Op één been verder: het verhaal van het Palestijnse para-wielerteam
Per dag verliezen tien kinderen in Gaza een of meerdere ledematen. Dat zijn elke dag tien kinderen wiens leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Want een amputatie betekent niet alleen het verliezen van een deel van je lichaam, het betekent het verpletteren van een leven met dromen en ambities.
"Veel van deze amputaties zouden helemaal niet nodig zijn als de ziekenhuizen in Gaza voldoende middelen en personeel hadden", vertelt Karim Ali, mede-oprichter van de Gaza Sunbirds, in een interview met Al Jazeera. In normale omstandigheden is het amputeren van een ledemaat de laatste optie, maar in Gaza noemt hij het nu "de makkelijkste manier om iemands leven te redden".
De amputaties vinden vaak in afschuwelijke omstandigheden plaats, met een groot gebrek aan de juiste medische middelen moeten de operaties soms zelfs zonder verdoving plaatsvinden. Daarnaast kunnen dokters en humanitaire organisaties door de Israëlische blokkade niet of bijna geen revalidatiezorg bieden, wat voor slachtoffers cruciaal is om te herstellen.
Het team van de Gaza Sunbirds bestaat volledig uit wielrenners met een amputatie. Hun verhaal laat zien dat al ver voor het begin van deze oorlog Israëls leger de samenleving in Gaza terroriseerde. Bombardementen en sluipschutters waren al voor oktober 2023 een onderdeel van het leven in Gaza.
"Ik fietste, viel, stond op, viel weer"
In dit interview vertelt Alaa al Dali, mede-oprichter van de Gaza Sunbirds, over hoe hij na zijn amputatie besloot opnieuw op de fiets te stappen en samen met anderen een team te bouwen. Zijn verhaal maakt duidelijk: een amputatie hoeft niet het einde van een leven te betekenen. Maar tegelijk benadrukt hij dat er pas écht een toekomst kan zijn voor iedereen in Gaza, wanneer de genocide stopt.
Hoe is jouw passie voor wielrennen begonnen, en hoe ben je ermee doorgegaan na je amputatie?
“Ik fiets al sinds mijn kindertijd, maar toen ik twaalf was begon ik het echt serieus te nemen en nam ik deel aan wedstrijden waarin ik goed scoorde. Mijn familie steunde me erg, en dat gaf me de kracht om op nationaal niveau mee te doen, waar ik veel medailles won. Dat motiveerde me om door te gaan.”
“Maar toen ik 19 — bijna 20 — was, schoot een Israëlische scherpschutter in mijn been, en moest mijn been geamputeerd worden. Dat was vlak voor mijn eerste internationale competitie in Jakarta, waaraan ik niet meer kon deelnemen.”
“Na verloop van tijd stapte ik weer op de fiets, ook al was dat extreem moeilijk. Ik worstelde altijd om mijn evenwicht te bewaren. Ik fietste, viel, stond op, viel weer. Maar ik bleef opstaan, want mijn droom om Palestina te vertegenwoordigen, verdween nooit. Dus ik ging verder op één been en bouwde dit team op, God zij dank.”
Wat is het verhaal achter de Gaza Sunbirds?
“Ik heb de Gaza Sunbirds opgericht in 2020, maar toen mijn been in 2018 werd geamputeerd, was ik al bezig een wielerteam te organiseren voor atleten met amputaties onder een andere naam. Gaandeweg merkte ik dat er meer mensen geïnteresseerd waren — mensen die al veel langer met amputaties leefden dan ikzelf. Destijds was wielrennen niet erg populair onder mensen met amputaties in Gaza of Palestina, dus het was moeilijk voor hen om voor te stellen dat ze onderdeel konden zijn van een wielerteam.”
"We bonden de schoenen van de atleten met tape en draadjes vast aan de pedalen"
“Ik wilde deze mensen helpen en dus gingen we op zoek naar sponsors en supporters, maar het was in het begin heel moeilijk. We gebruikten gewone fietsen die niet geschikt waren voor competitiewielrennen. We hadden zelfs geen goede schoenen of helmen — we hadden niets. We bonden de schoenen van de atleten met tape en draadjes vast aan de pedalen zodat ze konden blijven trappen.”
“Stap voor stap konden we zo een team opbouwen dat in 2020 de naam Gaza Sunbirds kreeg. En dat deed ik natuurlijk niet alleen. Ongeveer vijf mensen hielpen mee — vooral Karim Ali, die nu de manager van het team is. Hij steunde mij met het idee en hielp mij om alles te visualiseren. Ook Flavia Cappellini, Issam Adwan en onze vriend Sami werkten mee.”
Hoe groeide het team vervolgens na de oprichting?
“Mijn doel was om anderen enthousiast te maken voor deze sport en meer atleten aan te trekken. Ik probeerde de andere spelers hoop te geven in de sport. Ik trainde hen, coördineerde tussen hen, bezocht zelfs hun huizen. Ik kreeg daarbij ook hulp van kapitein Hassan Abu Harb, mijn vroegere coach."
“Ik dacht voortdurend na over hoe we konden uitbreiden en meer spelers aantrekken, terwijl ik er tegelijk voor zorgde dat de huidige leden tevreden bleven en wilden doorgaan. Niet iedereen had dezelfde energie of instelling. We werken immers met geamputeerden, en sommigen hadden het erg moeilijk om hun verlies en trauma te verwerken. Het is erg belangrijk voor ons om hen op alle mogelijke manieren te steunen.”
“Toen het team 25 spelers bereikte, in de leeftijd van 12 tot 46 jaar, richtten we een vereniging op en voelden we ons dichter bij onze droom: Palestina vertegenwoordigen op het wereldtoneel.”
Kun je uitleggen hoe Gaza Sunbirds ook betrokken raakte bij hulpverlening in Gaza?
“Toen Israël de oorlog tegen Gaza begon, was de situatie erg moeilijk. Door de bombardementen verloren we onze fietsen, helmen, schoenen — alles waar we jaren voor hadden gewerkt.”
“Het was erg zwaar. Het team raakte verspreid, ze zijn ontheemd uit hun eigen huizen. Toen begonnen we na te denken over hoe we onze spelers konden helpen, en hoe we konden veranderen van een sportteam naar een hulpteam. Nadat we onze inspanningen uitbreidden naar andere mensen in Gaza — niet alleen teamleden — hebben we voor meer dan 450.000 dollar aan hulp verdeeld.”
"We wilden overal waar we kwamen hoop brengen; mensen zagen dat iemand met een amputatie hén hielp, en niet andersom"
“Door uit te breiden, konden we hoop geven: de geamputeerde atleten zelf waren degenen die hulp bereidden en uitdeelden aan mensen in hun tenten. We verdeelden voedsel, water, basisgeneesmiddelen. We wilden overal waar we kwamen hoop brengen. Mensen zagen dat iemand met een amputatie hén hielp, en niet andersom.”
Hoe gaat het momenteel met het team in Gaza?
“Op dit moment is de situatie heel moeilijk voor iedereen in het team. Er is geen eten of water en de dood is overal, dus we proberen elkaar als team dichter bij elkaar te houden.”
“Ik verliet Gaza vorig jaar voor de Wereldkampioenschappen, toen verbleven de meesten van het team nog in Rafah. Terwijl ik weg was, bleef het team hulp leveren aan wie het nodig had. Nadat Rafah werd binnengevallen door de Israëlische bezetting, raakte ons team opnieuw verspreid. Sommigen gingen naar Gaza-stad, anderen naar Khan Younis, en het werd moeilijker om hulp te coördineren.”
"Nu is het nog steeds moeilijk, omdat er nauwelijks hulp beschikbaar is. Er is niets. Ik zit hier in België en kan me niet voorstellen hoe ze daar leven. Geen eten, geen water, niets. Er is geen leven in Gaza. Alleen moord, dood en de gevolgen van genocide.”
Hoe ervaar jij persoonlijk de situatie nu?
“Mijn familie zit ook nog in Gaza. Ik heb zoveel pijn, het voelt alsof ik vanbinnen verscheurd word, en ik huil constant omdat ik zo bang ben dat ik hen verlies.”
“Baba, ik wil brood”
“Enkele dagen geleden belden mijn kinderen me. Ze zeiden dat er niets te eten is. Geen voedsel. Het was vreselijk om dat te horen, wetende dat ik niets kan doen. Alles is extreem duur omdat er nog zo weinig is. Mijn zoon zei: “Baba, ik wil brood.” Alleen brood, geen fruit of vlees. Maar zelfs dat is er niet. Dat is het moeilijkste.”
“Het team is veel gewicht verloren, hun gezondheid is ernstig verslechterd. Ze zijn vatbaarder voor ziektes en leven vast in tenten. Er is geen schoon eten of water, alles is bedorven of besmet. Toch proberen we sterk te blijven, elkaar te helpen met steun van donateurs — zij houden onze families en buren in leven.”
Hoe voelt het om Palestina nu in internationale competities te vertegenwoordigen?
“Ik heb Palestina vertegenwoordigd in wedstrijden over de hele wereld. Nu zijn we in België, en ik ben van plan dat te blijven doen. Het is een heel bijzonder gevoel om dat te kunnen doen. Zeker nu Gaza onvoorstelbare gruwelen doormaakt.”
“Tegelijk voelt het ook moeilijk. Mijn familie is niet bij me en probeert veiligheid te vinden in Gaza. Maar ik ben vastbesloten sterk te blijven, dankbaar voor de kans om Palestina te vertegenwoordigen, ook al blijft mijn hart in Gaza”.
“Ik hoop dat ik hen tenminste wat hoop kan brengen. Ik hoop dat ik mijn familie kan evacueren zodat ze mij kunnen zien racen, maar vooral zodat ze veilig zijn en een veiliger leven kunnen ervaren.”
Welke boodschap wil je de wereld meegeven?
“Ik hoop dat iedereen in Gaza vrede kan vinden, en dat deze oorlog zo snel mogelijk stopt. Dat is mijn boodschap: we hebben genoeg gehad. Genoeg moorden, genoeg genocide. Stop hiermee.”
“Iedereen die zegt mensenrechten en democratie te steunen, heeft de verantwoordelijkheid dit te beëindigen. Wie weigert, is een hypocriet en zou zich diep moeten schamen. De geschiedenis zal streng oordelen over hun weigering dit bloedvergieten te stoppen. Mensen sterven elke dag met honderden. Ze hebben allemaal dromen en levens die ze willen leven.”
“Geef de Palestijnen in Gaza de kans om hun leven ten volle te leven"
“Stel je voor dat die kinderen in Gaza jouw kinderen waren. Stel je voor dat je in zulke omstandigheden moest leven — vol moord, dood en honger. Er is zelfs geen elektriciteit. Twee jaar lang al niet. Stel je voor dat je maandenlang geen fruit of brood kan krijgen.”
“Geef de Palestijnen in Gaza de kans om hun leven ten volle te leven. Geef alle Palestijnen de rechten die hun sinds 1948 zijn ontzegd. Genoeg is genoeg. Er zijn mensen in Palestina met dromen en verlangens. Iedereen heeft het recht op een toekomst die hij of zij voor zichzelf heeft voorgesteld.”
Op de wereldkampioenschappen in Ronse droegen de Gaza Sunbirds-atleten tenues ontworpen door KLABU, een Nederlandse non-profitorganisatie die sportclubs voor ontheemde gemeenschappen over de hele wereld opzet. De wielershirts zijn te koop. Je kan ook het team in Gaza steunen via hun eigen website.
