Beste Zuhal Demir: u zit vast in uw eigen gelijk

Beste Zuhal Demir, 

Wat keek ik uit naar uw mening in De Afspraak. Maar wat mij vooral bijblijft na het debat is niet uw analyse, maar uw houding. En die baart me eerlijk gezegd zorgen. 

We hebben het over een ernstig probleem: de groeiende kloof in het onderwijs en de achteruitgang van basisvaardigheden zoals taal en wiskunde. Dan verwacht ik van een minister van Onderwijs dat u luistert, weegt en bovenal de complexiteit erkent. Wat we kregen, was het tegenovergestelde.

Gesloten houding

Wanneer een onderwijsexpert u probeert uit te leggen dat meertaligheid geen obstakel is maar net een kans, wordt dat bijna achteloos van tafel geveegd. Alsof decennia aan onderzoek er niet toe doen. Alsof de realiteit in onze klassen, waar kinderen met verschillende talen en achtergronden samen leren, simpelweg genegeerd kan worden omdat het niet past binnen één visie: uw visie.

U zegt: "Ik heb vaak een andere visie dan die van de onderwijsdeskundigen"

Maar wat me misschien nog het meest stoorde, was de manier waarop. Zuchten. Ogen rollen. Onderbreken. In uw handen wrijven. Frustratie die zichtbaar wordt telkens wanneer er een ander perspectief wordt aangebracht. 

U zegt zelf: "Ik heb vaak een andere visie dan die van de onderwijsdeskundigen". Dit was geen debat voeren, dit was een gesprek afblokken. En dat door iemand die net bruggen zou moeten bouwen?

Miskenning van de realiteit

De boodschap die blijft hangen na deze uitzending? Onze maatschappij heeft de voorbije jaren te weinig verwacht van kleuters. Ouders moeten meer hun best doen. Leer uw kind Nederlands spreken en ga wat vaker naar de bib. Punt. 

Maar waar blijft het besef dat niet elke ouder dezelfde startpositie heeft? Waar blijft het inzicht dat die sociale kloof, waar ook de VRT op wijst, niet opgelost raakt met individuele verantwoordelijkheid alleen?

Het is te gemakkelijk om te doen alsof het probleem ligt bij “te weinig discipline” of “te weinig inspanning”. Dat minimaliseert wat er echt speelt. Dat miskent de realiteit van leerkrachten die elke dag proberen om met beperkte middelen en grote diversiteit het verschil te maken. 

U verschuift de verantwoordelijkheid opnieuw door naar scholen en leerkrachten

En dan die vage belofte van extra middelen voor het kleuteronderwijs. Wanneer? Hoe? Op basis van welke visie? Het blijft hangen in algemeenheden, terwijl de urgentie net vraagt om duidelijkheid en daadkracht. 

Vast in het eigen gelijk

U verkoopt dit schooljaar een investering in taalondersteuning. Maar wat u eigenlijk doet, is de verantwoordelijkheid opnieuw doorschuiven naar scholen en leerkrachten. Met een beperkte subsidie die onvoldoende is om structureel verschil te maken en de impliciete verwachting dat leerkrachten er “nog iets bijnemen” en zich omvormen tot taalexperts. Terwijl zij nu al aangeven dat het systeem kraakt.

Wat ik zag in De Afspraak, was geen minister die het probleem in de ogen kijkt, maar iemand die vastzit in haar eigen gelijk. Iemand die liever vereenvoudigd te werk gaat dan verdiept. 

En dat is precies wat ons onderwijs nu niét nodig heeft. We hebben nood aan beleid dat vertrekt vanuit de werkelijkheid, niet vanuit een ideaalbeeld dat al lang niet meer bestaat.