Trump en Epstein: hoe ideologische machtsuitoefening in de VS de vrouwelijke stem uitwist

Deze week verscheen in The Wall Street Journal een verjaardagsbrief uit 2003, waarin Donald Trump zijn goede wensen overmaakt aan Jeffrey Epstein, ter gelegenheid van diens vijftigste verjaardag. De brief bevat een tekening van een naakte vrouw, de naam Donald is ergens met balpen gekribbeld tussen haar schaamhaar, en de tekst zegt: ‘Gefeliciteerd met je verjaardag, en dat elke dag weer een prachtig geheim mag zijn’. President Trump ontkent de echtheid van de kaart en schuift de hete aardappel door naar ‘radicaal links’.

De kaart is niet de enige link tussen Trump en Epstein. In 2016 diende Jane Doe meerdere rechtszaken in, waarin ze verklaarde dat ze in 1994, op dertienjarige leeftijd, herhaaldelijk seksueel werd misbruikt door zowel Epstein als Trump, tijdens feestjes in Epsteins woning in Manhattan.

‘Gefeliciteerd met je verjaardag, en dat elke dag weer een prachtig geheim mag zijn’

De beschuldiging van Jane Doe past in een langere reeks van meldingen over seksueel wangedrag door Trump. Getuigenissen bestrijken een periode van 1980 tot 2010 en wijzen op een patroon van grensoverschrijdend gedrag, machtsmisbruik en seksueel geweld.

In veel gevallen trad Trump op als beroemdheid of organisator. Van ongewenste aanrakingen, het ongevraagd binnengaan in kleedkamers van minderjarigen, tot aanranding. Trump ontkende alles.

En hoewel de meeste zaken geen vervolg kenden, bevestigen ze wel het beeld van een man die, wanneer hij denkt dat de microfoon uitstaat, zegt: "Als je beroemd bent, kun je alles maken. Grijp ze bij hun poes. Je kunt alles maken."

Wantrouwen bij MAGA-beweging

Trumps betrokkenheid bij de zaak Epstein is niet een kwestie van een foute verjaardagskaart of een gezamenlijke geschiedenis van seksuele aantijgingen. Hij liftte zelf jarenlang mee op de complottheorieën over Epstein, en deed dit vooral om zijn eigen populariteit te voeden. Dat diezelfde verhalen zich tegen hem zouden richten, vooral binnen de MAGA-beweging, is voor hem onverwacht.

Binnen deze beweging leeft de overtuiging dat Epstein geen zelfdoding pleegde, maar werd vermoord, zodat een netwerk van machtige pedoseksuelen beschermd zou blijven. Er zou ook een geheime klantenlijst bestaan, met bekende namen als ‘afnemers’ van het seksuele misbruik. Belastend videomateriaal zou doelbewust zijn achtergehouden.

Begin juli stelde het ministerie van Justitie dat Epsteins overlijden een zelfdoding betrof, en dat er geen ‘klantenlijst’ bestaat. Dat zorgde voor woede bij MAGA-aanhangers. Trump riep eerst nog op om ‘geen tijd meer te verspillen aan Epstein’, maar dat pakte verkeerd uit. Zijn woorden wakkerden het wantrouwen alleen maar verder aan.

Zelfs op evenementen als de Turning Point USA-conferentie kreeg hij kritiek: hij zou inmiddels zélf deel uitmaken van de deep state. Ironisch genoeg was het Trump die jarenlang de elite beschuldigde van het verzwijgen van pedocriminele netwerken. Nu wordt hij zelf voor het eerst door zijn aanhang als mogelijke medeplichtige gezien.

'Porno-poes'

Wie Epstein zegt, denkt aan misbruik van minderjarigen. Deze praktijken weerspiegelden een tijdsgeest waarin zuiver jeugdigheid tot erotisch ideaal werd verheven. In de jaren 90 tot midden jaren 2000 – de Epstein-periode – werd vrouwelijke schoonheid gelijkgesteld aan jeugdig, een laag gewicht en fragiliteit. Kenmerken die, zoals Naomi Wolf in The Beauty Myth (1990) al opmerkte, neerkomen op een afwijzing van vrouwelijke volwassenheid.

Denk aan gladgeschoren lichamen, dunne heupen, een kledingstijl die kindsheid suggereert zoals kniekousen en schooluniform en een onschuldige oogopslag. Met de opkomst van internetpornografie werd dat ideaal nog explicieter. Zelfs buiten de pornowereld werd de ‘porno-poes’ een herkenbaar referentiepunt.

Tussen 2000 en 2018 trouwden bijna 300.000 kinderen in de VS

Feministisch denker Andrea Dworkin stelde in 1981 dat pornografie vrouwen reduceert tot passieve objecten, en dat het verlangen naar vrouwelijke kwetsbaarheid grenst aan pedofiele fantasieën. In die beeldcultuur was vrouwelijke seksualiteit vooral aantrekkelijk zolang ze onvolgroeid bleef, een esthetiek die het misbruik van minderjarigen mogelijk heeft aangemoedigd.

De afkeer van seksueel grensoverschrijdend gedrag tegenover minderjarigen is wijdverbreid. Tegelijk blijft het in de meeste Amerikaanse staten wettelijk toegestaan om kinderen uit te huwelijken. In een dertigtal staten mogen minderjarigen nog steeds trouwen, in vier daarvan geldt zelfs geen minimumleeftijd, zolang er ouderlijke of rechterlijke toestemming is. Tussen 2000 en 2018 trouwden bijna 300.000 kinderen in de VS. Meestal meisjes. Meestal met een volwassen man als echtgenoot.

Kindhuwelijk toegestaan in VS

Bovendien bevat de wetgeving in veel Amerikaanse staten de zogenoemde statutory rape exception: het huwelijk wordt daar beschouwd als een geldige verdediging tegen aanklachten wegens seks met een minderjarige, zelfs wanneer die volgens de wet niet in staat is om toestemming te geven. Dit creëert een structurele uitweg voor daders, die vervolging kunnen ontwijken door hun slachtoffer te huwen.

De wetten die kindhuwelijken mogelijk maken, wortelen vooral in evangelicale en conservatief-protestantse stromingen, met name in zuidelijke staten als Arkansas, West Virginia en Texas. Binnen deze context wordt het huwelijk gezien als het enige moreel aanvaardbare kader voor seksuele relaties. Als een tiener zwanger raakt, luidt de reflex: dan moeten ze trouwen. Ook als het meisje pas veertien is, of jonger. In sommige gevallen wordt seksueel misbruik binnen het gezin zelfs ‘opgelost’ door het slachtoffer uit te huwelijken aan de dader.

Deze praktijk is geen uitzondering in de VS, maar wordt actief ondersteund door kerken, ouders, rechters en culturele normen. Politiek gezien worden wetsvoorstellen om kindhuwelijken te verbieden vaak geblokkeerd door Republikeinse afgevaardigden met religieus geïnspireerde motieven. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn staten met een grotere katholieke bevolking, zoals Massachusetts of Californië, doorgaans strenger op dit vlak.

Een kind dat moet trouwen, kan zich daarnaast vaak niet zelfstandig van dat huwelijk ontdoen. In veel Amerikaanse staten mogen minderjarigen geen echtscheiding aanvragen zonder de toestemming van een ouder of voogd. Ze zijn juridisch handelingsonbekwaam om uit een huwelijk te stappen dat ze met toestemming (van de ouders of een voogd) wél mochten aangaan. De wet beschermt hen onvoldoende tegen de verbintenis van het huwelijk, maar beschouwt hen tegelijk als te jong om zichzelf eruit te bevrijden.

Abortus geen optie voor minderjarigen

Waarom is abortus geen optie voor zwangere minderjarigen? Abortus is sinds 2022 volledig verboden in twaalf staten, en zwaar beperkt in nog eens tien. In veel gevallen gelden termijnen die zo vroeg in de zwangerschap liggen dat vrouwen soms nog niet weten dat ze zwanger zijn.

Trump wil termen als ‘vrouw’, ‘gender’, ‘minderheid’ en ‘bias’ schrappen uit documenten, websites en subsidieaanvragen

Acht staten maken geen uitzondering voor verkrachting of incest, wat betekent dat ook minderjarige slachtoffers verplicht kunnen worden een zwangerschap uit te dragen. In zes staten geldt zelfs geen uitzondering wanneer de gezondheid van de zwangere vrouw in gevaar is. Dit betekent dat een zwangerschap voldragen moet worden, ongeacht de gezondheid van de zwangere vrouw. Wetgeving maakt zo de gezondheid van vrouwen ondergeschikt.

Vrouwelijke stem wordt uitgewist

De aanval op reproductieve rechten beperkt zich niet tot het lichaam, ook de taal van de wetenschap wordt gecontroleerd. Trump wil termen als ‘vrouw’, ‘gender’, ‘minderheid’ en ‘bias’ schrappen uit documenten, websites en subsidieaanvragen. Deze ingreep is bedoeld om te voldoen aan Trumps oorlog tegen ‘genderideologie’ en diversiteitsbeleid.

Onderzoekers zijn gewaarschuwd dat gebruik van termen als ‘vrouw’ hun financiering kan bedreigen, zelfs in dossiers over abortuswetgeving. Tegelijk blijven woorden als ‘man’ en ‘wit’ ongemoeid.

Het resultaat is een klimaat van censuur, waarin wetenschappers hun werk bijsturen om in aanmerking te blijven komen voor de nodige middelen. Volgens critici is er sprake van een ideologische machtsuitoefening die de vrouwelijke stem uitwist: door het woord ‘vrouw’ te vermijden, verdwijnt ook het onderwerp zelf uit onderzoek, volksgezondheid en beleid.

Zo wordt Amerika nog meer uitgehold. Met een president die veel meer dan alleen een verjaardagskaart, gemeen heeft met Jeffrey Epstein. Een president die zegt dat hij, omdat hij beroemd is, alles kan maken. Een land dat herstelt van zijn jeugdige schoonheidsidealen. Een land waar op sommige plekken kindhuwelijken legaal zijn, maar abortus verboden, en waar het woord ‘vrouw’ verdwijnt uit de federale documenten.

Bronnen:

• Una carta de cumpleaños a Epstein llevaba la firma de Trump y un dibujo de una mujer desnuda, reporta The Wall Street Journal | CNN
• Jeffrey Epstein’s Friends Sent Him Bawdy Letters for a 50th Birthday Album. One Was From Donald Trump | WSJ
• Donald Trump sexual misconduct allegations | Wikipedia
• ‘I was handed to a complete stranger’: the survivors fighting to end child marriage in 37 US states – and the people who want to keep it legal | The Guardian
• Sexual misconduct allegations against Donald Trump – a timeline | The Guardian
• Trump lashes out at ‘weaklings’ who believe Epstein ‘bullsh*t’ amid building GOP pressure to release documents | CNN
• Trump once fueled Jeffrey Epstein conspiracy theories. Now he's bearing their brunt | NBC News
• Help End Child Marriage | UNICEF USA
• Child Marriage in the United States | Equality Now
• The Words Federal Agencies Are Discouraged From Using Under Trump | The New York Times
• Transcript: Donald Trump’s Taped Comments About Women | The New York Times
• Jeffrey Epstein died by suicide and there’s no ‘client list,’ Justice Department says | CNN
• https://www.ebsco.com/research-starters/law/child-marriage