COP30 is geen feestje

Silva wijst op de verwoestende gevolgen van klimaatverandering: “Dit is een COP die plaatsvindt in een wereld die wordt geteisterd door hittegolven, die de meest kwetsbare kinderen en ouderen doden. Een wereld waar tornado's, orkanen en tyfoons verwoestingen aanrichten en overstromingen op plaatsen als Bangladesh 20.000 levens eisen.”

“In het Amazonegebied drogen rivieren op van een diepte van veertien meter tot slechts veertig centimeter, waardoor miljarden vissen sterven. Branden teisteren landen als Brazilië, Portugal en Canada. In Rio Grande do Sul hebben overstromingen hele gebieden onder water gezet”, voegt ze toe.

Deadline gemist

Voor de klimaattop in Belém moesten alle deelnemende landen hun Nationally Determined Contributions (aangepaste klimaatdoelen) indienen. Slechts tien van de 200 landen hebben dit gedaan. Vooral grote uitstoters zoals China, India en de Europese Unie hebben nagelaten om dit op tijd te doen.

De beslissing van de VS om uit het klimaatakkoord te stappen, maakt de wereldwijde samenwerking en inspanning alleen maar moeilijker. Trump beschreef het akkoord als “oneerlijke, eenzijdige afzetterij”.

Silva is ontgoocheld: “Het is duidelijk dat het opzeggen van de overeenkomst van Parijs door de op een na grootste uitstoter ter wereld, 's werelds grootste economische en technologische macht, een verlies is.”

“Opzeggen klimaatakkoord Parijs door de VS is duidelijk een verlies”

Handelsoorlogen, stijgende veiligheidsspanningen en de stap uit het Parijsakkoord door de VS, kunnen een extra nadelig effect hebben op klimaatmaatregelen. “Ze kunnen middelen onttrekken en ze kunnen ook het klimaat van vertrouwen tussen de partijen belemmeren. We hebben een drievoudig negatief effect, want hoe minder actie we zien, hoe minder geld we zien, wat resulteert in minder samenwerking tussen landen,” verklaarde Silva nader.

De verantwoordelijkheid van andere landen wordt hierdoor vergroot. “We zullen allemaal klimaatactie moeten blijven ondernemen,” maakte Silva duidelijk.

Tegenstrijdige houding

Het standpunt van de Braziliaanse regering tegenover fossiele brandstoffen is tegenstrijdig. Op de klimaattop van Baku heeft het als eerste zijn klimaatdoelen bekendgemaakt en verder aangescherpt. Zo heeft het land beloofd zijn uitstoot te reduceren met 67 procent tegen 2035 ten opzichte van 2005.

Tegelijkertijd haalde Brazilië records in de productie van olie en kondigde het zelfs plannen aan om tegen 2029 de vierde grootste olieproducent van de wereld te worden. Dit stuitte op kritiek van milieuorganisaties omdat dit in schril contrast is met de leidende rol die Brazilië op zich wil nemen op vlak van klimaat.

Ook heeft het land beslist om het gebruik van steenkool te blijven subsidiëren tot 2040 in een zogenaamde ‘rechtvaardige transitie’-wet. De geloofwaardigheid van het land kan hierdoor ondermijnd worden in klimaatdiscussies en dit zorgt voor een uitdaging van de leidende rol die het land wil innemen op het wereldwijde toneel.

Daarnaast heeft de Braziliaanse overheid beslist om 74 miljoen euro te investeren in de stad Belém om de luchthaven uit te breiden, hotels te bouwen en de haven te vernieuwen om cruiseschepen te laten aanmeren. Dit heeft dan ook allemaal een impact op het milieu en klimaat en geeft reden voor kritiek. Hierdoor wordt de geloofwaardigheid van de top afgebroken.

Deze week kwam er bovendien nog aan het licht dat een stuk van dertien kilometer lang Amazonewoud gekapt wordt om ruimte te maken voor een nieuwe snelweg naar de top in Belém. Het zou een ‘duurzaam project’ zijn met oversteekplaatsen voor dieren, fietspaden en zonne-energie.

Bewoners maken zich echter zorgen dat dit zal leiden tot nog meer ontbossing en dat bedrijven dit gebied zullen gebruiken om er benzinestations en warenhuizen te bouwen.

“Brazilië kan bijdragen door groene waterstof en biobrandstoffen te produceren”

Lokale gemeenschappen zullen niet verbonden zijn met de snelweg waardoor zij er geen gebruik van kunnen maken. Wetenschappers maken zich zorgen dat de aanleg van de snelweg het ecosysteem zal verstoren en dat het de bewegingsvrijheid van dieren zal beperken.

In de Braziliaanse politiek is Marina Silva één van de weinigen die zich uitspreekt tegen de uitbreiding van olie- en gasproductie. “Brazilië kan bijdragen door groene waterstof en biobrandstoffen te produceren.” Zo is ze erin geslaagd om de voortgang van het olieproject in Amapé te vertragen. De Braziliaanse overheidsinstantie IBAMA heeft tot tweemaal toe vergunningen geweigerd die boringen verbieden in de regio.

“De uitdaging van vandaag is zo groot dat we zelfs bij een reeks positieve acties moeten beoordelen of de totale balans klopt. Tevredenheid is geen optie zolang de uitstoot hoog blijft en de vooruitgang uitblijft,” maakt Silva duidelijk.