De Wereld Kort: wat bleef deze week onder de radar

Afbeelding
Beeld: Annet Debar, via Canva Teams
Beeld: Annet Debar, via Canva Teams
Scheurtjes in het dollarimperium: Afrikaanse banken kiezen voor een nieuwe route. Volkstribunaal over Palestina velt snoeihard oordeel over Westerse collaboratie met de genocide in Gaza. Trump mengt zich schaamteloos in zijn ‘achtertuin’. Brits militair wangedrag in voormalige kolonie Kenia toont hoe koloniaal racisme nog steeds springlevend is.

Scheurtjes in dollarimperium: Afrika kiest nieuwe route

In Afrika worden beslissingen genomen die nog niet het einde van de dominantie van de dollar inluiden, maar wel een heel belangrijke stap zetten op weg daar naartoe. De geopolitieke gevolgen kunnen verregaand zijn.

Op 1 december 2025 kondigde de Standard Bank of South Africa aan dat ze zich aansluit bij CIPS, het Chinese grensoverschrijdende interbancaire betalingssysteem. Dit klinkt niet spectaculair, maar het maakt wel handel mogelijk zonder omweg via de dollar, een van de belangrijke pijlers van de dominantie van de VS over Afrika (en de wereld).  

Voor het ogenblik loopt bijna alles via het financieel netwerk SWIFT dat door westerse landen, maar vooral door Washington, wordt gecontroleerd. Wie internationaal verkoopt, doet dat in dollars, vaak met extra wisselkosten. Maar SWIFT is ook een politiek wapen: landen kunnen uitgesloten worden, met bevroren tegoeden en economische verstikking tot gevolg. Iran werd in 2012 afgesneden en Rusland kreeg in 2022 dezelfde dreiging te verwerken.

China bouwt daarom stap voor stap aan een alternatief. CIPS groeide van 980 instellingen in 96 landen in 2020, naar 4.900 in 189 landen in juni 2025. De toetreding van de Zuid-Afrikaanse Standard Bank wijst op een Afrikaanse versnelling, net terwijl Trump dreigt met sancties, interventies en hogere invoerheffingen. Dat ‘Chinese boemerangeffect’ kan uitmonden in een wereldwijde domino tegen de dollardominantie. Geen wonder dat Trump de laatste tijd zo tekeergaat tegen Zuid-Afrika.

Volkstribunaal over Palestina velt snoeihard oordeel

In Barcelona maakte het International People’s Tribunal for Palestine (IPT) op 3 december 2025 zijn verdict bekend. Een panel van zeven juryleden acht Israël, de VS en andere regeringen schuldig aan het plegen én ondersteunen van genocide, ecocide en gedwongen uithongering in Palestina.

Na twee dagen getuigenissen uit Gaza en de Westelijke Jordaanoever, en bijdragen van experts, stelt het tribunaal dat officiële internationale mechanismen zoals het Internationaal Strafhof en VN-instellingen falen door politieke blokkades en selectieve toepassing. Net daarom is volgens het IPT een volkstribunaal nodig om de feiten vast te leggen en verantwoordelijkheden te benoemen.

Afbeelding
IPT Barcelona
Meer dan 100 afgevaardigden hoorden getuigenissen van juristen en bekeken de bewijzen van de genocide in Gaza. Foto: internationalsolidarity.org

Deze aanklacht wijst op de bewuste vernietiging van landbouw, water en voedselproductie, een totale blokkade en systematische aanvallen op burgers en infrastructuur. Het tribunaal plaatst dit in een koloniaal kader van bezetting en apartheid, die worden in stand gehouden door internationale medeplichtigheid.

Het IPT roept op tot onmiddellijke stopzetting van de bezetting van de Palestijnse gebieden, het beëindigen van westerse steun en het respecteren van het Palestijnse zelfbeschikkingsrecht, inclusief het recht op verzet tegen koloniale onderdrukking en apartheid. Het volledige verdict van het Tribunaal kan je hier lezen.

Trump mengt zich schaamteloos in zijn ‘achtertuin’

Terwijl Trump ex-president Juan Orlando Hernández van Honduras vrijlaat, een bewezen drugscrimineel die eerder werd veroordeeld tot 45 jaar gevangenisstraf, bedreigt hij president Nicolás Maduro van Venezuela met een militaire invasie, zonder enig bewijs te leveren voor beweerde betrokkenheid bij drugshandel.

Enkele dagen na de vrijlating van Hernández trokken de Hondurezen zondag 30 november 2025 naar de stembus met een boodschap van Trump. Hij zou het land financieel droogleggen als de rechtse kandidaat Nasry Asfura niet wint. Asfura is een bondgenoot van voormalig president Hernández. 

Een week later, op vrijdag 5 december 2025, is er nog geen definitieve verkiezingsuitslag bekend, omdat de iets minder rechtse kandidaat Salvador Nasralla en de zeer rechtse kandidaat Asfura voorlopig minder dan duizend stemmen verschillen in de resultaten. Bovendien zijn er ernstige aanwijzingen dat de nationale verkiezingsraad CNE serieus heeft gesjoemeld met de kiesuitslagen, ten nadele van de centrum-linkse Rixi Moncada. In de peilingen had zij nochtans een significante voorsprong op beide andere kandidaten.

Inmenging door de VS in Latijns-Amerikaanse verkiezingen zijn niets nieuws in de geschiedenis van het continent. President Trump doet niets anders dan wat al zijn voorgangers ook deden. Het verschil is zijn openlijke schaamteloosheid daarover. Als Asfura niet 'wint', bedreigt hij Honduras met zware financiële sancties. 

Trump wil een einde aan het sociale beleid van huidig president Xiomara Castro, dat de belangen van de bevolking hoger plaatst dan dat van buitenlandse bedrijven en hun eigen collaborerende elite. Castro won de presidentsverkiezingen in 2021 met Nasralla als vice-president tegen Asfura. Die nam toen deel als vervanger van Hernández, omdat die laatste in opspraak was gekomen voor bewezen banden met de drugshandel.

Brits postkoloniaal racisme in voormalige kolonie Kenia

Een op 4 december 2025 openbaar gemaakt onderzoek door het parlement van Kenia stelt dat de permanente British Army Training Unit Kenya (BATUK) zich in de voormalige Britse kolonie minachtend gedraagt voor de Keniaanse soevereiniteit door ernstig wangedrag van Britse soldaten ter plaatse. Het Britse leger weigerde aan dit parlementaire onderzoek mee te werken. 

Het onderzoeksrapport toont een “consistent patroon van grove nalatigheid”.  Niet-ontplofte munitie wordt achtergelaten, met dode en gewonde burgers tot gevolg. Er wordt een “verontrustende trend tot seksueel wangedrag” vastgesteld, gaande van niet erkennen van kinderen met lokale bewoners tot verkrachtingen en vermoorden van slachtoffers. De diplomatieke immuniteit van de Britse soldaten “werkt straffeloosheid in de hand”. 

Verder is er sprake van “ernstige milieuovertredingen”, zoals illegale stortingen en het gebruik van witte fosfor, zonder effectrapportering. Deze is volgens de Keniaanse wet wel verplicht. De parlementaire onderzoekscommissie concludeert dat de Britse militaire aanwezigheid door de bevolking wordt ervaren als “een bezettingsmacht” die bittere herinneringen oproept aan de Britse koloniale tijden. 

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?