Minister Van Bossuyt minimaliseert impact eigen wetsontwerp woonstbetredingen
Het wetsontwerp laat toe dat politie, eventueel samen met de Dienst Vreemdelingenzaken, een woning binnendringt om iemand zonder wettig verblijf aan te houden. Dat kan tussen 5 uur ’s ochtends en 21 uur ’s avonds, mits toestemming van een onderzoeksrechter. Daarmee raakt het rechtstreeks aan een van de kernprincipes van de rechtsstaat: de onschendbaarheid van de woning.
Breed en vaag: wie wordt geviseerd?
De regering stelt dat de maatregel enkel gericht is op mensen die een gevaar vormen voor de openbare orde. Maar dat begrip is in de praktijk bijzonder rekbaar doordat het ontwerp niet duidelijk maakt wanneer iemand een gevaar voor de openbare orde vormt: het omvat ook feiten waarvoor geen veroordeling nodig is, zoals zwartwerk.
Wie werkt zonder papieren, kan daardoor als een gevaar voor de openbare orde worden beschouwd
En net daar zit de adder onder het gras: mensen zonder papieren mogen niet legaal werken, maar moeten wel overleven. Wie werkt zonder papieren, kan daardoor als een gevaar voor de openbare orde worden beschouwd, niet omdat hij of zij gevaarlijk is, maar omdat het systeem hen geen andere keuze laat.
“Dit wetsvoorstel raakt niet alleen mensen die daadwerkelijk criminele feiten plegen,” zegt Flor Didden van 11.11.11. “Het opent de deur naar een brede en permanente opsporing van mensen zonder papieren. Mensen die werken, schoolgaande kinderen hebben en actief deelnemen aan onze samenleving.”
Volgens de organisaties staat dit voorstel niet op zichzelf, maar maakt het deel uit van een bredere verharding van het migratiebeleid, waarbij steeds meer wordt ingezet op opsporing, controle en afschrikking. Enkele weken eerder werd in het Europees Parlement, met steun van extreemrechts, een wetsvoorstel goedgekeurd dat huiszoekingen mogelijk maakt in woningen en op andere relevante locaties. Dit soort maatregelen heeft een ontmoedigend effect op burgers die mensen in moeilijkheden willen opvangen, het drijft hen richting angst en onzekerheid.
Bovendien bestaat er vandaag al wetgeving om op te treden bij strafbare feiten, inclusief woningbetreding onder strikte voorwaarden. Het nieuwe voorstel creëert dus geen oplossing voor een juridisch probleem, maar verruimt vooral de mogelijkheden tot repressie.
Rechterlijke controle onder druk
Die uitgebreide repressie staat bovendien amper onder toezicht. Hoewel minister Van Bossuyt verwijst naar toezicht door een onderzoeksrechter, wijzen de organisaties erop dat die controle in de praktijk beperkt dreigt te blijven.
De Vereniging van onderzoeksrechters had serieuze kritiek op het vorige ontwerp
Eerdere pogingen tot gelijkaardige wetgeving botsten al op weerstand binnen de magistratuur zelf. De Vereniging van onderzoeksrechters had serieuze kritiek op het vorige ontwerp. Dat is voor Vluchtelingenwerk Vlaanderen en 11.11.11 serieuze reden tot bezorgdheid.
Fundamentele rechten amper beschermd
Het wetsontwerp sluit niet uit dat woonstbetredingen plaatsvinden in woningen waar kinderen aanwezig zijn. Ook andere bewoners kunnen rechtstreeks getroffen worden. De Raad van State uitte daarover zware bezwaren en stelde dat het ontwerp fundamentele rechten kan schenden en onvoldoende waarborgen bevat.
“De kernvraag is simpel,” zegt Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. “Willen we in een samenleving leven waar de overheid woningen kan binnendringen omwille van administratief verblijf? Dat is een politieke keuze met grote gevolgen.”
Minister organiseert angst, niet rechters of middenveld
De organisaties reageren scherp op de uithaal van de minister, die de campagne als “fake news” bestempelt en kritiek uit op de financiering van middenveldorganisaties. “Het is opvallend dat de minister de inhoud van haar eigen wetsontwerp minimaliseert,” benadrukken de organisaties. “Wie het voorstel leest, ziet dat de campagne geen overdrijving is, maar een realistische voorstelling.”
Daarnaast wijzen de organisaties erop dat de regering in migratiedossiers eerder al rechterlijke uitspraken naast zich neerlegde. “Wanneer een minister rechterlijke uitspraken negeert en tegen fundamentele rechtstaatprincipes een nieuwe stap zet in de permanente jacht op migranten, dan organiseert zij de angst. Niet de middenveldorganisaties, rechters of experts die aan de alarmbel trekken,” aldus de organisaties.
Bekijk de campagne hieronder:
