De regering De Wever zal de begroting slechter achterlaten dan ze die aangetroffen hebben
"Onze begroting is een zinkende Titanic", zo verklaart eerste minister Bart De Wever nu sommige partijen de energie betaalbaar willen houden voor gezinnen. Daar kan voor De Wever geen sprake van zijn. "We torsen een erfenis van slecht beheer, oplopende rente en een loodzware staatsschuld. Dan zou iedereen moeten beseffen dat nu pleiten voor grote cadeaus in alle richtingen weinig realistisch is."
Verhalenverteller
De kunst van het verhalen vertellen ligt in de herhaling. Dat weet elke verhalenverteller en Bart De Wever dus zeker. Telkens opnieuw vertelt hij dat we "door de woestijn moeten", "steil bergop moeten fietsen" en "de broeksriem moeten aanspannen" om ooit kans te maken om aan te komen in "de groene vallei" en te genieten van het uitzicht. De begroting moet nu eenmaal op orde zijn, willen de rentelasten die als een molensteen om onze nek hangen, onze welvaart niet vernietigen.
Zoals dat hoort in een goed verhaal is er een duidelijk aanwijsbare slechterik. Dat zijn 'de socialisten' of bij uitbreiding alles wat een beetje links is. Die hebben het geld uit de ramen en deuren gesmeten naar wie het maar wilde oprapen en hebben het begrotingstekort volledig uit de hand doen lopen.
Het is links dat gaten in de Titanic heeft geslagen en het is nu De Wever die de heldenrol zal moeten opnemen
Het is links dat gaten in de Titanic heeft geslagen en het is nu De Wever die de heldenrol zal moeten opnemen om die gaten dicht te timmeren. Hij is de betrouwbare gids die ons door de woestijn naar de groene oase zal loodsen, als we hem maar blind vertrouwen en niet al te veel protesteren of tegenspreken.
Realiteit
Het is een goed verhaal. Het probleem is alleen: de realiteit is anders. In de periode waarin socialisten onafgebroken deel uitmaakten van de regering van 1988 tot 2009 is het begrotingssaldo onafgebroken verbeterd.
Als die trend daarna wat gekeerd lijkt, heeft dat in de eerste plaats met twee belangrijke gebeurtenissen te maken. Ten eerste was er de financiële crisis van 2008, waarin de overheid miljarden euro’s uitgaf om de banken te redden. Ten tweede was er recenter de coronacrisis, waarin de overheid opnieuw serieus geld uitgaf om de economie overeind te houden.
Helemaal ironisch is dat net onder zijn eigen regering het begrotingssaldo verder zal verslechteren. Dat zeg ik niet. Dat zeggen de voorspellingen van het Monitoringscomité. Volgens De Wever komt dat omdat de kosten de pan uit swingen. Maar in de realiteit zijn het niet zozeer de uitgaven van de sociale zekerheid die ontspoord zijn, maar wel de inkomsten die gedaald zijn.
Eind jaren 90 de werkgeversbijdragen nog ongeveer 34 procent van de loonmassa bedroegen, ligt dat cijfer vandaag bijna 10 procent lager. Dat is het gevolg van een reeks vrijstellingen en de zogenaamde taxshift. In 2016 verlaagde toenmalig minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) de patronale bijdragen op arbeid, waardoor de sociale zekerheid vandaag jaarlijks miljarden aan inkomsten verliest.
De Wever past met andere woorden de strategie toe die de Amerikaanse conservatieven starve the beast noemen: eerst snoeien in de inkomsten om dan luid te roepen dat de overheid zonder geld zit en er dus geen andere mogelijkheid is dan te besparen op sociale uitgaven. Ondertussen gaan de militaire uitgaven onder minister van Defensie Theo Francken enorm de hoogte in.
Show me the money, Bart
“Show me the money”, zo wierp Bart De Wever in 2014 PS-kopman Paul Magnette voor de voeten. Nochtans liet de regering Di Rupo (PS) een veel gezondere begroting achter dan de regering-De Wever zal doen. Het enige verschil is dat er nu een sfeer wordt gecreëerd rond de figuur van De Wever waarin het bijna ondenkbaar is dat De Wever hier ook mee geconfronteerd wordt.
Terwijl hij verhaaltjes verkoopt over bergop fietsen en door de woestijn trekken, blijven de subsidies voor bedrijven overeind, gaan er extra miljarden naar wapens en blijven de grote vermogens buiten schot. Het is dat dat de verhaaltjes doorprikt worden en de vraag gesteld wordt: show me the money, Bart.
