De plannen van minister Demir (N-VA) maken het hoger onderwijs niet rechtvaardiger

Concreet liggen de volgende punten op tafel. Ten eerste moeten alle studenten, ongeacht of ze een studietoelage ontvangen, zich voor minstens 54 studiepunten inschrijven. Dat wil zeggen: minstens 90 procent van een voltijds programma. De studenten die dit niet doen en een studietoelage ontvangen, zullen deze verliezen. 

Ten tweede moeten studenten ook voor 80 procent van hun opgenomen studiepunten geslaagd zijn. Als dat hen niet lukt, krijgen ze bindende voorwaarden. Zijn ze voor minder dan 30 procent geslaagd, dan moeten ze de richting zelfs stopzetten. Ten derde krijgen studenten voor elk vak vier slaagkansen, oftewel een strengere harde knip. Als ze het vak na vier keer niet halen, moeten ze ook de richting stopzetten.

Eeuwige student

Volgens Demir is de ‘eeuwige student’ een groot probleem voor de samenleving, maar wie bedoelt ze daar eigenlijk mee? Heeft ze het over premier Bart De Wever (N-VA), die zeven jaar nodig had om af te studeren? Of heeft ze het over Vlaams minister van Economie Matthias Diependaele (N-VA), die er acht jaar over deed? Of koploper Vlaams minister van Financiën Ben Weyts (N-VA), die negen jaar lang studeerde? Dat laat ze in het midden, maar met deze maatregelen zou minister Demir 84,7 miljoen besparen op het hoger onderwijs.

Deze besparingen hebben vooral effect op studenten uit gezinnen die het financieel moeilijk hebben  

Ze zegt in het Vlaams Parlement dat ze daarmee het hoger onderwijs “rechtvaardiger, eerlijker en toekomstbestendig” wil maken. Maar vergis je niet, deze besparingen zijn een aanval op de democratisering van het hoger onderwijs, want ze hebben vooral effect op studenten uit gezinnen die het financieel moeilijk hebben.  

Om dit even te schetsen: studenten met minder financiële middelen, werken naast hun studie om hun studiekosten en eventueel maandelijkse kosten te kunnen betalen. Want een studietoelage dekt helaas niet alles. Een ander voorbeeld zijn studenten die naast de studie zorgtaken moeten opnemen.

Als deze studenten verplicht worden om minstens 54 studiepunten op te nemen, is er geen tijd meer om een studentenjob of zorgtaken te combineren met een studie. Indien deze studenten dan toch kiezen om het minimum aantal punten op te nemen, dan dalen hun slaagkansen aanzienlijk.

Daarbij helpt het niet dat er verwacht wordt dat studenten minimaal 80 procent van hun studiepunten behalen en dat er nog maar vier slaagkansen per vak worden aangereikt. Op die manier vallen de studenten met minder financiële middelen langzaam uit. Maar ook studenten met een betere financiële situatie kunnen in de problemen komen. Kamp je even met tegenslag dan heb je pech, want je moet zo snel mogelijk afstuderen.

Studenten laten het er niet bij

"Voor wat, hoort wat", zei minister Demir in de commissie Onderwijs op 23 april. Waar het eigenlijk op neerkomt is: ga zo snel mogelijk de arbeidsmarkt op, met of zonder diploma. 

Studietoelagen bestaan juist dat iedereen, ongeacht afkomst of inkomen, een gelijke kans verdient op hoger onderwijs

Maar eerder is in onze samenleving bewust voor iets anders gekozen. Studietoelagen bestaan precies omdat we als gemeenschap besloten hebben dat iedereen, ongeacht afkomst of inkomen, een gelijke kans verdient op hoger onderwijs. Terwijl de maatregelen die nu op tafel liggen, er dus voor zullen zorgen dat studenten uit gezinnen die het krap hebben, minder vaak met een diploma de aula verlaten.

Maar studenten laten het hier niet bij. Samen met studentenvertegenwoordigers en studentenbewegingen voerden ze al actie in verschillende steden, woonden ze commissies van het Vlaams Parlement bij, en ook op TikTok laten ze van zich horen. Toevallig of niet: minister Demir noemde TikTok "puur vergif". 

Wil ze het online niet horen? Dan komen de studenten het haar vandaag in real life vertellen, op de nationale betoging in Brussel voor democratisch onderwijs.

Lorenzo Rouire is studentenvertegenwoordiger aan de VUB