Jammer maar helaas: ook wielrennen is niet politiek neutraal

Eén keer ging ze meekijken naar de Ronde van Frankrijk, om mij een plezier te doen. Als haar man er uren voor de tv blijft zitten, moet er toch iets zijn dat de moeite waard is, moet ze gedacht hebben. Ik denk niet dat ik haar overtuigd heb.

Normaal

“Waarom staat er Israël op zijn truitje?”, vraagt mijn vrouw plots. Leg dat maar eens uit. Dat de naam van een wielerteam gewoon de naam van de grootste sponsor is, is al moeilijk uit te leggen. Dat bij die sponsors ook Bahrein, UAE en Israël-Premier Tech horen, valt eigenlijk gewoon niet uit te leggen. Zeker niet als je weet dat Russische teams in 2022 meteen werden uitgesloten.

Ik moet toegeven dat ik als wielerliefhebber er tijdens de wedstrijd eigenlijk meestal niet echt bij stilsta. Het lijkt normaal om de eenvoudige reden dat ik er gewoon aan gewend ben geraakt. Maar soms heb je een buitenstaander nodig om je erop te wijzen dat het feit dat jij er gewoon aan gewend bent geraakt, alleen iets zegt over jouw gewoontes en niets over wat al dan niet normaal is.

Tijdens de Ronde van Spanje waren die buitenstaanders massaal komen opdagen. Veel Spanjaarden zijn nochtans fervente wielerliefhebbers, maar ze zijn ook massaal solidair met Palestina en protesteerden dus tegen de deelname van Israël-Premier Tech. Ook tijdens de slotetappe escaleerde de situatie en werd de rit vroegtijdig stopgezet.

Neutraal

Voor wie graag naar wielrennen kijkt, is zo’n vroegtijdige stopzetting natuurlijk vervelend. Ook de commentatoren op Sporza wisten met hun frustratie geen blijf. "Het exporteren van het Israëlisch-Palestijnse conflict naar een sportwedstrijd kan niet”, zo klonk het.

Nu valt de frustratie ergens wel te begrijpen. Maar wanneer je langer stilstaat bij het argument dat gebruikt wordt, merk je toch iets heel vreemds. Wanneer een team is opgericht met als expliciete bedoeling om Israël te promoten, dan ziet men dat als de normale gang van zaken. Maar wanneer wielerfans Palestijnse vlaggen meenemen, dan ziet men dat als onaanvaardbare politisering van een wielerwedstrijd.

Zo gaat het wel vaker. Wie de onderdrukker verdedigt, is gebaat bij de status quo. Die verschuilt zich dus achter principes van neutraliteit en doet verbolgen over het geweld van de onderdrukten en de manier waarop zij het debat polariseren. Het is precies zoals Leonard Cohen zingt in There is a War:

“There is a war between the rich and poor.
A war between the man and the woman.
There is a war between the ones who say there is a war.
And the ones who say that there isn't.”

Het zijn steeds diegenen die het opnemen voor de onderdrukten die ervan worden beschuldigd conflict binnen te brengen of aan politiek te doen. Het is de vrouw die door haar man geslagen wordt die een scheiding moet aanvragen. Het zijn de arbeiders die onderbetaald worden die in staking moeten gaan. Het zijn de Palestijnen wier land bezet wordt die zich moeten verzetten.

Alles politiek?

Dat is in de sport niet anders. In 1936 gebruikte Adolf Hitler de Olympische Spelen als propaganda-instrument voor nazi-Duitsland. Hij was nu eenmaal Rijkskanselier dus dat was 'normaal'. Het was aan de onderdrukten om dat te counteren door het succes van de Afro-Amerikaanse atleet Jesse Owens te politiseren en aan te tonen hoe dat de nazi-ideologie van raciale superioriteit ondermijnde.

Ik hou niet zo van de triomfantelijkheid waarmee de leuze 'dat alles politiek is' weleens uitgesproken wordt. Ik begrijp maar al te goed dat mensen die een wielerwedstrijd kijken het leuk vinden als die gewoon om wielrennen zou draaien. Het probleem is alleen dat geen enkel domein van onze samenleving, ook de sport niet, vrij is van beïnvloeding. Houden we de sport hoegenaamd neutraal, dan laten we het terrein over aan de onderdrukkers.

Nu er een genocide gaande is, kunnen we het ons dus niet permitteren om het wielrennen buiten het conflict te plaatsen. De boodschap is eigenlijk eenvoudig: willen we gewoon van het wielrennen blijven genieten zonder al te veel incidenten, dan moet er naar het protest geluisterd worden en moet Israël-Premier Tech uit de koers gezet worden.