Analyse

Een stoel aan tafel voor de Taliban?

Afbeelding
Het gebouw van de Europese Commissie. Foto: Cancillería Ecuador, CC BY-SA 2.0
Het gebouw van de Europese Commissie. Foto: Cancillería Ecuador, CC BY-SA 2.0
De Europese Commissie bevestigde op 12 mei dat ze Taliban-officials zal uitnodigen in Brussel voor gesprekken over migratiebeheer en de mogelijke deportatie van Afghanen. Hoe kan de EU een platform geven aan een regime dat nog altijd vrouwen uit de publieke ruimte weert en minderheden discrimineert?

De uitnodiging van de EU aan de Taliban is opmerkelijk, want de voorbije jaren hield de EU één lijn aan: geen formele erkenning, geen diplomatiek contact buiten het strikt humanitaire, en een consequente uitsluiting van het regime uit het bredere buitenlandbeleid. De reden was eenvoudig: de Taliban gaan lijnrecht in tegen de Europese waarden en mensenrechten. Dat was het uitgangspunt. Tot nu.

Waarom nu wel?

De situatie in Afghanistan is niet veranderd. Meisjes mogen nog steeds niet naar school. Vrouwen worden geweerd uit het publieke leven: ze mogen niet spreken of zingen in het openbaar en mogen niet zelfstandig reizen. Ook etnische en religieuze minderheden leven in constante angst. Mensenrechtenorganisaties spreken niet van vooruitgang, maar van verharding.

Wat wel veranderd is, bevindt zich dichter bij huis. De keuze komt van de EU zelf en is puur politiek. De vrees voor nieuwe migratiegolven en de interne druk vanuit lidstaten wegen zwaarder dan de ideologische bezwaren tegen een ontmoeting. Dat is geen verborgen agenda, het is een bewuste keuze. Een keuze die een eerlijk en kritisch debat verdient, maar dat debat blijft uit. 

Elke ontmoeting draagt bij aan hun normalisering

De Commissie noemt de ontmoeting een “technische vergadering” en tracht met deze framing de vraag naar legitimiteit te omzeilen. Een woordvoerder benadrukte dat het geen formele erkenning van de Taliban inhoudt. Maar wie een internationaal geïsoleerd regime uitnodigt voor officiële gesprekken in de Europese hoofdstad, geeft het regime een platform. Ongeacht welk etiket je eraan kleeft. Optica tellen in diplomatie. De Taliban begrijpen dat maar al te goed, en elke ontmoeting draagt bij aan hun normalisering.

Wat met de zogenaamde Europese waarden? 

De EU positioneert zichzelf als een blok met een principieel buitenlandbeleid. Gedragen door mensenrechten en democratische waarden, met vrouwenrechten en gendergelijkheid als belangrijke pijlers. Dat maakt het des te moeilijker te begrijpen hoe diezelfde Commissie nu aan tafel schuift met een regime dat vrouwen systematisch uit het publieke leven wist. 

De zwaarste gevolgen van dit beleid worden niet gedragen in Brussel

Wat we hier zien is verontrustend en ondermijnt niet enkel de geloofwaardigheid van de EU als gemeenschap met waarden, het stuurt ook een signaal naar de rest van de wereld over de onderhandelbaarheid van die waarden.

De prijs die anderen betalen 

De zwaarste gevolgen van dit beleid worden niet gedragen in Brussel, maar in Afghanistan zelf. Sinds 2023 keerden meer dan vijf miljoen Afghanen gedwongen terug vanuit Iran en Pakistan. Velen van hen leven zonder vast onderdak of inkomen, in een land waar bijna de helft van de bevolking niet zeker is van voedsel. Hulporganisaties stellen de vraag die de Commissie lijkt te vermijden: kan je mensen zomaar terugsturen naar een land in humanitaire crisis? 

En dan zijn er ook de Afghaanse vrouwen. Zij zagen de internationale gemeenschap al eerder wegkijken, en kijken nu opnieuw toe hoe Europese beleidsmakers plaatsnemen aan tafel met de mannen die verantwoordelijk zijn voor het afpakken van hun rechten, hun vrijheid en hun toekomst. Het patroon is moeilijk te negeren, de Europese Commissie lijkt graag te praten over waarden, maar spreekt die even snel tegen wanneer het over eigen belangen gaat. De Taliban krijgen een stoel. De vraag is wie daarvoor de rekening betaalt.

 

Steun ons hier!

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?