Exit Poetin, enter Trump: loopt Europa opnieuw in de fossiele val?
Het was een symbolisch beeld in het hart van de Europese wijk in Brussel. Actievoerders van Greenpeace plaatsten vandaag een opvallend opblaasbaar beeld van Vladimir Poetin en Donald Trump op een lng-tanker, vlak voor het hoofdkwartier van de Europese Raad. De boodschap is glashelder: Europa dreigt de ene autoritaire leider in te ruilen voor de andere als het gaat om onze energievoorziening.
Op 26 januari keurden de Europese ministers formeel het verbod op de import van Russisch gas goed. Een historische stap waar de milieubeweging al jaren om vraagt om de oorlogskas van het Kremlin droog te leggen. Maar de vreugde over dit besluit wordt overschaduwd door een bittere realiteit: Europa stort zich massaal in de armen van de fossiele industrie van de VS.
De prijs van de nieuwe afhankelijkheid
Sinds Donald Trump op 20 januari 2025 voor de tweede keer het Witte Huis betrok, heeft de EU voor naar schatting 28 miljard euro aan Amerikaans gas geïmporteerd. Alleen al in de eerste weken van 2026 meerden er meer dan zestig Amerikaanse gastankers aan in Europese havens. Volgens Greenpeace maakt dit Europa extreem kwetsbaar voor de grillen van de Amerikaanse president.
“Hoe meer Europa afhankelijk wordt van de VS voor energie, hoe kwetsbaarder het wordt voor politieke druk van Trump”
Joeri Thijs, woordvoerder van Greenpeace België, legt de vinger op de zere plek: “Hoe meer Europa afhankelijk wordt van de VS voor energie, hoe kwetsbaarder het wordt voor politieke druk van Trump. Elke euro die we uitgeven aan Amerikaans gas versterkt Trumps autocratisch binnenlands beleid en zijn imperialistische ambities in het buitenland”.
Het risico is dat de EU haar strategische autonomie volledig verliest. In 2025 kwam al 57 procent van alle vloeibaar gas (lng) uit de VS. Als we op deze koers blijven varen, kan dat aandeel tegen 2030 oplopen tot maar liefst 80 procent. We ruilen de Russische gasverslaving dus simpelweg in voor een Amerikaanse.
Geen nieuwe infrastructuur nodig
Het wrange aan de situatie is dat deze massale import volgens experts niet eens noodzakelijk is. Analyse van het Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA) toont aan dat de EU haar gasimport met 25 procent zou kunnen verminderen zonder dat er bevoorradingsproblemen ontstaan. Er is geen extra infrastructuur nodig om aan de vraag te voldoen.
Toch gebeurt het tegenovergestelde. Zowel in de VS als in Europa worden er volop nieuwe investeringsbeslissingen genomen om gasterminals en pijpleidingen uit te breiden. Voor Greenpeace is dit onaanvaardbaar. De organisatie verwelkomt het verbod op Russisch gas, maar stelt dat dit niet mag leiden tot een nieuwe knieval voor Trump.
De gasvraag moet drastisch verlagen en we moeten een volledig hernieuwbaar energiesysteem binnen de EU versneld uitrollen
“We vragen deze maatregel al heel lang. Dit is cruciaal om te voorkomen dat Europa nog langer Poetins oorlogskas en zijn agressie tegen Oekraïne financiert. Maar Europa kan toch moeilijk zijn bevrijding van Poetin vieren en zich ondertussen vastrijden in een nieuwe afhankelijkheid van Trumps fossiele gas”, aldus Joeri Thijs.
Eisen van de milieubeweging
Greenpeace schuift een concreet eisenpakket naar voor om deze vicieuze cirkel te doorbreken. De organisatie wil dat de EU de toezegging intrekt om tegen 2028 voor meer dan 750 miljard dollar aan Amerikaanse energie te importeren. Daarnaast moeten alle onderhandelingen over nieuwe contracten met Amerikaanse lng-leveranciers onmiddellijk worden stopgezet.
Het doel moet zijn om de afhankelijkheid van Amerikaans lng stelselmatig af te bouwen en bestaande langetermijncontracten voortijdig te beëindigen. De focus moet verschuiven naar wat echt telt: het drastisch verlagen van de gasvraag en het versneld uitrollen van een volledig hernieuwbaar energiesysteem binnen de EU.
België hinkt achterop
Ook in eigen land ziet Greenpeace verontrustende signalen. Hoewel politici zoals Bart De Wever zich graag profileren als verdedigers van een sterk Europa tegenover de VS, strookt de praktijk niet met de woorden. De federale en regionale overheden laten steken vallen die onze echte energie-onafhankelijkheid ondermijnen.
Onze regeringen blijven ver achter met wat nodig is voor echte energie-onafhankelijkheid van ons land
Zo zorgen de twijfels van minister van Energie Mathieu Bihet rond de Prinses Elisabeth-zone voor vertraging in de uitbouw van windenergie op zee. Tegelijkertijd besparen de gewesten op renovatiesteun, de enige maatregel die gezinnen structureel van het gas kan afhelpen.
Joeri Thijs besluit scherp: “Bart De Wever probeerde zich vorige week in Davos te profileren als verdediger van een sterk en onafhankelijk Europa tegenover de VS. Dat klinkt mooi, maar de realiteit is dat onze regeringen ver achterblijven met wat nodig is voor echte energie-onafhankelijkheid van ons land. Dat is nochtans cruciaal om weerstand te bieden aan Trump”.
