Vlaams actieplan tegen dak- en thuisloosheid schiet tekort voor jongeren
De actie komt er naar aanleiding van het nieuwe Vlaamse actieplan tegen dak- en thuisloosheid. Volgens de initiatiefnemers bevat het plan te weinig concrete maatregelen, onduidelijke budgetten en geen heldere timing. Ze vragen de Vlaamse regering om het plan bij te sturen.
Voorzitter Anna Roos overhandigde het woonadvies van de Vlaamse Jeugdraad opnieuw aan tijdelijk minister van Jeugd en Wonen, Hans Bonte. “Wanneer een minderjarige dakloos is, faalt niet dat kind, maar het beleid”, zegt Anna. “Kinderen horen zich geen zorgen te maken over huurprijzen, wachtlijsten of een plek om te slapen.”
Een op vijf dak- en thuisloze personen is minderjarig
In Vlaanderen leven naar schatting 20.000 mensen zonder stabiele woonplek. Meer dan 5.000 van hen zijn minderjarig. Bijna een kwart van de dak- en thuisloze bevolking is dus jonger dan 18 jaar. Eén op vijf dak- en thuisloze personen is tussen 16 en 25 jaar. Daarnaast wachten meer dan 210.000 mensen op een sociale woning.
Deze cijfers vragen om duidelijke prioriteiten, maar die blijven uit
“In vergelijking met andere Europese landen is er nog veel werk aan de winkel”, zegt EU-jongerenvertegenwoordiger Lore Sleeckx. “Belgische jongeren beoordelen hun toegang tot goed en betaalbaar wonen met 43 op 100, goed voor een 90ste plaats op 144 landen wereldwijd. Bovendien krijgt in Vlaanderen amper 2,9 procent van de private huurders ondersteuning, terwijl dat in Frankrijk en Nederland 60 procent is.”
Deze cijfers vragen om duidelijke prioriteiten en meetbare doelstellingen, maar die blijven uit. In het actieplan blijft voor verschillende maatregelen onduidelijk hoeveel middelen de regering voorziet en tegen wanneer ze die wil uitvoeren. Dat maakt gerichte opvolging moeilijk.
Te weinig maatwerk
Drie jaar geleden publiceerde de Vlaamse Jeugdraad een uitgebreid advies ‘Wonen’. Daarin werden de woonnoden van jongeren in kaart gebracht, gaande van de toegang tot de koop- en huurmarkt tot dak- en thuisloosheid.
Sindsdien zien we dat het woonbeleid zich vooral richt op jonge kandidaat-kopers. Huurders en jongeren zonder stabiele woonplek krijgen veel minder aandacht.
"Een dak boven je hoofd hebben, is cruciaal om een stabiel leven te kunnen uitbouwen”
“Veel mensen hebben het cliché idee dat wie dakloos is niets kan of niets wil", vertelt een jongere uit een vereniging waarin mensen in armoede het woord nemen. "Maar ik heb er niet voor gekozen om dakloos te worden, om in de steek te worden gelaten en om mijn huis kwijt te raken. Je hebt zo veel niet zelf in de hand. Plots beland je in een vicieuze cirkel en zodra je geen adres meer hebt, kun je bijna niets meer. Een dak boven je hoofd hebben, is cruciaal om een stabiel leven te kunnen uitbouwen.”
Hoewel het actieplan erkent dat jongeren extra kwetsbaar zijn, vertaalt zich dat niet in voldoende, gerichte maatregelen. Jongeren verschillen sterk in leeftijd, context en verblijfsstatuut. Die verschillen vragen maatwerk.
Eenzijdige focus
Het actieplan focust vooral op de sociale woonmarkt. De private huurmarkt, waar veel jongeren en gezinnen op aangewezen zijn, blijft onderbelicht. Nochtans bepaalt net die markt voor veel jongeren of wonen haalbaar blijft.
Ook erkende vluchtelingen en mensen zonder wettig verblijf komen nauwelijks expliciet aan bod, terwijl zij in verschillende steden een aanzienlijk deel uitmaken van de groep dak- en thuisloze jongeren.
Te renoveren: het woonbeleid
De betrokken organisaties vragen daarom aan de regering om het actieplan bij te sturen. Ze vragen duidelijke keuzes, transparante budgetten en meetbare doelstellingen die het recht op wonen voor kinderen en jongeren effectief versterken.
Deze actie is een initiatief van de Vlaamse Jeugdraad en wordt ondersteund door Arktos vzw, Betonne Jeugd, Atelier TKT, Cachet vzw, D’Broej vzw, Formaat vzw, Homie vzw, Jong Gent in Actie, Lejo vzw, Netwerk tegen Armoede, OCUP, Uit De Marge.
