Westers kolonialisme van Balfour 1917 tot Trump 2025

Er loopt een rechte lijn van de Balfourverklaring (1917) tot het “vredesplan” voor Gaza van Trumpanyahu (2025). Het is de lijn van het koloniale denken. In de lange geschiedenis van het zionisme is er geen plaats voor de oorspronkelijke bewoners van het land dat door Europese Joden gekoloniseerd werd in naam van een ideologie van Joodse suprematie. 

In de Balfourverklaring waarmee de Britse regering een “Joods tehuis” belooft, worden de Palestijnen weggezet als “de bestaande niet-Joodse gemeenschappen in Palestina”. Het gaat nochtans om de overgrote meerderheid van de bevolking, wier mening uiteraard niet werd gevraagd. 

Diezelfde lijn werd voortgezet in het beruchte Verdelingsplan van de Verenigde Naties uit 1947 dat het grootste en beste deel van de oppervlakte van het land toekende aan de Joodse minderheid. Het plan was bekokstoofd in een speciale commissie waarin geen enkel Arabisch land, laat staan de Palestijnen zelf, vertegenwoordigd was. 

Het plan was overigens een voorstel dat goedgekeurd werd door de Algemene Vergadering maar nooit de Veiligheidsraad haalde en dus niet de bindende juridische kracht had van een resolutie. 

De Balfourverklaring

Het “plan Trump” zet die koloniale traditie onverminderd voort. Het is geen vredesvoorstel maar een ultimatum gericht aan Hamas: te nemen of te laten. In de voorgestelde “Board of Peace” die het voorlopige bestuur van Gaza zou vormen, krijgen Palestijnse vertegenwoordigers in het beste geval een ondergeschikte rol. 

De beslissingen worden genomen door een club vooraanstaande rijken onder leiding van niemand minder dan de vastgoedmagnaat en president van de Verenigde Staten Donald J. Trump. Tot de leidende figuren behoort ook Tony Blair, voormalig Brits premier en voortrekker van de misdadige oorlog tegen Irak met honderdduizenden slachtoffers en mede-oorzaak van de ontwrichting van het Midden-Oosten en de opkomst van Islamitische Staat en wereldwijd terrorisme.

Afbeelding

Dat het “vredesplan” inderdaad vrede zal brengen in Palestina en het Midden-Oosten is zeer twijfelachtig. In de commentaren in de gevestigde media wordt druk gespeculeerd over de vraag of Hamas zal meestappen in de twintig punten van het plan en zichzelf dus zal opheffen. 

Het is een dilemma waar de beweging onmogelijk ongeschonden uit kan komen. Zeggen ze 'ja' dan verliezen ze alle geloofwaardigheid als verzetsbeweging. Zeggen ze 'nee' dan krijgen ze de verantwoordelijkheid toegeschoven voor de verdere slachting van de Gazanen en de totale vernietiging van wat nog rest van Gaza. 

De slachtoffers van de genocide worden op die manier de daders. De bevolking van Gaza zelf wordt niet om haar mening gevraagd, maar staat eveneens voor een verscheurend dilemma: een einde aan de opgelegde hongersnood en de dagelijkse massamoorden of onderwerping aan de koloniale macht. 

De vraag is maar of die onderwerping inderdaad het einde zal betekenen van de diepe ellende waarin de bevolking zich bevindt. De beloften die de Gazanen over de streep moeten trekken, zijn behalve vaag ook allesbehalve geloofwaardig. 

In zijn boodschap tot de Israëlische bevolking zei Netanyahu in het Hebreeuws dat er van terugtrekking van Israëlische troepen ook na een eventueel bestand geen sprake kan zijn. De garanties van de Verenigde Staten voor naleving van de overeenkomsten met Hamas waren in het verleden de inkt niet waard waarmee ze waren geschreven.  

Het akkoord met Hamas waarmee 33 gegijzelden werden vrijgelaten, bombardeerde Israël in maart van dit jaar, ondanks de Amerikaanse garanties, aan flarden.

De vraag is overigens of Netanyahu zelf achter het plan staat en of hij het over de horde van zijn extreemrechtse coalitiepartners krijgt. Figuren als Itamar Ben Gvir en Bezalel Smotrich, maar zij lang niet alleen, hebben overduidelijk gemaakt wat de eindbedoeling is van de genocide in Gaza: het verdrijven van de Palestijnse bevolking om plaats te maken voor Joodse kolonisatie. 

Zij hebben er nooit een geheim van gemaakt dat wat in Gaza gebeurt de uitvoering en de voltooiing is van de Nakba: de etnische zuivering die in 1948 is begonnen met het uitdrijven van 80 procent van de Palestijnse bevolking. Deze is in hun ogen onvoltooid, zolang er in het gebied tussen de rivier de Jordaan en de Middellandse Zee nog een aanzienlijke Palestijnse bevolking overblijft. 

Daar leven nu 14 miljoen mensen, evenveel Joden als niet-Joden – een situatie die voor de zionistische hardliners ondraaglijk is. 'Een land zonder volk voor een volk zonder land' was de slogan die de vestiging van een Joodse en Europese staat moest verantwoorden in een gebied dat noch Joods noch Europees was. 

De zionisten beseften heel goed dat Palestina helemaal geen 'land zonder volk was', maar integendeel een van de dichtst bevolkte gebieden ter wereld. De mensen die daar toen leefden, mochten daarom geen 'volk' worden genoemd. In de koloniale traditie werden ze niet geacht als volk te bestaan en het recht te hebben over hun bestaan te beschikken. 

Daarom moesten ze in de woorden van Theodor Herzl, stamvader van het politieke zionisme, “geen werk krijgen behalve het aanleggen van wegen en het droogleggen van moerassen. Daarna moesten ze ongemerkt over de grens worden gezet.” 

Het is deze traditie die in rauwe vorm wordt vertegenwoordigd door Ben Gvir, Smotrich en hun steeds invloedrijkere medestanders in de Israëlische regering en samenleving. 

Het is onwaarschijnlijk dat ze hun droom van herkolonisering van Gaza en de annexatie van de Westelijke Jordaanoever zouden opgeven voor de plannen van een Amerikaanse president die droomt van de Nobelprijs voor de vrede.  

Dit is een overname van het Salon van Sisyphus. Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op 1 oktober.