De community ruimte is een vrije online ruimte (blog) waar vrijwilligers en organisaties hun opinies kunnen publiceren. De standpunten vermeld in deze community reflecteren niet noodzakelijk de redactionele lijn van DeWereldMorgen.be. De verantwoordelijkheid over de inhoud ligt bij de auteur.

In memoriam

Van 5 april 1943 tot 28 februari 2026: Mortsel herdenkt moordend bombardement schoolkinderen

Afbeelding
Overlevenden zoeken naar familie en vrienden in het puin. Foto: Otto Kropf/Public Domain
Overlevenden zoeken naar familie en vrienden in het puin. Foto: Otto Kropf/Public Domain
Zaterdag 4 april herdacht Mortsel het bombardement van 5 april 1943 waarbij 936 mensen het leven lieten, waaronder meer dan 250 kinderen, het dodelijkste bombardement van de Tweede Wereldoorlog in de Benelux. De gelijkenis met het recente bombardement op een school in de Iraanse stad Minab een maand geleden is pijnlijk. Daarbij kwamen 175 Iraniërs om, het merendeel leerlingen van een meisjesschool.

Op 5 april 1943 werden grote delen van Mortsel verwoest door een bombardement van de Amerikaanse luchtmacht, waarbij ook 4 scholen werden getroffen: de Sint-Lutgardisschool, de Sint-Vincentiusschool, de Guido Gezelleschool en de Sint-Aloïsiusschool. Meer dan 250 kinderen werden daarbij gedood. In totaal vielen er 936 dodelijke slachtoffers. Het eigenlijke doel was de Minerva-autofabriek, waar het Duitse bedrijf Erla ook jachtvliegtuigen herstelde. 

Afbeelding
Mortsel bombardement
83 jaar later herdenkt Mortsel nog steeds zijn 936 vermoorde slachtoffers. Foto: Ingrid Pira

Op 28 februari 2026 raakten één of meerdere Amerikaanse Tomahawk-raketten de basisschool Shajarah Tayyebeh (Heilige Boom) in de Iraanse stad Minab. Daarbij vielen 175 doden, meer dan 160 van hen kinderen. Het eigenlijke doel was een nabijgelegen marinebasis van de Islamitische Revolutionaire Garde.  

Mortsel – Minab, twee diepmenselijke tragedies, gescheiden door 83 jaren, maar zo vergelijkbaar. Onschuldige kinderen, jongens en meisjes, werden het slachtoffer van brutaal oorlogsgeweld. Ze werden verpletterd onder het puin veroorzaakt door een oorlog waar ze niets mee te maken hebben. 

In beide gevallen werd uitgegaan van het militaire waanbeeld van de mogelijkheid van precisiebombardementen. In 1943 faalde men jammerlijk doordat de bommen gedropt werden te midden van een luchtgevecht. In 2026 in Minab, zoveel jaren en technologische vooruitgang verder, maakte men gebruik van verouderde kaarten en informatie. Zoveel jaren verder, met hetzelfde resultaat.

Afbeelding
Mortsel bombardement
Hulpverleners dienen de eerste zorgen toe. Foto: Otto Kropf/Public Domain

Niet enkel in Iran zijn het kinderen die onschuldig slachtoffer worden van een oorlog waar ze niets mee te maken hebben. Er is de genocide in Gaza waar meer dan 70.000 doden te betreuren zijn, waaronder tienduizenden kinderen. 

Er is Rusland dat doelbewust de Oekraïense moraal tracht te breken door bijna elke nacht burgerdoelwitten in het vizier te nemen met drones. Er is het moorden in Soedan. En nog zoveel andere conflicten met vooral onschuldige slachtoffers.

In feite hebben we het altijd geweten: een ‘propere oorlog’ is niet mogelijk. Of het nu gaat over de vliegtuigbombardementen uit de Tweede Wereldoorlog of de raketten en drones van huidige oorlogen, ze maken telkens opnieuw onschuldige slachtoffers. 

Ook het aanvallen van energie-infrastructuur of ontziltingsinstallaties voor drinkwater is erop gericht om het civiele leven onmogelijk te maken en zo de moraal te breken. De immense milieuravage door al dat oorlogsgeweld komt er nog bovenop. 

Afbeelding
Mortsel bombardement
Het gemeenteplein van Mortsel-Oude God. Foto: 5april1943.be/

Toch blijven velen na zoveel aangericht menselijk leed en zoveel bewijzen van het tegendeel, geloven dat oorlog een oplossing kan zijn. Zo is het oorlogsnarratief vandaag weer dominant. Terwijl we eindelijk zouden moeten beseffen dat een oorlog nooit echt winnaars oplevert, wel altijd verliezers. 

Telkens weer zijn het onschuldige slachtoffers die de kost betalen van wereldleiders die ten oorlog trekken. En die ontwrichting gaat onverwacht ver. Niet enkel de slachtoffers zelf, de nabestaanden van oorlogsgeweld worden evenzeer getroffen. Recent psychologisch onderzoek toont zelfs aan dat oorlogstrauma’s tot drie generaties ver worden overgeërfd.

Het bombardement in Mortsel is ondertussen 83 jaar en vier generaties geleden. Het lijkt wel hét moment te zijn om terug meer stil te staan bij wat oorlog aanricht en van wat voor onschatbare waarde vrede is. Als bevoorrechte getuige, jammer genoeg, zullen we vanuit Mortsel die vredesgedachte luid blijven verkondigen. 

Afbeelding
Minab Iran school
Hulpverleners Minab identificeren een slachtoffer met haar schooltas. Foto: Mehr News Agency/CC BY-SA 4:0

Nu er steeds minder overlevenden van dit bombardement in leven zijn is het aan onze generatie om een tegengewicht te bieden tegen oorlogsretoriek. Als burgemeester vind ik het mijn morele plicht tegenover die 936 doden en nog zoveel meer getraumatiseerde overlevers en nabestaanden om de wereldleiders op te roepen zich te willen aansluiten bij dit pleidooi tot vrede. 

Mortsel – Minab: 83 jaar later, dezelfde tranen 

 

Michiel Hubeau (Groen) is burgemeester van Mortsel

Op zaterdag 4 april herdacht Mortsel de slachtoffers van het bombardement van 6 april 1943:

Afbeelding
Mortsel Hubeau
Burgemeester Michel Hubeau (Groen) huldigt de slachtoffers van Mortsel en Minab. Foto: Ingrid Pira
Afbeelding
Mortsel bombardement
Nooit vergeten: bloemenhulde voor 936 medemensen. Foto: Ingrid Pira

 

 

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?