Open brief aan federale regering: 'Teken koninklijk besluit tot erkenning van Palestina vóór 22 september'
Op 22 september gaat, naar jaarlijkse gewoonte, de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York van start. Net als vorig jaar zal premier Bart De Wever daar België vertegenwoordigen. In september 2025 kondigde De Wever in New York zelf aan dat België zich aansloot bij de landen die de Staat Palestina zouden erkennen. Hij stelde daarbij dat de formele juridische erkenning bij koninklijk besluit zou volgen zodra twee voorwaarden waren vervuld.
Een jaar later dreigt België opnieuw naar New York te trekken zonder die formele erkenning te hebben uitgevoerd. Dat is onaanvaardbaar. België moet dit jaar niet opnieuw met een politieke belofte of bijkomende voorwaarden komen, maar met een daadwerkelijke juridische erkenning.
De regering maakte zelf een onderscheid tussen twee fases
De federale regering legde in september 2025 zelf een onderscheid vast tussen de juridische erkenning van Palestina en het aanknopen van diplomatieke betrekkingen. In de officiële regeringsnota van september 2025 werd voor de juridische erkenning bij koninklijk besluit een eerste reeks voorwaarden vastgelegd. Voor het aanknopen van diplomatieke betrekkingen werden vervolgens bijkomende voorwaarden genoemd.
Voor de juridische erkenning ging het om twee voorwaarden: de vrijlating van alle gijzelaars en de ontmanteling van de politieke bestuursstructuren van Hamas. Voor de latere diplomatieke betrekkingen werden daar twee andere voorwaarden aan gekoppeld: de volledige ontwapening van Hamas en vrije verkiezingen die leiden tot een legitiem politiek bestuur.
Een recent antwoord van N-VA op een oproep tot erkenning bevestigt dat dit onderscheid vandaag nog steeds wordt gehanteerd. N-VA stelt dat de eerste voorwaarde voor het koninklijk besluit sinds januari vervuld is en dat de federale diensten van Buitenlandse Zaken momenteel onderzoeken of de ontmanteling van de politieke bestuursstructuren van Hamas, die op 6 juli werd aangekondigd, ook daadwerkelijk is uitgevoerd.
Dat onderscheid is cruciaal. Volledige ontwapening van Hamas en vrije verkiezingen zijn volgens het eigen kader van de regering voorwaarden voor een latere fase, namelijk het aanknopen van diplomatieke betrekkingen. Zij zijn geen voorwaarden voor de ondertekening van het koninklijk besluit.
Als de Belgische regering haar eigen voorwaarden voor het koninklijk besluit blijft hanteren, is de conclusie dan ook duidelijk: de voorwaarden zijn vervuld of worden momenteel enkel nog feitelijk geverifieerd. Teken het besluit.
Erkenning hoort geen voorwaardelijk proces te worden
Voor de initiatiefnemers gaat de kwestie echter verder. Zij vinden principieel dat de erkenning van Palestina überhaupt niet afhankelijk hoort te zijn van voorwaarden die aan Palestijnse zijde worden opgelegd.
“Erkenning is geen beloning voor ontwapening, verkiezingen of ander gewenst gedrag. Het gaat om de erkenning van een staat en van het onvervreemdbare recht op zelfbeschikking van het Palestijnse volk.”
Ook de Belgische regeringsnota van september 2025 erkende dat het om de bevordering van het internationaal recht en het recht op zelfbeschikking gaat, en stelde dat dit niet als een beloning voor Hamas mocht worden geïnterpreteerd.
Erkenning en diplomatieke betrekkingen zijn bovendien niet hetzelfde. België kan de Staat Palestina juridisch erkennen en vervolgens afzonderlijk bepalen onder welke voorwaarden het diplomatieke betrekkingen aanknoopt of met een Palestijnse regering samenwerkt.
“Daarom vinden wij dat de erkenning onvoorwaardelijk moet zijn. Maar zelfs als de regering vasthoudt aan haar eigen voorwaardelijke kader, is er geen reden om het koninklijk besluit nog langer uit te stellen zodra de voorwaarden die zij daarvoor zelf heeft vastgelegd vervuld zijn.”
Geen nieuwe voorwaarden van zodra de vorige vervuld zijn
De initiatiefnemers waarschuwen dat de discussie anders dreigt te verschuiven van de ene voorwaarde naar de volgende. “Vorig jaar waren er twee voorwaarden voor de juridische erkenning. Nu die voorwaarden vervuld zijn, dreigen voorwaarden uit een volgende fase onderdeel te worden van hetzelfde traject. Zo ontstaat het risico dat er nooit een moment komt waarop de regering daadwerkelijk moet handelen.”
Bovendien dreigt de tweede fase een gesloten cirkel te worden. Israël stelt zijn terugtrekking afhankelijk van de volledige ontwapening van Hamas, terwijl Hamas stelt pas te zullen ontwapenen wanneer Israël zich terugtrekt. Als die impasse blijft bestaan, is er geen realistisch pad naar de tweede fase van het Belgische stappenplan. België mag zijn eigen juridische erkenning niet afhankelijk maken van een blokkade die het zelf niet kan doorbreken.
“De voorwaarden voor diplomatieke betrekkingen mogen niet worden omgevormd tot voorwaarden voor de erkenning van Palestina. Erkenning moet nu gebeuren.”
Erkenning is een begin, geen eindpunt
Erkenning van Palestina, politiek én juridisch, is een begin, geen eindpunt. De initiatiefnemers verwachten dat België zijn stem in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en in de Europese Raad gebruikt om van Israël te eisen dat het internationaal recht toepast en de rechten van het Palestijnse volk respecteert.
Dit betekent concreet het beëindigen van de genocide in de Gazastrook en van de etnische zuivering in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever. Daarnaast de terugtrekking van het Israëlische leger en de illegale kolonisten uit alle bezette gebieden, zoals het Internationaal Gerechtshof heeft vastgesteld. Verder het realiseren van het recht op terugkeer van Palestijnse vluchtelingen, ook naar Israël, zoals de Algemene Vergadering dat in resolutie 194 (1948) vastlegde en in resolutie 3236 (1974) als onvervreemdbaar herbevestigde. Plus het beëindigen van alle vormen van rassenscheiding en discriminatie, zoals door het Internationaal Gerechtshof vastgesteld. En tot slot de opschorting van het Associatieverdrag tussen de EU en Israël, zolang Israël zijn verplichtingen onder het internationaal recht en de mensenrechten niet nakomt.
Erkenning is dus niet het eindpunt van het Belgische beleid, maar een eerste stap. België moet zijn erkenning koppelen aan een consequente verdediging van het internationaal recht en van alle rechten van het Palestijnse volk.
Teken het besluit vóór 22 september
De ondertekenende organisaties vragen de eerste minister, de minister van Buitenlandse Zaken en de federale regering om het koninklijk besluit tot erkenning van de Staat Palestina op een van de vier ministerraden vóór 22 september 2026 voor te leggen en te ondertekenen.
“Vorig jaar was er een politieke aankondiging. Dit jaar moet er een juridisch voldongen feit liggen. België kan niet jaar na jaar aankondigen dat het Palestina erkent terwijl de formele erkenning uitblijft.”
Lees de open brief hier.
Ondertekenaars:
Selectie individuen:
- Walter Zinzen
- Alain Platel
- Rachida Lamrabet
- Jan Orbie
- Koen Bogaert
- Gert Van Hecken
- Roschanack Shaery-Yazdi
- Tomaso Ferrando
- Tuur Florizoone
- Joris Mertens
- Dirk Tuypens
- Katrien De Ruyyscher
Volledige lijst van organisaties:
1. ABP
2. ACV-CSC
3. BA4P/BACBI
4. La Centrale Générale-FGTB / De Algemene Centrale-ABVV
5. Mondiale Raad Mechelen
6. Pax Christi Vlaanderen
7. Vrede vzw
8. Vredesactie
9. MOC
10. Antwerpse Coalitie voor Palestina
11. Boechout voor Vrede en rechtvaardigheid
12. Gentse Coalitie voor Palestina
13. GSF Antwerpen (Global Sumud Flotilla)
14. Kalmthout for Palestine
15. Leuvense Actiegroep Palestina
16. Mechelen for Palestine
17. Palestina Noorderkempen
18. Palestina Solidariteit Limburg
19. Platform Palestina Solidariteit Kortrijk
20. Rupel4Palestine
21. Shine 4 Palestine
22. SOS Palestina Brugge
23. Steungroep Palestina
24. Viva Palestina Hasselt
25. Vrede voor Gaza en Palestina Lier
26. Workers 4 Palestine
27. ADPM
28. Algemene Centrale ABVV
29. Algemene Centrale Oost-Vlaanderen
30. Armoedevakbond
31. beweging.net
32. BIF Lommel
33. Centrale Générale FGTB Verviers
34. ciep
35. CSC Mons La Louvière
36. De Algemene Centrale ABVV Limburg
37. De Algemene Centrale ABVV West-Vlaanderen
38. Disarming Design from Palestine
39. Emoustakbal
40. Entraide et Fraternité
41. Gaza Group GCDG
42. Gents Ecologisch Centrum
43. Grassroots Klimaatboerderij
44. Grootouders voor het Klimaat
45. Käthe Kollwitz Collectief en Ieper4Palestine
46. Kinderrechtenhuis Alken
47. Koor Vamos pra lutar
48. Maison des Jeunes Robert Beugnies ASBL
49. Mondiale Werken Regio Lier
50. Moussem
51. Oxfam-Wereldwinkel Mechelen VZW
52. PAC Mons Borinage
53. SB Overseas
54. Soem vzw
55. Stream Media
56. Ubuntu
57. Viva Salud
58. Vluchtelingenwerk Klein-Brabant
59. Vredesactivisten Sint-Truiden
60. Vredescomité Kortrijk
61. Wijkgezondheidscentrum De Kaai
62. ZoJong! vzw
