Worden de komende verkiezingen van 3 november in de VS de laatste?
Volgens onafhankelijk onderzoeksjournalist Chris Hedges is het risico aanzienlijk dat de komende tussentijdse verkiezingen in zijn land wel eens de laatste verkiezingen zouden kunnen worden. President Trump gaat alle machtsmiddelen waar hij over beschikt inzetten om het eindresultaat in zijn voordeel te beïnvloeden.
Veel nieuwe machtsbeslissingen moet hij daarvoor niet nemen. Bestaande bevoegdheden laten hem dat toe. Het verkiezingssysteem in de VS voldoet overigens niet aan de internationaal erkende minimumeisen van een fair en transparant electoraal proces.
Tussentijdse verkiezingen?
In de VS wordt het Huis van Afgevaardigden, federaal en alle deelstaatparlementen, elke twee jaar herverkozen. Met een dergelijk kort mandaat zijn verkozen volksvertegenwoordigers in feite permanent in verkiezingsmodus. Dat gebeurt éénmaal gelijk met de vierjaarlijkse presidentsverkiezingen en twee jaar later opnieuw, in de helft van elk presidentieel mandaat – vandaar de term ‘tussentijds’.
Tijdens de presidentsverkiezingen wordt ook één derde van alle zetels in de Senaat herverkozen. Die Senatoren zetelen voor zes jaar. Twee jaar later tijdens die ‘tussentijdse’ verkiezingen volgt opnieuw een ander derde deel waarna bij de daaropvolgende presidentsverkiezingen het laatste derde deel van de senaat opnieuw wordt herverkozen.
Kandidaten raken verkozen op basis van het Britse systeem van één zetel per kiesdistrict, waarbij het volstaat de grootste minderheid te behalen, wat goedkeurend een ‘relatieve meerderheid’ wordt genoemd. Een meerderheid van 50 procent behalen is dus geen vereiste.
De manier waarop die verkiezingen in de VS voor het overige worden georganiseerd is vrij uniek – niet in positieve zin. Je staat niet automatisch op de kiezerslijst 18 jaar na je geregistreerde geboorte. Wie wil deelnemen aan verkiezingen moet zich zelf gaan registreren. Ongeveer 20 à 25 procent van alle VS-burgers doen dat niet en nemen dus nooit deel aan verkiezingen. Bovendien neemt ongeveer 10 à 20 procent van wel geregistreerde kiezers toch niet deel aan de verkiezingen. Alles samen gaat dit over tussen 50 en 80 miljoen Amerikaanse stemgerechtigde burgers [1].
Sommigen doen dat niet omdat ze de registreervereisten niet vertrouwen. Je moet je in de VS registreren met vermelding van je ras(!), de partij van je voorkeur aanduiden of ‘independent’ kiezen. De kiezerslijsten worden niet door neutrale ambtenaren gecontroleerd maar door leden van de partij die de meerderheid heeft van de zetels in het deelstaatparlement. Een dergelijke meerderheid betekent dat het volledige overheidsapparaat in handen van die partij is.
46 op 50 deelstaten zijn éénpartijstaten
In 46 van de 50 deelstaten gebeurt de controle op de verkiezingen volledig door één van beide partijen, 28 Republikeinse en 18 Democratische, dus niet door neutrale ambtenaren of door loting aangeduide burgers zoals hier. Slechts in vier staten worden de verkiezingen gecontroleerd door beide machtspartijen.
Die machtspartijen gebruiken allerlei technieken om hun overmacht in hun deelstaten te behouden. Kiesdistricten hebben bizarre grenzen om bijvoorbeeld stukken van zwarte wijken te verdelen over witte wijken. Kiesbrieven worden naar oude adressen verzonden zelfs als de kiezer zijn adreswijziging had doorgegeven. Lokale Republikeinse militanten verspreiden pamfletjes die er uitzien als officiële stemoproepingsbrieven waarin wordt vermeld dat aan de wachtrijen de politie zal controleren voor uitstaande verkeersovertredingen – wat niet gebeurt, maar dat weten vele kiezers niet.
Een geijkte praktijk is ook veel minder kieslokalen te voorzien in zwarte wijken dan in witte. Bij de eerste verkiezing van Obama werd in de Europese media het zogenaamde enthousiasme van zwarte kiezers getoond met zeer lange wachtrijen. In werkelijkheid staan zwarte kiezers altijd veel meer in lange wachtrijen, omdat de partij aan de macht veel minder stembureau's voorziet voor het aantal inwoners in zwarte wijken. Wat ook gebeurt is het stemlokaal op het laatste ogenblik van plaats veranderen, waarover de betrokken kiezers dan te laat een kaart in de bus krijgen, enzovoort, enzovoort.
In 2000 toen George W. Bush president werd met minder stemmen dan Democraat Al Gore, was er heel even internationale aandacht voor al die mistoestanden. Hij was toen al de derde VS-president in de geschiedenis die zo aan de macht kwam (Trump deed het daarna over in 2016). Dat systeem is zo goed als ongewijzigd gebleven. Zo werd onder meer vastgesteld dat in meerdere staten de stemcomputers een aan/uit knop hadden voor wie opnieuw wil kiezen als hij/zij denkt zich vergist te hebben. Die mogelijkheid bleek enkel ‘aan’ te staan in witte kiesbureau’s.
Kortom, het verkiezingssysteem in de VS is extreem vatbaar voor manipulatie en dat is altijd al zo geweest. Zo wist latere Democratische president Lyndon B. Johnson [2] zich in 1937 voor zijn eerste deelname aan verkiezingen in Texas de overwinnaar te verklaren door een deel van de uitgebrachte stemmen ongeldig te laten verklaren door Democratische controleurs van de telbureau’s.
Trump gebruikt wat al voorhanden is
Onafhankelijk onderzoeksjournalist Chris Hedges vreest dat Trump geen nederlaag zal aanvaarden bij de tussentijdse verkiezingen van 3 november. Volgens Hedges zal alleen massaal protest zijn machinaties kunnen stoppen. Hij voorziet grootschalige politieke repressie, zoals het immigratie-agentschap ICE die reeds heeft gepleegd in Minneapolis, Minnesota. Hij beschouwt het zelfs niet onmogelijk dat Trump die verkiezingsresultaten laat annuleren als de uitslag niet in de door hem geëiste richting gaat.
Als de voorstellen die zijn adviseurs reeds hebben voorgesteld effectief worden beslist, zal hij de komende verkiezingen volledig onder federale controle plaatsen. Federale politiediensten kunnen dan verkiezingsbulletins in beslag nemen.
Trump eist inzage en controle van de kieslijsten met geregistreerde kiezers. Hij wil daaruit kiezers laten schrappen die volgens zijn criteria onterecht als kiezers geregistreerd staan. In deelstaten die dat weigeren te doen dreigt hij de volledige kiezerslijsten ongeldig te laten verklaren. Verder wil hij strenge regels voor zelfidentificatie van kiezers aan de kiesbureau’s, maatregelen die alleen zullen worden toegepast in zwarte of andere etnische kiesdistricten.
Vooral de 44 miljoen arme Amerikanen (waaronder ook 15 miljoen straatarme witte burgers) hebben dikwijls geen degelijke documenten om hun identiteit te bewijzen en binnen die categorie zijn het in hoofdzaak vrouwen in precaire leefsituaties die hier het slachtoffer van zijn.
Hij heeft al aangekondigd intensieve ICE-raids te zullen organiseren in de nabijheid van kiesbureau’s – wat gezien het hoog aantal onterechte aanhoudingen door dit agentschap als een ernstige bedreiging mag worden gezien voor eventuele kiezers.
Openlijk schenden van de Grondwet
Trump flirt voorbij de tussentijdse verkiezingen openlijk met het idee zich voor een derde maal te laten verkiezen, tegen de Grondwet in. Tegen Reuters verklaarde hij zelfs het ‘uitstellen’ van de komende deelstaatverkiezingen te overwegen. Hij haalde daarbij de uitspraak aan van Oekraïens president Volodymyr Zelensky. Diens mandaat eindigde officieel in mei 2024. Zelensky stelt verkiezingen echter uit omwille van de oorlog. Trump daarover: “Je bedoelt dat als we in een oorlog zitten met iemand, geen verkiezingen meer? Oh, dat is goed!”
In januari 2026 drukte hij in The New York Times zijn spijt uit de Nationale Garde niet te hebben bevolen de stemcomputers in beslag te nemen van de verkiezingen van 2020 (die door Democraat Joe Biden werden gewonnen). En in zijn nationale toespraak van juli 2026 stelde hij dat de verkiezingen “gevaarlijk zijn blootgesteld aan hacking, uitbuiting en buitenlandse inmenging”. Daar is geen enkel bewijs voor, maar dat heeft Trump en zijn volgelingen nooit gestoord.
De aanval van Trump op de verkiezingen, het voornaamste instrument van een representatieve democratie, is niet nieuw. Dit zit er al tientallen jaren aan te komen. Het is in geen geval met hem begonnen. Voor de fanatici die hem steunen moet macht permanent en ononderbroken worden uitgevoerd. Dit gaat dus om veel meer dan Trump, zijn familie en zijn cronies. Dit gaat over de hele heersende klasse in de VS, die geen belastingen wil betalen en geen grenzen wil aan zijn uitbuiting van de rest van de bevolking en aan de vergiftiging van de planeet.
Trump heeft nu reeds absolute macht om dit alles te doen en kan zelfs als hij ooit zou verliezen hiervoor nooit vervolgd, laat staan bestraft worden. In 2024 gaf het Hooggerechtshof hem reeds immuniteit van vervolging voor alle daden binnen zijn grondwettelijke autoriteit. Slechts één lid van het Hooggerechtshof stemde tegen dit vonnis met deze commentaar: “In elk gebruik van officiële macht is de president nu een koning boven de wet.”
Trump en al zijn cronies, waaronder de techbros van Silicon Valley beseffen natuurlijk dat hun niveau van corruptie en totaal misprijzen van de democratie hen kwetsbaar maken als ze de macht zouden verliezen. Ook daarom doen ze er alles aan tot en met het schenden van de Grondwet om dat onmogelijk te maken.
Presidentiële nooddecreten
Heel wat van de voorgestelde maatregelen zijn al volledig uitgeschreven en wachten alleen op de presidentiële handtekening. De officiële uitleg is dat die klaar moeten liggen “in geval van een aanval op het thuisland”.
De procedure van deze Presidential Emergency Action Documents (PEAD) werd voor het eerst ingevoerd onder president Dwight Eisenhower (1953-1961). Sindsdien werden reeds 56 van dergelijke documenten klaargelegd voor gebruik. Ze werden nooit ingeroepen, maar blijven geheim ook voor het federale parlement.
Die PEADs voorzagen ondermeer de opheffing van het recht op het kennen van de beschuldiging (habeas corpus) waartegen een burger zich kan verdedigen, invoering van de krijgswet, censuur en arbitraire aanhouding zonder opgave van redenen van ‘gevaarlijke’ burgers, zonder dat de term ‘gevaarlijk’ wordt toegelicht, en arbitraire confiscatie van eigendommen.
Er zijn daarnaast recente precedenten. In 2020 nam het FBI stembrieven en kiezerslijsten in beslag in de staat Georgia. In 2024 deed het ministerie van justitie hetzelfde in de staat Michigan. In California nam een sheriff 650.000 stembrieven in beslag, op basis van één klacht van een organisatie die ‘electorale integriteit’ veinst na te streven.
Chris Hedges ziet hierin de voorbode van massale inbeslagnames van uitgebrachte stemmen in heel het land bij de tussentijdse verkiezingen van 3 november, wat kan gaan tot de volledige annulering van de uitslag.
Alleen massaal protest en nationale stakingen van miljoenen Amerikanen zal dit nog stoppen, as ze de te verwachten repressie weerstaan.
Notes:
- Dit zijn de cijfers voor deelname aan de presidentsverkiezingen en de federale verkiezingen, voor deelstaatverkiezingen en lagere overheden is het deelnamepercentage nog veel lager.
- In 1937 waren de Democraten nog de dominante partij in het Zuiden van de VS, met uitgesproken racistische sympathieën, meer nog dan de toenmalige Republikeinen, die toen vooral scoorden bij de witte arbeiders in de noordelijke industriële staten.
