Wapenwinsten primeren: Greta Thunberg opgepakt als 'terrorist'
Greta Thunberg, de 22-jarige Zweedse activiste die wereldberoemd werd door haar klimaatstakingen, is opnieuw in aanraking gekomen met de Britse justitie. Op dinsdag 23 december werd ze gearresteerd in het hart van het Londense financiële district. Haar ‘misdaad’ was ditmaal het tonen van een bord waarop ze haar steun betuigde aan gevangen activisten.
De arrestatie vond plaats voor de kantoren van Aspen Insurance aan Fenchurch Street. Deze verzekeringsmaatschappij ligt onder vuur omdat ze diensten verleent aan Elbit Systems UK. Elbit is een dochteronderneming van de grootste wapenfabrikant van Israël, wiens drones door het Israëlische leger worden omschreven als de "ruggengraat" van hun operaties.
Elbit Systems is niet alleen betrokken via Britse dochterbedrijven, maar is ook actief in België: BATS (Angleur) en OIP Land Systems (Doornik) en OIP Sensor (Oudenaarde) zijn volledig in handen van Elbit. OIP levert optische militaire systemen en tankonderhoud.
In Vlaanderen kreeg OIP Elbit Systems Oudenaarde tussen oktober 2023 en eind 2024 zeventien exportlicenties naar Israël, samen 22,7 miljoen euro, vooral voor richt- en warmtebeeldmateriaal.
Bloed aan de muren van de financiële sector
De protestactie begon vroeg in de ochtend. Twee activisten gebruikten brandblussers om de gevel van het Aspen-gebouw te besmeuren met symbolisch bloedrode verf. Daarna lijmden ze zichzelf vast aan het pand. Hun doel was duidelijk: de medeplichtigheid van de verzekeraar aan de genocide in Gaza aan de kaak stellen en hun bedrijfsvoering verstoren.
De politie van de City of London was snel ter plaatse. Een man en een vrouw werden onmiddellijk gearresteerd op verdenking van criminele schade. Terwijl gespecialiseerde agenten bezig waren de twee los te maken, verscheen Thunberg op het toneel. Ze sloot zich aan bij het protest en ging rustig zitten met haar protestbord.
De juridische basis voor de arrestatie van Thunberg is opvallend en verontrustend
Op het bord van Thunberg stond de tekst: “Ik steun de gevangenen van Palestine Action. Ik verzet mij tegen genocide.” Hoewel Thunberg zelf niet betrokken was bij de verfactie, werd ze toch onmiddellijk door de politie geviseerd. De beelden van de jonge activiste die door agenten wordt weggeleid, gingen razendsnel de wereld rond.
Solidariteit als terroristisch misdrijf
De juridische basis voor de arrestatie van Thunberg is opvallend en verontrustend. Ze werd vastgehouden op basis van Sectie 13 van de Terrorism Act 2000. Volgens de politie toonde ze een item dat steun uitdrukt voor een verboden organisatie, in dit geval Palestine Action. De Britse regering heeft deze actiegroep onlangs op de terreurlijst geplaatst.
Palestine Action voert al jaren directe actie tegen fabrieken en kantoren die gelinkt zijn aan de Israëlische wapenindustrie. Door de groep te verbieden, is elke vorm van publieke steun nu strafbaar. Campagnevoerders vragen zich echter hardop af hoe een bord dat enkel oproept tot steun voor gevangenen, kan worden beschouwd als een terroristische daad.
De antiterrorismewetgeving tegen een vreedzame demonstrant markeert een gevaarlijke escalatie in de criminalisering van protest
Thunberg werd na enkele uren vrijgelaten op borgtocht, maar ze moet in maart 2026 opnieuw voor de rechter verschijnen. Het is niet de eerste keer dat ze in Londen wordt opgepakt, maar het gebruik van antiterrorismewetgeving tegen een vreedzame demonstrant markeert een nieuwe en gevaarlijke escalatie in de criminalisering van protest.
Strijd op leven en dood
De actie bij Aspen Insurance was niet zomaar een protest. Het was een uiting van solidariteit met acht activisten van Palestine Action die momenteel in Britse gevangenissen in hongerstaking zijn. Voor twee van hen is de situatie inmiddels kritiek. Zij weigeren al 52 dagen elk voedsel en verkeren in levensgevaar.
De gezondheid van de hongerstakers gaat hard achteruit. Drie van de acht moesten hun staking staken vanwege een te groot medisch risico. Anderen, zoals de 28-jarige Kamran Ahmed en de 30-jarige Amu Gib, zijn de afgelopen week met spoed overgebracht naar het ziekenhuis. Amu Gib moet inmiddels zelfs een rolstoel gebruiken.
Deze gevangenen zitten vast in afwachting van hun proces voor acties die ze ondernamen vóórdat de groep Palestine Action officieel werd verboden. Sommigen zitten al meer dan een jaar in voorarrest, terwijl dit in Engeland normaal gesproken maximaal zes maanden mag. De hongerstakers eisen hun onmiddellijke vrijlating op borgtocht, het opheffen van het verbod op hun organisatie en een einde aan de strenge beperkingen op hun communicatie met de buitenwereld.
Oorverdovende stilte van de politiek
Ondanks de kritieke toestand van de hongerstakers blijft de Britse regering onvermurwbaar. David Lammy, de minister van Justitie, weigert tot nu toe elke ontmoeting met de families of de juridische vertegenwoordigers van de stakers. Deze houding zorgt voor grote woede bij mensenrechtenorganisaties en advocaten die de gevangenen bijstaan.
“De overheid moet de weg vrijmaken voor de vrijheid van degenen die hun rechten gebruiken om een genocide te stoppen”
Advocaten hebben inmiddels een officiële juridische brief gestuurd naar Lammy. Ze stellen dat hij het beleid van het ministerie over het omgaan met hongerstakingen schendt door een gesprek te weigeren. De impasse dreigt nu fataal af te lopen voor de activisten die hun leven op het spel zetten voor de Palestijnse zaak.
Thunberg was zich zeer bewust van deze context. In een verklaring stelde ze: “Het is aan de staat om in te grijpen en hier een einde aan te maken door aan deze redelijke eisen te voldoen. De overheid moet de weg vrijmaken voor de vrijheid van degenen die hun rechten gebruiken om een genocide te stoppen.”
Waarom de verzekeringswereld medeplichtig is
De focus op verzekeringsmaatschappijen zoals Aspen is een bewuste strategie. Zonder verzekering kunnen wapenfabrieken zoals die van Elbit Systems simpelweg niet opereren. Eerdere acties van Palestine Action waren succesvol: grote spelers zoals Allianz en Aviva hebben hun contracten met Elbit al beëindigd na aanhoudende druk en protesten.
Aspen Insurance blijft echter diensten verlenen aan de Britse tak van de wapenfabrikant. Elbit produceert onder andere de motoren voor drones die in Gaza worden ingezet. Voor de activisten is het simpel: wie de wapenproductie verzekert, verzekert de oorlogsmisdaden. Ze eisen dat Aspen onmiddellijk alle banden met Elbit verbreekt.
Solidariteit wordt gecriminaliseerd om de economische belangen van de wapenindustrie te beschermen
Sommige bedrijven proberen de dans te ontspringen door te beweren dat ze geen directe banden hebben met Elbit. Allianz verklaarde onlangs dat ze geen enkele activiteit ondersteunt die verbonden is met het Midden-Oosten. Toch blijven activisten waakzaam, omdat de financiële constructies achter de wapenhandel vaak complex en ondoorzichtig zijn.
Van klimaatstrijd naar verzet tegen genocide
Voor Greta Thunberg is haar inzet voor Palestina een logisch verlengstuk van haar klimaatactivisme. Ze ziet de strijd voor klimaatrechtvaardigheid als onlosmakelijk verbonden met de strijd voor mensenrechten en tegen kolonialisme. In oktober vorig jaar werd ze door Israël uitgezet nadat ze probeerde met een hulpkonvooi over zee Gaza te bereiken.
In haar verklaring benadrukte Thunberg dat de Britse staat faalt in zijn morele plicht. Terwijl de internationale gemeenschap toekijkt hoe Gaza wordt verwoest, gebruikt de Britse politie draconische wetten om diegenen die hun stem verheffen de mond te snoeren. Solidariteit wordt zo gecriminaliseerd om de economische belangen van de wapenindustrie te beschermen.
De arrestatie van Thunberg en de kritieke toestand van de hongerstakers werpen een schril licht op de staat van de democratie in het Verenigd Koninkrijk. Wanneer een simpel protestbord wordt behandeld als een terroristisch symbool, is het duidelijk dat de overheid meer geeft om het beschermen van wapenwinsten dan om de fundamentele vrijheden van haar burgers.
