Vandalisme en bedreigingen tegen Uitgeverij EPO roepen nare herinneringen op
In de jaren 30 van de twintigste eeuw werden in nazi-Duitsland en Oostenrijk boeken ceremonieel verbrand. Het ging om boeken die werden gezien als boeken die de nazi-ideologie konden ondermijnen of die waren geschreven door personen die er een antinazistische ideologie op nahielden.
Dat klinkt totaal waanzinnig en dat is het ook. Maar ondertussen wil schepen van Cultuur Werner Somers van Forza Ninove toezien op de collectie van de stadsbibliotheek in Ninove. “Als blijkt dat daar vooral boeken van EPO tussen zitten of boeken die pedofilie of geweld verheerlijken, dan zal ik ingrijpen”, zo vertelde hij daarover.
Voor moest daar iemand aan twijfelen: in de boeken van EPO wordt geen pedofilie of geweld verheerlijkt, maar ze gaan natuurlijk wel in tegen de ideologie van het Vlaams Belang en Forza Ninove. Het is wellicht ook om die reden dat de uitgeverij vandaag, op de internationale herdenkingsdag voor de Holocaust, slachtoffer was van vandalisme en bedreiging.
Ze ontvingen een mes in de deur, een projectiel met een vloeistof door een van de vensters en een boodschap op de muur: ‘Last warning.’
“Een beschaving die geweld rechtvaardigt is een moreel zieke beschaving, die onweerstaanbaar haar Hitler oproept”
We hebben vaak de neiging om over het nazisme te spreken als een uitzonderlijk moment van het absolute kwaad, als een zwarte bladzijde in de verder kraakwitte geschiedenis van onze beschaving. Maar wie de Holocaust op die manier herdenkt, ondergraaft eigenlijk de functie van dat herdenken, met name het voorkomen van een herhaling van de gruwel.
“Het is gebeurd, dus het kan weer gebeuren”, zo schrijft Primo Levi in zijn boek Is dit een mens. Willen we voorkomen dat het opnieuw gebeurt, dan lijkt het me vandaag belangrijk om te erkennen dat een samenleving niet in één dag van een democratie in een fascistisch regime verandert. Het komt erop aan het gevaar in de kiem te smoren voor het te laat is. En dus moeten we erkennen dat er vandaag al meer dan wat kiempjes van het gif aanwezig zijn in onze samenleving.
De eerste concentratiekampen werden niet in Europa gebouwd, maar in de voormalige kolonies. Lang voor de nazi’s aan de macht kwamen, bouwden Duitse soldaten al concentratiekampen in Namibië.
In zijn Discours sur le colonialisme herinnert Aimé Césaire ons eraan dat “een beschaving die kolonisatie en dus geweld rechtvaardigt, reeds een zieke beschaving is, een moreel zieke beschaving, die onweerstaanbaar, voortschrijdend van het ene gevolg naar het andere, van de ene ontkenning naar de andere, haar Hitler oproept.”
Ook vandaag verziekt de genocide in Palestina en de rechtvaardiging ervan onze samenleving. Wanneer gesproken wordt over “de kant van het licht tegen de krachten van de duisternis” of over “de morele superioriteit van Israël tegenover het barbarisme van Hamas”, dan zet men een bepaald mechanisme in gang.
Wie de ander ontmenselijkt, ontmenselijkt uiteindelijk altijd zichzelf
Een mechanisme waarbij je mensen hebt die het licht vertegenwoordigen en daarom superieur zijn. En mensen die omwille van hun huidskleur, hun religie of het land waar ze geboren zijn, de barbaarse krachten van de duisternis vertegenwoordigen en wier leven dus minder waard is.
Dat moet ons allen zorgen baren. Want wie de ander ontmenselijkt, ontmenselijkt uiteindelijk altijd zichzelf.
Vandaag zie ik her en der vergelijkingen opduiken tussen wat ICE doet in de VS en wat de Gestapo deed in nazi-Duitsland. Wat er minder vaak bij verteld wordt, is dat ook Europa haar eigen ICE heeft, dat die organisatie Frontex heet en verantwoordelijk is voor duizenden doden in de Middellandse Zee.
Het is gemakkelijk te zeggen dat Trump een zot is en dat is hij natuurlijk ook, maar waar het op aankomt is te zien hoe het systeem zot draait en politieke leiders ook bij ons meedraaien. Ook bij ons staan kritische stemmen onder druk en worden ze steeds meer geïntimideerd en gecriminaliseerd.
EPO Uitgeverij is één van die kritische stemmen. Gelukkig zijn de boeken van EPO in de meeste bibliotheken van het land nog gewoon te vinden en is het vandalisme tegen de uitgeverij geen officieel regeringsbeleid. We leven, voor alle duidelijkheid, niet in nazi-Duitsland. Ik wil alleen maar zeggen: omdat we dat graag zo willen houden, kan het zeker geen kwaad om je uit te spreken tegen deze vormen van intimidatie.
Je kan de uitgeverij ook steunen door een aandeel te kopen of, ik zeg zo maar wat, een boek.
