'Cuba is Gaza zonder bommen'

Uit officiële cijfers blijkt dat er momenteel liefst 98.500 patiënten op een wachtlijst staan voor een chirurgische ingreep waaronder 12.000 kinderen, cijfers die het afgelopen jaar aanzienlijk stegen als gevolg van een gebrek aan middelen en energie om operatiezalen operationeel te houden. Terwijl het sterftecijfer onder levendgeborenen een tiental jaren terug nog slechts 4 à 5 per duizend bedroeg, is dat nu opgelopen tot 9,8 per duizend. 

Cano Perez noemde Cuba ‘een Gaza zonder bommen’. Ook in Cuba is er door de Amerikaanse sancties immers sprake van een genocide. 

Liefst 117.000 volwassenen en 1.200 kinderen krijgen niet de aangepaste oncologische behandelingen en 12.400 patiënten niet de gewenste chemotherapie. 16.000 patiënten ondervinden moeilijkheden om toegang te krijgen tot radiotherapie. Voor hemodialyse loopt dat aantal op tot 3.000. Ondanks de nationale capaciteit om een belangrijk deel hiervan te produceren is slechts 30 procent van het basispakket aan geneesmiddelen beschikbaar. 

Internationale rederijen weigeren momenteel hiertoe de nodige grondstoffen en andere medische benodigdheden te vervoeren. Hierdoor hebben 67.000 kinderen jonger dan één jaar geen volledig bijgewerkt vaccinatieschema. Cuba ondervindt onder meer ook moeilijkheden bij de aankoop van bronnen van kobalt-60 die onmisbaar zijn voor bepaalde oncologische behandelingen. Ook het ziekenvervoer is op tal van plaatsen problematisch. Door het olietekort is slechts 22 procent van het ambulancepark inzetbaar. 

Katrien Demuynck, die zopas samen met Marc Vandepitte een boek over Fidel Castro uitbracht, stelde dat de VS Cuba willen breken om de volkeren van Latijns-Amerika en elders in de wereld zo goed als elke illusie te ontnemen dat ze hun soevereiniteit kunnen behouden of verwerven. Ze wees hierbij op de Donroe-doctrine die de VS in november vorig jaar opnam in haar nieuw nationale veiligheidsplan. 

“Het laat de VS toe om zich direct te mengen in het beleid van Latijns-Amerikaanse landen als ze ingaan tegen haar nationale veiligheid”, aldus Demuynck die hierbij niet alleen verwees naar Venezuela maar ook naar andere landen in deze regio waar recent rechtse presidenten aan de macht gekomen zijn. “Als Cuba het daarentegen volhoudt, zal dat voor vele landen een boodschap zijn dat verzet loont.”

Weerbaarheid 

Wim Leysen van de Coördinatie Opheffing Blokkade Cuba stelde dat Trump zo goed als alle Cubaanse inkomsten heeft afgesneden. Zo is de financiële steun vanuit het buitenland aan familieleden in Cuba zo goed als onmogelijk. Het toerisme is onthoofd onder meer doordat zeven hotelketens zich onder VS-druk hebben teruggetrokken. En ook het Canadese bedrijf dat nikkelmijnen uitbaatte, deed dat om die reden. Daarnaast hebben diverse landen de medische en onderwijsbrigades die Cuba uitzond, opgezegd. 

Afbeelding

Mede door de grote tekorten is er een scherpe stijging van de petroleumprijzen. Dat maakt onder meer het voedingstransport duurder. De levensduurte steeg enorm. Daarbij zorgen de stroomonderbrekingen voor stress onder meer omdat het voedsel niet langer in ijskasten bewaard kan worden en bederft. Dit maakt quasi dagelijkse aankopen noodzakelijk met als gevolg lange wachtrijen in winkels. 

Desondanks zie je volgens Leysen, die recent nog in Cuba was, een enorme weerbaarheid onder de bevolking en veel creativiteit om te schakelen. “De restaurants blijven functioneren, groentemarkten blijven vele producten aanbieden en op 1 september gingen de scholen terug open.” Zich aanpassen doet men onder meer door massaal gebruik te maken van elektrische driewielers die zes passagiers en/of goederen kunnen vervoeren. 

Nu landen als Venezuela en Mexico geen olie meer leveren aan Cuba heeft het land veel te danken aan China. Dit land voert niet alleen dergelijke elektrische driewielers in maar installeerde ook grote parken voor zonnepanelen. Het doneerde zowel in november als recent in augustus telkens zo’n 5.000 zonnepanelen voor woningen, gezondheidsposten en dergelijke. China levert ook batterijen waar men het teveel aan energie kan opslaan, dat zonnepanelen op een bepaald moment produceren. 

“De rentes op de leningen die China geeft om materialen aan te kopen zijn de helft lager dan eender welke andere lening wereldwijd. Als ze vinden dat er voldoende afbetaald is gaan ze over naar de volgende lening.” Met deze opmars van zonne-energie wil Cuba minder afhankelijk worden van olie. Ook Rusland stuurde een paar maanden geleden een boot met olievaten. Een tweede boot moest terugkeren nadat de VS gedreigd hadden om die te enteren. Andere landen zoals Mexico leveren regelmatig hulpgoederen. 

Leysen ging ook in op het economisch plan met meer dan 176 maatregelen dat de Cubaanse overheid in juni lanceerde en waarmee men de economie wil versterken door beschikbare krachten zowel in het binnen- als buitenland te mobiliseren. “Momenteel is het zo dat inwoners goederen uit het buitenland mogen invoeren voor persoonlijk gebruik. Een aantal hebben hiervan misbruik gemaakt om een handeltje op te zetten."

"Het nieuwe beleid probeert door versoepelingen die informele economie te integreren in de formele. Staatsbedrijven krijgen ook meer autonomie om onder meer te gaan samenwerken met die informele economie door burgers de kans te geven aandelen te kopen. Bedoeling is dus investeringen aan te trekken, ook uit het buitenland. Een en ander vergt een mentaliteitsverandering die wellicht jaren zal vergen. Het pakket omvat overigens ook heel wat sociale maatregelen zoals verhoging van het minimumloon en de focus van de ondersteuning op kwetsbare mensen in plaats dat iedereen er gebruik van maken."

De vakbond 

Erik De Smedt van ACV Pulso Cubano stelde dat zijn vakbond het opneemt voor de Cubaanse bevolking zoals een vakbond dat steevast dient te doen voor de meest kwetsbare mensen zowel hier als elders. “Trump blokkeert Cuba niet omdat dit land een militaire of commerciële bedreiging vormt, maar omwille van TINA, There is no alternative. Men wil de mensen het geloof in, en de inzet voor een ander maatschappijmodel ontnemen en op die manier de weg vrijmaken voor het liberaal, economisch, kapitalistisch model en iedereen die anders denkt moet eraan", zegt De Schmedt.

"Cuba heeft bovendien een maatschappelijk model waar we veel van kunnen leren. Het is er niet perfect maar Cuba heeft wel een goede gezondheidszorg, leefbare lonen, gelijkheid van kansen. Wat de VS uitsteken in Cuba, gebeurt in essentie ook hier door de regering De Wever of Macron in Frankrijk en is catastrofaal voor de gewone werknemers”, aldus De Smedt die hierbij verwees naar de verwachte overheidsbesparingen dit najaar in ons land om 10 tot 15 miljard te vinden. 

Wat doet de vakbond om de Cubaanse bevolking te helpen? ACV Pulso Cubano onderhoudt in eerst instantie goede contacten met de CTC-vakbond in Cuba, organiseert ook inleefreizen naar dat land en mobiliseert voor de acties van de Coördinatie Opheffing Blokkade Cuba. Vanuit de vakbond worden ook middelen verzameld voor de aankoop door vakbondsleden van batterijen om de energie die opgewekt wordt met zonnepanelen op te slaan zodat ze bij stroomonderbrekingen kunnen verder werken. 

“We gaan in bedrijven hier ook het gesprek aan over Cuba om werknemers in ons land perspectieven te geven op de goede dingen die in dat land gebeuren. Als zo’n stom derdewereldland een dergelijk beleid kan voeren, dan kan dat toch ook bij ons. Wat we specifiek doen in de banksector is met militanten aldaar overleggen om op de ondernemingsraad in discussie te gaan over het feit dat Belgische banken betalingen naar Cuba blokkeren. De Amerikaanse financiële sancties en de politieke druk is momenteel immers zo groot dat banken dat niet meer durven”, stelt De Smedt. 

Solidariteit

De Smedt gaf ook een overzicht van alle solidariteitsinitiatieven in ons land met de Cubaanse bevolking zoals de petitie aan minister van Buitenlandse Zaken Prevot voor de opheffing van de blokkade [1] en geldinzameling door Cubanismo voor de levering van medisch materiaal met containers. Betty Campo ging hierna verder in op de maleta’s solidaria, de solidaire reiskoffers die zij samen met andere in ons land wonende Cubaanse vrouwen vullen en aan toeristen meegeven om af te geven op plaatsen waar dat materiaal hard nodig is. 

“Transport met containers is ook goed, maar het duurt lang vooraleer ze daar arriveren en ze zijn ook vrij duur. We zijn met deze maleta’s gestart na de brand in 2022 in het grootste oliedepot van Cuba waarbij doden en gewonden vielen en er geen andere manier was om snel hulp te bieden. We geven van alles mee zoals schoolmateriaal, kledij, handdoeken en lakens voor ziekenhuizen, scholen, bejaardentehuizen en weeshuizen. Vaak gaat het over medisch materiaal en medicamenten want daar is een groot tekort aan. We werken hiervoor samen met een lokale organisatie.” 

Ondanks de wurgende economische blokkade blijft de Cubaanse bevolking het regime steunen. Katrien Demuynck wees hierbij onder meer op het feit dat tijdens de jongste 1 mei-viering in Cuba meer dan 6 miljoen mensen op straat kwamen, wat bijzonder veel is op een bevolking van 10 miljoen mensen. Ze wees ook op de oproep van Fidel Castro om nooit op te geven en ervan uit te gaan dat er voor elk probleem een oplossing is. 

“Dat is de mentaliteit die je vandaag heel vaak terugvindt in Cuba”, aldus Demuynck. Leysen wees dan weer op het feit dat dat Cuba binnen zijn eenpartijstelsel een vrij democratisch systeem heeft dat streeft naar consensus en het behoud van het vertrouwen van de bevolking. Hij vermeldde hierbij de totstandkoming van de familiewet enkele jaren terug die onder meer het homohuwelijk mogelijk maakt. 

“Er is daarover jarenlang in allerlei plaatselijke comités gediscussieerd en werd tot slot in een referendum goedgekeurd. Over tal van dingen wordt in Cuba vrij gedebatteerd. Wat men wel wil voorkomen is dat mensen die gefinancierd worden door de VS een soort vijfde colonne vormen die de soevereiniteit ondergraaft.”

Note:

[1] Petitie van de Coördinatie opheffing Blokkade aan minister Prévot. Teken deze nu en verspreid ze (zeer eenvoudig). Klik op deze link voor de petitie.