Megan Romer: “We moeten als samenleving kiezen hoe we leven en ons daarvoor organiseren”

Wat is DSA?

Wij zijn de grootste socialistische organisatie in de VS in ongeveer 100 jaar. We hebben meer dan 120.000 leden, die in alle vijftig staten en in verschillende Amerikaanse territoria in het buitenland wonen. Ze zijn georganiseerd in 250 afdelingen, aangevuld met  ongeveer honderd afdelingen aan universiteiten binnen ons jongerenprogramma.

Zij organiseren zich rond alles, van electorale campagnes en het steunen van verkozen vertegenwoordigers, tot arbeidersstrijd, woonrechtvaardigheid - huisbazen zijn in de VS een echt probleem - sociale kwesties, abortusrechten, milieukwesties en de rechten van immigranten. Ook transrechten zijn een grote kwestie.

Voor veel van onze verkozen vertegenwoordigers ligt er ook een grote focus op kwesties rond de kosten van levensonderhoud. Deze zijn enorm gestegen, maar de lonen zijn exact hetzelfde gebleven. De miljardairs worden ondertussen rijker, waardoor de economie er op papier goed uitziet, maar veel gewone personen zouden je niet vertellen dat het goed met hen gaat.

Bewustzijn naar links in VS

Er lijkt een grote verschuiving in het bewustzijn in de VS plaats te vinden, met veel meer electorale ruimte voor links, kijk maar naar de verkozen burgemeester Mamdani in New York. Voel jij dit ook? Waarom denk je dat dit het geval is?

Ik denk dat de tegenstellingen van het kapitalisme steeds sterker worden. Mijn analyse is dat fascisme voortkomt uit het verval van het kapitalisme. Vervolgens is er de keuze om terug te gaan naar het kapitalisme of over te gaan naar het socialisme. Maar teruggaan naar het kapitalisme zal altijd erger zijn dan voorheen. 

Ik denk dat we ons nu in zo’n moment bevinden. De geschiedenis brengt zulke momenten voort. Ze komen voort uit de klassenstrijd en worden niet kunstmatig gecreëerd. Je kunt er wel op inspelen, mensen helpen om in partijvorm erin mee te gaan, en het machtsinstrument gebruiken om het hele systeem te veranderen.

Fascisme komt voort uit het verval van het kapitalisme

Dat is wat wij proberen te doen. Eén ding waar we in de VS volgens mij niet genoeg over praten, is waardigheid en vernedering. Als je veel van het werk van de vroege revolutionairen leest, zie je dat ze vaak spreken over vernederd worden en de manier waarop dat mensen beïnvloedt. Het beïnvloedt niet alleen een persoon individueel, het vernederen van een heel volk is bijzonder effectief. 

Ik denk dat dit voortkomt uit een lange geschiedenis van het protestantisme: het idee dat wanneer je hulp aanneemt, dat dát vernederend is. Dat je sociale bijstand nodig hebt, of medische zorg nodig hebt of iets dergelijks, betekent dus vernedering. Maar de situatie is zo ver verslechterd dat mensen nu beginnen te beseffen wat vernedering werkelijk is.

Het gaat niet alleen om het aannemen van wat je toekomt: jij bent de arbeider die deze meerwaarde heeft gecreëerd voor de bazen, die ze je gewoon zouden moeten geven. Maar de waardigheid die voortkomt uit het zorgen voor je buren, sterk zijn, dingen winnen en terugnemen wat de bazen van je hebben afgenomen, biedt een goed alternatief. 

Ik denk dat je rechtse populisten hiernaar ziet zoeken: naar het gebrek aan waardigheid, maar hun oplossing is om je je waardigheid terug te geven door jou iemand anders te laten schoppen. Wij willen je je waardigheid op een holistische manier teruggeven, waardoor je jezelf volledig als mens kunt ontplooien.

Het is krachtig, maar het gaat niet snel. Er zijn eeuwen van propaganda die zich hiertegen verzetten. Dus er is nog veel werk, maar ik denk dat de beroving van de waardigheid en de vernedering van de arbeidersklasse in de VS voorbij is. 

Bij fascisme spelen ze hun hand te ver uit en je krijgt een moment om die weer terug te grijpen

Ik denk dat de kapitalisten hun hand hebben overspeeld en te veel fiches in het midden van de tafel hebben gelegd in het pokerspel van de economie. Dat is wat fascisme is: ze spelen hun hand te ver uit en je krijgt een moment om die weer terug te grijpen. Volgens mij bevinden we ons daar nu.

Maar ik wil niet zeggen dat we ons niet zouden kunnen organiseren in een omgeving die minder agressief en vijandig is. We hebben ons georganiseerd tijdens het Biden-tijdperk, wat ons heeft geholpen om de kracht op te bouwen die nodig is om te kunnen reageren op het Trump-tijdperk. Maar de echte opleving komt voort uit deze achteruitgang van het kapitalisme, die het leven in de VS echt slecht maakt.

Waar denk je dat de wisselwerking ligt met de verkiezing van Mamdani?

Het is zowel een straf en een beloning. Het kapitalisme is aan het afbrokkelen, maar tegelijkertijd is er deze hoop. En Zohran Mamdani, het is alsof we hem in een laboratorium hebben gemaakt. Je ziet hem en je denkt niet dat hij zich beter vindt dan jij. Je ziet hem en denkt: 'Ik wed dat die kerel mijn vriend wil zijn!' (lacht)

Hij heeft gewoon die charme, hij lijkt zo nuchter en met beide voeten op de grond te staan. Ik heb hem verschillende keren ontmoet en hij is daadwerkelijk zo: een oprecht goede kerel. 

We zullen niet altijd zulke perfecte kandidaten hebben. Sommigen van hen zijn mensen uit de arbeidersklasse, ze hebben gebreken. Af en toe kan het helpen om iemand te hebben die zo’n soort stralend licht is. Het is moeilijk om die kerel te haten, zelfs Trump was helemaal weg van hem. 

Dus wanneer je iemand ziet die moeilijk te haten is, opent dat een klein deurtje in je brein, waardoor je denkt: 'Misschien is wat die kerel zegt wel oké. Misschien zijn al die dingen die mij over het socialisme zijn verteld wel oké.' Ik denk dat het wel degelijk helpt. Het gaat niet iedereen overtuigen. Een deur openen is niet hetzelfde als iemand naar het socialisme trekken, maar het geeft je wel een kleine kans om naar binnen te glippen.

Links heeft meer Zohrans nodig?

We moeten vriendelijk zijn, we moeten eraan werken om vriendelijk en aardig te zijn. Iets anders waar we niet over praten, is dat sociale vaardigheden geoefend en aangeleerd kunnen worden. Je kunt leren hoe je goed bent in small talk, je kunt trucjes leren om namen te onthouden. Al die dingen zijn vaardigheden, net zoals elke andere vaardigheid die je nodig hebt om te organiseren. 

Ik denk dat het velen van ons goed zou doen om te onthouden dat alle vaardigheden die je nodig hebt om te organiseren, vaardigheden zijn die je kunt opbouwen en ontwikkelen. Dat wil niet zeggen dat iedereen charmant of extravert moet zijn.

Populariteit van progressiviteit

Hoe denk je dat de No Kings-protesten in Minneapolis tegen het beleid van Trump in dit hele verhaal passen van de nieuwe populariteit van progressiviteit in de VS?

De No Kings-protesten zijn echt interessant, omdat ze extreem breed waren. Links was er, maar ook behoorlijk conservatieve liberalen, ondernemers, mensen die rijkdom bezitten, huisbazen … Mensen die zichzelf niet als links beschouwen, of mensen wiens analyse van de wereld absoluut niet links is.

Maar het vertegenwoordigde wel een behoorlijk organische mobilisatie van mensen. Het was interessant om te zien hoe sociale media daarbij werden ingezet. Een groot deel ervan werd online gepland. Historisch gezien hebben veel bewegingen in de VS dingen online gepland, zoals de George Floyd-protesten. 

Maar bij de No Kings-protesten was er deze online energie: mensen waren zo boos en plaatsten boze berichten. Op Facebook waren het  allemaal mensen zoals je moeder en haar vrienden die boze berichten posten. Het lukte om die energie te kanaliseren naar: 'Oké, we gaan op zijn minst naar buiten. We zullen laten zien dat we met velen zijn.'

Er is een kans is om veel mensen aan het werk te zetten die daar klaar voor zijn

Het is onze taak als linkse bewegingen om mensen binnen te trekken in het instrument dat in staat is om macht uit te oefenen. Uiteraard bereiken we niet iedereen die naar elke protestactie is gegaan, maar het liet wel zien dat er een kans is om veel mensen aan het werk te zetten die daar klaar voor zijn. En God weet dat er veel werk te doen is. Maar er zijn ook veel mensen die het willen doen.

En dat is een goede herinnering voor ons als organisatoren: we vergeten dat mensen die naar ons toe komen, willen werken. Het is gemakkelijk om het gevoel te hebben dat je iemand niets zou moeten vragen, omdat je het gevoel hebt dat je om een gunst vraagt. Maar je vraagt niet om een gunst, je nodigt iemand uit om samen met jou deel te nemen aan de strijd. Dat is een geschenk aan hen, aan jou en aan de wereldwijde solidariteitsbeweging. Dus we moeten onthouden dat het oké is om mensen een taak te geven. Ze willen die taak. Je doet hen geen kwaad, en ze mogen nee zeggen.

Wat denk je dat links, of progressieven in het algemeen, momenteel nodig hebben in de VS?

Geld! (lacht) Nee, het is een beetje een grap, maar je weet dat we het opnemen tegen ongelooflijk grote hoeveelheden geld. Maar eigenlijk moeten we er in het algemeen voor zorgen dat we onze middelen op slimme, gerichte manieren gebruiken. Het is gemakkelijk om ‘high te worden van je eigen voorraad’. Het voelt goed om te winnen en te blijven winnen. 

Je moet onthouden dat je nog steeds heel klein bent en dat er zoveel werk te doen is. Dus moet je er echt voor zorgen dat je strategisch en doordacht te werk gaat, dat je organisatoren niet opbranden en dat je de middelen die je hebt niet verspilt. 

Dat betekent niet dat je alleen dingen kunt kiezen waar je zult winnen, want zelfs bij een verlies win je iets. En als je niet bereid bent om te verliezen, hoor je waarschijnlijk niet echt thuis op links, want we verliezen veel en dat hoort erbij. We proberen het mondiale kapitaal omver te werpen. Dat is geen wandeling in het park. Er ligt een zeer concrete taak voor ons.

In de VS is het behoorlijk ingewikkeld, omdat het leven daar behoorlijk slecht is, maar tegelijkertijd komen veel van de dingen die we wél hebben voort uit uitbuiting van het Globale Zuiden. En dus moeten we ons onze plaats en rol daarin herinneren, maar onszelf ook een beetje mildheid gunnen. 

Soms hoor ik mensen zeggen dat ‘het allemaal wel meevalt’, terwijl ze uit hun huis zijn gezet, hun auto kapot is gegaan … Je mag verdrietig zijn over je situatie. Dat betekent niet dat je niet solidair bent met andere mensen. Het is belangrijk om uit te zoeken hoe je dat kunt blijven onthouden.

We moeten het doen, onze macht nemen en ons daarvoor organiseren

Schuldgevoel helpt niemand. Het is oké om pijn te hebben. En om te onthouden wie dat niet heeft. Dat is dezelfde persoon die jou uitbuit, die je kameraad in Zuid-Afrika uitbuit, al die mensen in Venezuela en Cuba. We zijn geen monniken uit de 13e eeuw, we hoeven ons niet de hele dag met een zweep af te ranselen. (lacht)

Je mag vreugde beleven aan het werk dat je doet. Het is zo vreugdevol. We strijden ervoor om onze overtollige arbeidskracht te kunnen gebruiken om een goed leven te hebben. En niet zodat die naar een miljardair gaat om er een jacht mee te kopen of nog een raket de ruimte in te schieten. 

We zouden in het weekend naar concerten moeten kunnen gaan en gezellig met vrienden kunnen gaan eten. We zouden af en toe naar het strand moeten kunnen gaan.

Ik ben drie keer naar Cuba geweest, en de eerste keer vroeg ik aan de tolk van mijn groep: ‘Het is een eiland, gaan jullie vaak naar het strand?’ En hij zei: ‘Nou, het is duur.’ Het land heeft niet genoeg geld om het openbaar vervoer te laten rijden, zodat mensen gewoon naar het strand kunnen gaan. Je zou een auto moeten huren. De economische blokkade door de VS verhindert dat mensen die op het eiland wonen van hun stranden kunnen genieten, omdat er niet genoeg benzine is.

Mensen zouden naar het strand moeten kunnen gaan, ze zouden een goede fles wijn moeten kunnen drinken. De middelen zijn er. Er is zoveel extra capaciteit. En die gaat naar de top en blijft naar de top gaan, terwijl wij steeds minder hebben. Dat hoeft niet. We zitten niet aan touwtjes vast, we zijn geen marionetten. We moeten als samenleving samen kiezen hoe we leven. Dus we moeten het doen, onze macht nemen en ons daarvoor organiseren.