uitsprak over de genocide in Gaza en zich verzette tegen een nieuwe wapenfabriek in haar district.

Ik denk dat dit aantoont dat veel jongeren die zich tegen militarisering verzetten, Die Linke als hun partij zien. We kunnen dus rekenen op een brede basis van mensen die bereid zijn zich tegen militarisering te verzetten. Die Linke moet daarom in de toekomst een grotere rol spelen in het organiseren van deze strijd.

Met welke uitdagingen worden jullie nu geconfronteerd na de overwinning in Berlijn?

Ik denk dat we als Die Linke nu met twee uitdagingen worden geconfronteerd.

Ten eerste daalden de aandelenkoersen van Duitse huisvestingsbedrijven onmiddellijk na de verkiezingen. Het is dus duidelijk dat er invloedrijke mensen zijn die bang zijn voor een linkse regering, en vooral voor de onteigening van huisvestingsbedrijven. Daarom is er na de verkiezingsuitslag een publieke lastercampagne tegen de partij begonnen. 

De massamedia, bedrijven en het politieke establishment proberen ons nu te delegitimeren en te verdelen door sommige van onze leden te viseren en hen af te schilderen als antisemieten of criminelen, vaak met gebruik van racistische vooroordelen.

De strategie van de heersende klasse is dat ze, door de partij te verzwakken, ook de beweging voor de onteigening van huisvestingsbedrijven kunnen verzwakken. Ik geloof dat we als Die Linke samen moeten blijven staan en ons ervan bewust moeten zijn dat die aanvallen in feite aanvallen zijn op ons allemaal en op de linkse beweging. Daarom zullen we niet toestaan dat deze verdeeldheid ontstaat.

De tweede uitdaging waarmee we worden geconfronteerd, is dat we onze geloofwaardigheid kunnen verliezen als we deel uitmaken van de volgende regering in Berlijn. Het probleem is namelijk dat de Duitse nationale wet de mogelijkheden van lokale regeringen enorm beperkt. Zelfs als Elif Eralp van Die Linke burgemeester wordt, kan zij niet veel doen tegen de stijgende prijzen en zou zij door de nationale besparingsmaatregelen sociale programma’s moeten inkrimpen.

Daardoor kan het moeilijk zijn om het leven van de mensen in Berlijn werkelijk fundamenteel te veranderen. Veel jongeren, arbeiders en niet-stemmers hebben Die Linke tijdens deze verkiezingen gesteund. We mogen het vertrouwen dat zij in ons hebben gesteld niet verraden door de status quo in stand te houden. Als Die Linke moeten we voor de mensen strijden in het parlement én daarbuiten een beweging opbouwen om echte veranderingen voor de arbeidersklasse in Duitsland af te dwingen.