Racial profiling zet Inheemse Noord-Amerikanen in vizier van ICE
Meer dan 300.000 mensen werden reeds door ICE, de immigratiedienst van de VS, opgepakt en het land uitgezet. Ongeacht hoe lang ze er al woonden, of er kinderen of andere familieleden achterbleven, of ze een job hadden, of ze al dan niet een band hadden met het land waar ze naartoe gestuurd worden.
Het gewelddadig optreden van de ICE-agenten, meestal gemaskerd en zonder de minste identificatie, veroorzaakt terreur in de wijken. Ze zoeken zogezegd 'illegale immigranten', maar in de praktijk viseren ze iedereen die er niet wit genoeg uitziet. Het gevolg is dat ook heel wat Inheemse mensen, de enigen die geen immigranten zijn in de VS, slachtoffer zijn van ICE en dreigen gedeporteerd te worden.
Het bezit van een ID van hun nation beschermt Inheemse mensen niet tegen ICE
Zo is er het verhaal van Elaine Miles. De vrouw is een lid van de Confederated Tribes of the Umatilla Indian Reservation in Oregon. De 65-jarige Miles is bekend als actrice. Ze werd in november 2025 op straat tegengehouden door vier ICE-agenten die haar identificatie vroegen. Haar Inheems identiteitsbewijs werd niet aanvaard. Gelukkig had ze ook haar VS-pas bij. Na wat extra dreigementen werd ze met rust gelaten.
Nochtans zijn federale overheidsinstanties verplicht om identiteitsbewijzen van Inheemse nations te erkennen als een geldig identiteitsbewijs, vanwege de staat-tot-staat-relatie tussen federaal erkende nations en de Verenigde Staten.
Na genocide en deportatie, uitwijzing
Het bezit van een ID van hun nation beschermt Inheemse mensen dus niet tegen ICE. Het koloniale VS-beleid voegt op die manier na genocide, deportaties over duizenden kilometers, stelen van het land en terugdringen naar reservaten van de Inheemse volkeren, nog een maatregel toe: uitwijzen.
Het geval van Elaine Miles is een van de vele meldingen van Inheemse mensen die worden gevraagd om hun burgerschapsdocumenten te tonen of die worden aangehouden door de immigratiediensten.
Maar het kan ook verder gaan. Toen de 24-jarige Leticia Jacobo, geregistreerd lid van de Salt River Pima Maricopa Indian Community in Arizona, werd aangehouden voor een verkeersovertreding – rijden met een ongeldig rijbewijs – klasseerde het Polk County Sheriff's Department in Iowa haar als illegale immigrant. Zelf werd ze daar niet eens over geïnformeerd.
Pas toen haar moeder haar op 11 november na een maand opsluiting uit de gevangenis wilde ophalen, ontdekte ze dat haar dochter niet in aanmerking kwam voor vrijlating. Ze zou die dag overgedragen worden aan ICE om gedeporteerd te worden naar een onbekende bestemming.
De reservaatoverheden roepen hun mensen op om de reservaten zo weinig mogelijk te verlaten
Het was een feestdag en alle officiële instellingen waren gesloten. Toch slaagde de familie erin om extra documenten te mobiliseren vanuit het meer dan 2000 kilometer verder liggende Phoenix, Arizona, waar Leticia geboren was. Daarmee kon het deportatieproces op de valreep gestopt worden. Niet iedereen kan echter op die manier rekenen op familie.
De Navajo nation rapporteerde tussen januari en maart 2025 meer dan 15 gevallen van controle en arrestatie door ICE van leden van de nation in Arizona en New Mexico. De arrestaties gebeuren vaak ook op reservaatland. Onder meer de Quinault Indian Nation in Washington reageerde in juni 2025 op een razzia door haar grenzen te blokkeren voor ICE.
You can not be illegal on stolen land
De reservaatoverheden roepen hun mensen op om de reservaten zo weinig mogelijk te verlaten. Dat gaat natuurlijk niet altijd, bijvoorbeeld als je erbuiten werkt of schoolloopt. Bovendien wonen veel Inheemse mensen sowieso in de steden, het gevolg van de assimilatiepolitiek van de VS, ook een manier om hen te laten 'verdwijnen'.
Ik citeer even uit Voorbij Winnetou en Pocahontas, het boek dat ik samen met mijn dochter Laura De Vos schreef: "In 1956 creëerde de Indian Relocation Act, een mechanisme waarbij Inheemse mensen ‘vrijwillig’ konden verhuizen, van hun verarmde reservaten naar grote steden zoals Chicago, Denver en San Francisco, waar jobs en huisvesting aangeboden zouden worden."
Het doel was om de reservaten te ontvolken en Inheemse mensen in te burgeren in de Amerikaanse economie en cultuur. De Indian Relocation Act zorgde voor een volksverhuizing: in 1956 woonde een kleine acht procent van de Inheemse bevolking in Amerikaanse steden, nu is dat meer dan 75 procent."
Die mensen vallen vandaag zonder bescherming in handen van ICE, tenzij de Inheemse mensen zelf die bescherming organiseren.
Sinds de moord op Renee Good zijn verschillende confrontaties gemeld tussen ICE en Inheemse mensen in Minneapolis
Sinds de moord op Renee Good zijn verschillende confrontaties gemeld tussen ICE en Inheemse mensen in Minneapolis. De moord zelf gebeurde op enkele straten van een hoofdzakelijk door Inheemse mensen bewoonde wijk. Ook vanuit de Inheemse gemeenschap werd het protest gedragen en de solidariteit met Renee en haar familie geuit.
“We worden op dit moment aangevallen door onze federale overheid”, zei Robert Lilligren, White Earth Ojibwe en voorzitter van het Native American Community Development Institute, tijdens een persconferentie op 9 januari 2026 in Minneapolis. “Vandaag zagen we een ongelooflijke escalatie van geweld tegen Inheemse mensen.”
Eerder op de dag stopte ICE de wagen van Rachel Thunder-Dionne, vicevoorzitter van de Indigenous Protector Movement, in de American Indian Cultural Corridor. Dat is een acht blokken lang stuk van Franklin Avenue in Minneapolis waar inheemse organisaties en instellingen en kantoren van nations gevestigd zijn.
ICE probeerde Rachel Thunder-Dionne te arresteren terwijl ze op patrouille was. Al sinds de oprichting van het American Indian Movement in 1968, in datzelfde Minneapolis, behoort patrouilleren om inbreuken door de ordediensten tegen Inheemse mensen aan de kaak te stellen tot de fundamentele activiteiten van de beweging.
“Ze houden gewoon willekeurig mensen aan, als je een donkere huidskleur hebt”
Gelukkig lieten omstanders de arrestatie niet zomaar gebeuren. “Wat ik op dat moment ervoer, was bescherming en kracht van onze mensen”, zei Thunder-Dionne. ICE vroeg me mijn ramen open te doen, mijn deur te ontgrendelen en mijn identiteitsbewijs te laten zien, maar ik was niet van plan om dat te doen. Ze stonden klaar om mijn raam in te slaan met een raambreker, en op dat moment kwam de [Inheemse] gemeenschap er omheen staan. De ICE-agenten keerden snel terug naar hun auto en lieten me met rust toen ze de kracht van onze mensen voelden."
Minstens vijf Inheemse mensen zijn de afgelopen dagen in Minneapolis aangehouden als gevolg van ICE-operaties en een onbekend aantal gecontroleerd. Ook hier klagen leiders van de gemeenschap dat de ICE-razzia’s zich richten op alle mensen van kleur.
Little Crow Belcourt, White Earth Ojibwe en directeur van de Indigenous Peoples Movement getuigt: “Ze houden gewoon willekeurig mensen aan, als je een donkere huidskleur hebt. Sommige van onze Inheemse mensen worden verward met onze familieleden ten zuiden van de grens.”
Bij de vijf gearresteerde Inheemse mensen in Minneapolis waren vier dakloze leden van de Oglala Sioux Nation. De vijfde was een jongeman, Jose Roberto Ramirez van de Red Lake Nation Ojibwe. Minder dan 24 uur na de moord op Good werd hij achtervolgd door een geblindeerde SUV van ICE en met geweld gearresteerd, toen hij op weg was naar zijn tante. De jongeman was geterroriseerd.
De arrestaties van Inheemse mensen overtreden de verdragen gesloten tussen de VS en die naties. “Dit is een schending van het verdrag. Verdragen zijn niet optioneel. Soevereiniteit is niet voorwaardelijk. Over onze burgers valt niet te onderhandelen”, aldus Frank Star Comes Out, president van de Oglala Sioux-nation, in een verklaring. “De ironie ontgaat ons niet.”
ICE probeerde de vier aangehouden Sioux leden te gebruiken om de reservaatoverheden te dwingen hen toegang te verschaffen tot hun gebied. Dat werd prompt geweigerd door de Inheemse overheden. Een dergelijke overeenkomst zou in strijd zijn met de verdragen waarin de soevereiniteit en het zelfbestuur van de nation expliciet worden erkend.
Vijfhonderd jaar na de verovering van de Amerikas staan de Inheemse mensen opnieuw in de vuurlijn van de kolonisten
Een van de vier en Ramirez zijn intussen vrijgelaten. De andere drie bevinden zich nog steeds in het ICE-detentiecentrum in Fort Snelling. Dat is de locatie waar in 1862 de grootste massaexecutie uit de geschiedenis van de VS plaatsvond. Nadat ze de Dakota verjaagd hadden van hun gronden sloten ze hen op in Fort Snelling en gingen ze over tot de executie van 38 Dakota-mannen, gevolgd door nog eens twee executies de volgende dag. Fort Snelling is voor de Inheemse mensen van de VS een somber symbool van genocide en deportatie.
“Het feit dat Lakota-burgers naar verluidt worden vastgehouden in Fort Snelling – een locatie die voor altijd verbonden is met de Dakota 38+2 – onderstreept waarom verdragsverplichtingen en federale verantwoordingsplicht ook vandaag belangrijk zijn, en niet alleen in de geschiedenis”, aldus Star Comes Out.
Verschillende Inheemse nations reageren met het voorzien van extra identiteitsbewijzen en andere documenten die de afstamming van hun leden bewijzen, ook als ze niet meer op het reservaat zelf wonen. Maar het bij je hebben van je identiteitsbewijs is duidelijk geen garantie voor veiligheid. De Inheemse nations eisen daarom het onmiddellijke vertrek van de ICE-agenten uit Minnesota.
Vijfhonderd jaar na de verovering van de Amerikas staan in ‘the land of the free’ de Inheemse mensen opnieuw in de vuurlijn van de kolonisten.
Meer over het antikoloniaal verzet van de Inheemse mensen in Noord-Amerika kan je vinden in ‘Voorbij Winnetou en Pocahontas’ waarin die hier vrijwel onbekende geschiedenis belicht wordt.
