"Van Cuba moet je houden": Concrete solidariteit met een belegerd land

Donderdag 29 oktober was Amado Riol Pirez voor een tweede keer op bezoek in Gent op uitnodiging van de Gents-Cubaanse vrouwengroep ‘Maletas Solidarias’ die al meer dan honderd koffers met vooral medicijnen meegaven aan Cubareizigers om de grote nood op het eiland te verlichten. Amado regelt in Cuba de verdeling van die solidariteit uit Gent en vanuit de hele wereld met zijn vereniging ‘Van Cuba moet je houden’.

Amado, we zijn erg blij je hier nogmaals in België te kunnen ontvangen. Kun je jezelf voorstellen? Wie ben je en wat is je werk?

Nou, ik ben Amado Rodríguez Pires, ik ben Cubaan op bezoek hier in Brussel. Ik ben de coördinator van het project "Cuba Hay Que Quererla" (Van Cuba moet je houden), een humanitair project dat vijf jaar geleden ontstond in de strijd tegen covid-19 in Cuba. Het is een project dat ontstond aan de basis. Na de coronacrisis heeft het zich gestructureerd en uitgebreid. Het principe is om de sociale media te gebruiken om solidaire banden uit te bouwen, niet om iemand aan te vallen, maar om te helpen.

Vandaag speelt het project een belangrijke rol in de levering van medicijnen aan de bevolking en artsen in een context waarin het land volledig geblokkeerd wordt door de regering-Trump, wat alles zeer moeilijk maakt in Cuba. Al tien maanden komt er geen olie meer binnen in Cuba.

Wij leveren medicijnen aan artsen op intensive care, we helpen ook met andere noden zoals verlichting in ziekenhuizen – we hebben lampen vervangen in Havana met steun van solidaire vrienden uit Italië. We helpen moeders die problemen hebben met zwangerschap, bijvoorbeeld door natriumheparine te verstrekken bij trombofilie, waardoor vrouwen die geen kinderen konden krijgen dit nu wel kunnen. Als er een woning afbrandt, helpen we met apparaten, kleding, medicijnen en geld.

Wij noemen dit een poging tot genocide. Door de olieblokkade sterven dagelijks Cubanen bij gebrek aan medicijnen en voedsel

Het project is geworteld in het volk: we hebben gelovigen van verschillende achtergronden: Babalaos (religie in Cuba met Afrikaanse roots), katholieken en protestanten. Er zijn studenten die meehelpen, artsen, militairen en wetenschappers: ook de ontwikkelaars van de Soberana-vaccins tegen covid. (Cuba antwoordde op de blokkade die ook tegen covid-vaccins gehandhaafd werd, met de ontwikkeling van eigen succesvolle vaccins die ook geëxporteerd worden.)

We werken samen met solidaire groepen in het buitenland die ‘Solidaire Koffers’ meegeven met mensen die naar Cuba reizen en medicijnen meenemen. Dit straffe initiatief begon hier in België, in Gent dankzij een groep Cubanen die intussen al meer dan honderd koffers hebben gestuurd. Het werd op andere plaatsen in België en in Europa overgenomen.

Hoe zijn jullie met elkaar in contact gekomen? Hoe heb jij hen leren kennen?

Via sociale media, ja je kan er ook heel goeie dingen mee doen. We zijn inmiddels meer dan vrienden, we zijn broeders en zusters geworden. Zij sturen de koffers, soms brengt een Belg ze persoonlijk naar het ziekenhuis en ik begeleid hem of haar. We tonen via de socials telkens waar de donaties precies terecht komen.

Zij zochten mensen om hun spullen nuttig te verdelen in Cuba?

Ja, precies. Ze vonden mij en ik help graag. Ook met andere landen, maar met dit project van de ‘Maleta Solidaria’ in België is het heel sterk. Het is een voorbeeld van wat men kan doen om effectief te helpen. 

Je moet je indenken: een land dat als vijand de machtigste natie ter wereld heeft, vlakbij, en dat andere landen verbiedt om te helpen. Wij noemen dit een poging tot genocide. Door de olieblokkade sterven dagelijks Cubanen bij gebrek aan medicijnen en voedsel.

Dat wilde ik net vragen. Ik ben verschillende keren in Cuba geweest, en de 65- jarige blokkade maakte het leven er al altijd zeer ingewikkeld, maar hoe overleven Cubanen de huidige omstandigheden, zonder olietoevoer?

De situatie is extreem moeilijk. Er zijn veel stroomuitvallen, eten bederft, je kunt niet slapen, families raken ontregeld, er is geen transport naar je werk. Psychologisch laat dit iedereen lijden, van oud tot jong. Daarbovenop dreigt de Trump-regering met een militaire invasie of met ontvoering van de president, zoals in Venezuela. 

Ondanks grote druk en chantage van de VS op de vele landen die economisch van hen afhankelijk zijn, stemde de internationale gemeenschap onlangs weer massaal tegen het blokkade-resolutie. 130 landen stemden voor het recht van Cubanen zelf te beslissen over hun toekomst.

Terugkomend op je vraag: het is zeer moeilijk, vooral wat evenwichtig voedsel betreft. Daarom bestaan projecten als dit: eerlijk delen wat aankomt. Zo heb ik vlak voor mijn vertrek naar Europa nog voedsel uit Canada ontvangen, dat ik zal verdelen onder kinderoncologische afdelingen en gastro-enterologische (aandoening van spijsverteringsstelsel, nvdr) instituten. Zo zijn er verschillende projecten in Cuba, en die redden levens.

Solidaire reizigers van de solidariteitsorganisatie Cubanismo gaan vandaag medicijnen brengen naar het Fajardo-ziekenhuis, kinderhuizen en ouderenhuizen, en daarna gaan ze kijken naar de zonnepanelen in Las Tunas, die Cubanismo mee betaalde.

België heeft een reputatie van solidariteit met Cuba, en die solidariteit is permanent, niet met ups en downs. Dergelijke solidariteit geeft ons het gevoel niet alleen te staan. Ik voel me thuis in Brussel, mijn vrienden zijn broeders geworden. 

Voor Belgen is de afstand groot, maar vergeleken met een klein eiland dat geblokkeerd wordt door een enorm buurland, zijn de problemen van de gewone mensen hier minder erg. Toekomstige generaties zullen de steun tijdens deze moeilijke momenten blijven waarderen.

Afbeelding

Amado, hoe ziet jouw dag eruit in Cuba?

Ik sta elke ochtend om zes uur op om, rekening houdend met de tijdsverschillen, contact te kunnen leggen en te onderhouden met solidariteitsgroepen over de hele wereld. Rond 8 uur beginnen mensen al op mijn deur te kloppen op zoek naar medicijnen.

Recent waren we effectief in het leveren van natriumvalproaat tegen epilepsie bij kinderen. De Cubaanse staat had dit gekocht, maar de container werd door de VS tegengehouden in Colombia. Gisteren werd me hier in België het medicijn geschonken.

Moeders huilen van opluchting wanneer ze medicatie krijgen zodat hun kinderen geen stuiptrekkingen meer krijgen

Mijn telefoon begint rond 8 uur te rinkelen met aanvragen. Ziekenhuizen schrijven recepten voor medicijnen die niet beschikbaar zijn en zeggen aan de patiënt: "Ga naar het huis van Amado". Soms heb ik het in huis, soms niet. Als ik het niet heb, is dat pijnlijk; als ik het wel heb, is het gratis, want wij verkopen niets door terwijl prijzen op de zwarte markt exploderen. 

Moeders huilen van opluchting wanneer ze medicatie krijgen zodat hun kinderen geen stuiptrekkingen meer krijgen en ze zelf wat rust vinden. Vandaag belden moeders mij al omdat hun voorraad op is. Zodra ik straks terug ben, zal ik hen helpen met de voorraad uit Brussel en Mexico.

Later verdeel ik de medicijnen of haal ik koffers op van solidaire reizigers op de luchthaven. Dit is complexer geworden doordat er geen brandstof is voor transport. Vroeger was ophalen makkelijk, nu moeten we hen vaak vragen of we bij hun hotel kunnen langskomen.

Eenmaal terug thuis begin ik direct met verdelen bij de ziekenhuizen. Ik krijg applaus van patiënten én artsen want ook voor hen is het een grote frustratie te weten wat je patiënt nodig heeft en het niet te kunnen geven. Ik lever ook aan huisartsenposten en intensieve zorg 's nachts.

Deze jonge artsen zijn mijn helden: Cardiologen vechten hard om harten verder te laten kloppen, ze improviseren behandelingen en redden levens, maar zijn vaak triest omdat patiënten stilletjes sterven door tekorten. Na hun dienst stappen ze vaak naar huis omdat er geen bussen zijn. Wij hebben hen fietsen bezorgd omdat mobiliteit cruciaal is.

Ik lever zelf de medicijnen te voet met een troley. Ik heb geen auto en die zou nu trouwens toch stilstaan. Ik ben de motor van dat karretje en het is te doen omdat ik dichtbij acht ziekenhuizen woon. Zelfs bij nationale black-outs ga ik naar buiten om te helpen. Zo bracht ik ooit antibiotica naar het Calixto García-ziekenhuis in de complete duisternis.

Er vallen ongeveer 70 doden per dag in Cuba door de Trump-belegering. Dat is alsof Havana dagelijks zou gebombardeerd worden

Wie denkt dat Cuba valt, vergist zich. Er is veel haat bij de regering van de VS en bij contrarevolutionaire krachten, maar het volk verstaat de situatie en er is veerkracht. Niemand verwachtte dat Vietnam de VS zou verslaan in 1967, maar vastberadenheid wint. Wij zullen winnen omdat we een veel grotere kracht zijn dan op het eerste zicht lijkt, en omdat we gesteund door de solidariteit wereldwijd.

Naast humanitaire hulp, wat kan de solidariteit in Europa nog meer doen? Europese landen stemden tegen de blokkade, behalve Duitsland en Italië die zich onthielden, maar onze regering zegt dat ze niets meer kunnen doen. Hoe kunnen groepen actie ondernemen?

Kijk, landen die niet met de VS meestemmen, geven al morele steun door de leugens over de blokkade te discrediteren. Ik begrijp politieke redenen waarom sommige regeringen voorzichtig zijn. Maar het is belangrijk uit te leggen dat het in Cuba nu om menselijkheid gaat, niet alleen om (geo)politiek. Kinderen mogen niet sterven. Rechts of links, niemand wil dat een kankerpatiënt pijn lijdt.

De solidariteit moeten de publieke opinie blijven informeren en sensibilseren over wat er in Cuba aan de hand is. Veel mensen weten het gewoonweg niet. Ze zijn terecht bezig met eigen problemen: hoge huur, zwaar werk, stijgende prijzen ... 

De genocide in Gaza is bekend, maar wat er in Cuba gebeurt is ook een genocide met ongeveer 70 doden per dag door de Trump-belegering. Dat is alsof Havana dagelijks zou gebombardeerd worden. Vuilnisophopingen door gebrek aan brandstof veroorzaken ziektes, fungerend als bommen. Zij laten niemand toe die olie te leveren, wurgen de economie terwijl hun propaganda beweert dat alles de schuld is van de zogenaamde dictatuur.

Leg uit aan het publiek wat er gebeurt, help met elke soort medicijn om levens te redden. Ons project ontvangt goederen uit meer dan15 landen en verdeelt deze onmiddellijk. Bijvoorbeeld, een Belg neemt een koffer mee voor het gynaecologische ziekenhuis América Arias. Ik haal hem op aan zijn hotel en ga mee naar die kliniek.

Dit vereist veel werk: communiceren, coördineren, telefoontjes beantwoorden: mijn nummer is openbaar gedeeld. Het bezorgt me veel stress om nee te moeten zeggen tegen kankerpatiënten, maar het doel is helpen. We blijven strijden, en neen: Cuba zal niet vallen!

Wat er op 3 januari van dit jaar in Venezuela gebeurde, zal hier niet gebeuren. We bereiden ons voor op mogelijke invasies en zullen ons verdedigen, zelfs ten koste van veel levens. Onze nabijheid tot de VS is gevaarlijk maar ook goed voor de verdediging. (Cubaanse inlichtingendiensten zijn van de beste ter wereld, nvdr.)

We vertrouwen op de wereldwijde publieke opinie en op de Cubanen in het buitenland.

Het zou een grote fout zijn van Trump en Rubio – middelmatige personen zonder visie – om ons aan te vallen. Hitler was machtig maar kon de wereld niet vernietigen; Donald Trump is machtig maar zal de wereld niet kunnen vernietigen. Ook zijn geweld zal voorbij gaan. We zullen overwinnen.

Mooie gedachte om mee af te sluiten, Amado. We wensen je nog veel succes met je humanitaire werk en veel moed voor alle Cubanen.