ABVV Jongeren en Jeunes FGTB: "Er is geen jongere die niet geraakt wordt"

"Werkgevers kunnen jongeren veel gemakkelijker voor veel kortere periodes aannemen en ontslaan. Tegelijk lukt het jongeren amper om voldoende dagen op te bouwen voor een uitkering."

"Flexijobs worden uitgebreid, met 360 uur vrijwillig overwerk. Jongeren zitten het vaakst in die flexibele jobs, dus zij zullen dat ook als eersten voelen."

Dat zijn enkele van de redenen waarom Ulla (ABVV Jongeren) en Isis (Jeunes FGTB) mobiliseren voor 9 oktober.

Welke maatregelen van Arizona zijn een aanval op jongeren?

Ulla: Werkgevers kunnen jongeren veel gemakkelijker voor veel kortere periodes aannemen en ontslaan. Dat terwijl jongeren heel moeilijk voldoende dagen opbouwen voor een uitkering. Die twee maatregelen sluiten samen de val. Als we kijken naar bijvoorbeeld de beperking van de inschakelingsuitkering tot één jaar, is hierdoor slechts 19,4 procent doorgestroomd naar werk. Dat betekent dat acht op de tien jongeren geen job hadden.

Het is heel duidelijk dat het beperken van die rechten geen probleem oplost. Daarnaast verdwijnt ook de werkloosheidsuitkering. Die wordt in de tijd beperkt. Wie dus net begint met minder dan vijf jaar beroepsverleden, verliest het recht op deze uitkering tussen augustus '26 en juli '27. Jongeren hebben ook geen lange loopbaan om op terug te vallen, dus dat is er gewoon niet. Daar vallen zij volledig uit.

Ten tweede ook de jobs zelf, de proefperiode komt terug en minimale wekelijkse arbeidsduur verdwijnt. Flexijobs worden uitgebreid, met 360 uur vrijwillig overwerk, waarvan 240 zonder extra loon of inhaalrust. Net omdat jongeren het vaakst in die flexibele jobs zitten, gaan zij dat ook het eerst voelen. 

Ten derde is er het pensioen. De pensioenmalus loopt op tot soms 400 euro per maand. Je begint met een interim en korte contracten en flexibele contracten. Wie zijn het slachtoffer daarvan? Dat zijn opnieuw jonge mensen die daar het vaakst in verzeild raken. Die gaan veel moeilijker een volledig pensioen opbouwen. 

Ten vierde: sinds januari zijn de sancties voor de zieken veel strenger, terwijl het burn-outrisico bij jonge werknemers dubbel zo snel stijgt. Dus je pakt de gevolgen dan wel aan, maar niet de oorzaak, zijnde de werkdruk. Dat is de rode draad die wij zien terugkomen.

Isis: Daarnaast is een hele belangrijke het verhogen van de pensioenleeftijd. Jongeren zullen meer moeten betalen en tot veel later moeten gaan werken, terwijl ze ook nog eens slechtere arbeidsomstandigheden zullen hebben. Voor de verhoging van de btw zijn wij het, de jongeren, die de rekening nog meer zullen moeten betalen, omdat we nu pas aan onze loopbaan beginnen. We krijgen niet het loon dat de prijs van het leven volgt, maar wel de stijgende btw en de steeds moeilijker wordende arbeidsomstandigheden.

Daarnaast is er de wet-Quintin. Die wil de overheid de macht geven om feitelijke verenigingen te verbieden. Dat is echt niet oké. Hij wil de antifascistische verenigingen verbieden, maar eigenlijk betekent dat het verbieden van de verenigingen die zich organiseren, en die democratie en een tegenmacht in deze samenleving brengen.

Er is een nationaal en tweetalig jongerenblok. Wat is het belang daarvan?

Ulla: Goh, dat is net omdat jongeren zowel federaal, Vlaams als Waals geraakt worden, en ook telkens met dezelfde logica. Wie langer over zijn studies doet of wie niet direct werk vindt, wordt bestraft in plaats van geholpen. En federaal wordt die inschakelingsuitkering dan beperkt. In Vlaanderen wordt het groeipakket voor studenten gestopt als ze 23 jaar zijn in plaats van 25 jaar, terwijl de studietoelage wordt afgebouwd. In Wallonië is die kinderbijslag voor jongeren van 21 tot 25 sinds juli beperkt tot maximaal 12 maanden als ze niet meer studeren.

Dus dat is wel drie keer van drie regeringen het volle signaal: je mag niet falen. Als wij op maar één niveau zouden protesteren, of apart van elkaar, dan wordt er veel gemakkelijker met de vinger gewezen: “Dat is federaal, dat is Vlaams, dat is Waals.” Maar het is de som van al die maatregelen die we gaan voelen. En het is belangrijk om te begrijpen dat al de regeringen samen bouwen aan een project waarin er eigenlijk meer druk op jongeren komt, en de maatregelen als iets onvermijdelijks voorstellen voor de begroting, voor de arbeidsmarkt, productiviteit, welvaart enzovoort.

Jongeren moeten zich daar dan maar aan aanpassen. Terwijl wij zeggen: “Kijk, als je een generatie wilt met toekomst, die graag gaat werken, die lang ook kan werken, die gelukkig gaat werken, dan moet je het ook aanpakken waar het probleem zit. En dat is bij die werkdruk.”

Isis: Er is een blok: “Alle Jeugd Samen”. Dat is superbelangrijk, omdat de jeugd een centrale plaats heeft in de strijd. Op dit moment zien we dat in België jongeren al maanden en maanden bezig zijn zich in het hele land te organiseren, zowel in Wallonië als in Brussel en in Vlaanderen. Eigenlijk organiseren ze zich omdat ze zien dat de regering niet geeft om hen en dat ze er dus voor hebben gekozen om hun lot in eigen handen te nemen en te vechten voor hun toekomst.

Het zijn ook niet alleen de studenten. De studenten zijn  vervoegd door scholieren van middelbare scholen. Dat is toch echt waanzinnig. En we zien dat zij nog steeds hun scholen blokkeren. We zien dat het ook niet alleen in België is. De jeugd is op dit moment zo indrukwekkend. Ze strijdt tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld, ze strijdt voor een betere toekomst. En het is ook de jeugd die de volgende generatie zal zijn. Zij zijn hetdie in de eerste lijn alle aanvallen zal ondergaan die we momenteel krijgen.

Zij zijn het die langer zullen moeten werken. Zij zijn het die meer zal moeten betalen. Zij zijn het die arbeidsomstandigheden zullen krijgen die steeds verder achteruitgaan. Een jeugd die verenigd is tegenover onze echte vijand. Onze echte vijand is de regering, MR, Les Engagés, de N-VA, het zijn allemaal mensen die aan de macht zijn en die niet om ons geven. Dat is net wat zo sterk is, dat we zien dat sinds we een jongerenblok hebben, ons blok nog nooit zo groot en zo divers is geweest.

Er zijn steeds meer mensen die nog nooit hebben betoogd en die zich voor het eerst bij ons aansluiten. Dat is het belang van het jongerenblok en om morgen bij het jongerenblok aan te sluiten.

Wat denk je van de Vlaamse begroting waar net een akkoord over is?

Ulla: Vlaamse en federale maatregelen zijn domino-effecten van elkaar. Op federaal niveau beperkt Arizona de werkloosheidsuitkering in de tijd en de inschakelingsuitkering. Maar om een uitkering te krijgen moet je naar het OCMW. Het leefloon is federaal geregeld, maar OCMW’s hebben lokale besturen die van Vlaanderen afhangen. En de Vlaamse regering trekt de groei van het Gemeentefonds in. Dus het werkt elkaar constant tegen. Volgens de De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten gaat het bijna om een miljard euro minder inkomsten voor lokale besturen.

De Vlaamse premie voor activering van OCMW’s zou ook verdwijnen. Federaal worden de mensen dus richting het OCMW geduwd. Vlaams knijpen ze de middelen af om daar dan te helpen. Mensen worden ook gewoon constant van het kastje naar de muur gestuurd.

Daarnaast is er het VDAB. Wie op een uitkering valt, moet volgens de regering veel sneller aan het werk. Dat vraagt dan meer hulp, maar dan wordt er wel veel bespaard op de VDAB.

Je vraagt om te activeren, terwijl de mensen hierin begeleiden veel minder middelen krijgen. De focus is een begroting op orde krijgen, en bij mensen die het niet breed kunnen dragen. De Vlaamse regering rekent in de Septemberverklaring op bijna twee miljard euro besparingen in ’27, tot drie miljard in ’29.

Na de betoging morgen moet er dan federaal ook nog een paar miljard gevonden worden. Plots gaat de Vlaamse regering die federale dotatie ook gebruiken om haar begroting op orde te houden. En dat gaat dan ook wel weer weg bij dingen die voor jonge mensen wel belangrijk zijn en die een start mee faciliteren.

Bouchez heeft daarnet ook laten weten dat hij vraagt aan de vakbonden om 9 oktober uit te stellen. Wat vind je daarvan?

Isis: Ik moet er echt gewoon om lachen. Het toont gewoon dat hij bang is. Normaal gezien is zijn houding tegenover de mobilisatie heel neerbuigend: ‘Eigenlijk vertegenwoordigen de manifestaties bijna niemand. Jullie zijn maar een klein deel van de bevolking dat in opstand komt.’ En dan vandaag komt hij in een video zeggen: ‘Oké, wacht eigenlijk maar een paar dagen, alsjeblieft, de ordediensten kunnen het niet meer aan.’ Dat toont gewoon dat hij ziet dat hij aan het verliezen is en dat de meerderheid van de bevolking bij ons is. De meerderheid zit in de sociale beweging en is het niet eens met hem en al zijn bevriende politici die hem vergezellen.

Waarom vind je het belangrijk dat elke jongere meedoet aan 9 oktober?

Ulla: De beslissingen gaan nu genomen worden en de beslissingen die genomen worden, komen heel veel bij jongeren terecht. En jongeren moeten de som dragen van alle maatregelen, Vlaams, Waals, federaal. Tegen 13 oktober zou er een akkoord moeten zijn over de federale begroting. Ze moeten een paar miljard euro gaan zoeken. Dit moet eigenlijk een eerste heel duidelijke waarschuwing zijn, net op het moment dat de keuzes gemaakt worden.

Niemand gaat het in onze plaats doen. Dat is de kwestie. Het maakt ook niet uit in welke situatie je zit als jongere. Er is geen jongere voor wie het niet geldt. Ben je een student, dan gaat het over studiebeurzen, het groeipakket, de kotprijzen. Ben je werkzoekend, dan stopt de uitkering na een jaar. Ben je aan het werk, dan moet je flexibeler worden. Er is geen jongere waar het niet over gaat. Daarom is het zo belangrijk dat iedereen daar naartoe komt.

Isis: Het is belangrijk om je vrienden bewust te maken, maar het is ook vooral belangrijk om aan Bouchez te laten zien dat we niet gewoon jongeren zijn die niet naar school willen gaan of gewoon willen staken om te staken. We willen aan Bouchez laten zien dat we duidelijke eisen hebben, dat we heel goed weten waarom we dit doen. We hebben eisen die we willen uitschreeuwen.

Daarom moeten we daar massaal aanwezig zijn. We moeten laten zien dat de jeugd deel uitmaakt van de beweging, dat ook de jeugd zich op dit moment aan het mobiliseren is. En vooral dat ze de banden legt met de werkende klasse. Want eigenlijk krijgt de werkende klasse het ook heel, heel hard te verduren. En als we gewoon onze eigen manifestaties doen en niet allemaal samen, of als we besluiten elkaar aan te pakken, spelen we het spel van rechts. En dat zaait verdeeldheid onder ons. Daarom is het als jongere belangrijk dat we op de negende deelnemen aan de manifestatie.

Wat is jullie boodschap aan Bart De Wever en aan Arizona? Wat moeten en kunnen zij wel doen?

Ulla: Ik denk dat die boodschap redelijk simpel is. Je mag de rekening gewoon niet bij jongeren leggen, omdat er andere keuzes mogelijk zijn. Ten eerste, kijk naar de sterkste schouders. Dan denk ik: het meest logische dat je kan doen, is uitgaan van een gezamenlijke alternatieve lijst die bijna 41 miljard euro kan opbrengen. En dat gaat dan van fiscale constructies, managementvennootschappen, tot gewoon een eerlijkere bijdrage van de grootste vermogens en kapitaalinkomsten. Maar dat zijn dan keuzes die je moet maken. En dat zijn geen onmogelijkheden. Terwijl de regering dan wel nog tien miljard moet zoeken, zeggen wij: ja, begin waar je die het makkelijkst vindt.

Ten tweede: er zijn wel rode lijnen die moeten worden gerespecteerd. Geen btw-verhoging, geen nieuwe aanval op de index, geen annualisering van de arbeidstijd. Want dat zijn exact maatregelen die de koopkracht raken, die de zekerheid raken en die van jongeren in het bijzonder. Want wie net begint in het leven, die heeft gewoon nog geen buffer. Dus die heeft die maatregelen het meest nodig.

En dan ten derde: kijk ook eens in eigen boezem. Bekijk eens of wat je al gedaan hebt, gewerkt heeft. De werkloosheidsuitkering moet mensen sneller aan het werk krijgen, maar als je dan naar de armoedebarometerkijkt, stroomt slechts zeventien procent door naar werk na het einde van een uitkering, 35 procent naar een leefloon en 33 procent valt gewoon door de mazen van het net. Voor jongeren geldt exact hetzelfde. Want zo'n inschakelingsuitkering na één jaar, dat creëert niet ineens jobs. Dat duwt jongeren in de eerste de beste job als ze al chance hebben.

Stop gewoon met rechten afbouwen en investeer in wat wel telt: begeleiding, opleidingen, duurzame jobs. En dan ten slotte: luister gewoon. De vakbonden zeggen dat het overleg de voorbije maanden meermaals werd genegeerd. Ik vind ook niet dat wij als jongeren het onmogelijke vragen. We vragen gewoon dat ze met ons praten in plaats van dat ze over ons beslissen. Ik denk dat dat het belangrijkste is.

Isis: Ze moeten ermee stoppen. Ze moeten aanvaarden dat wij degenen zijn die de strijd aan het voeren zijn, dat we hen al op heel wat punten hebben doen terugkrabbelen en dat we nu niet zomaar gaan stoppen. Op dit moment ziet iedereen heel duidelijk hoe hun spel in elkaar zit, van de jongste tot de oudste. 

Ze moeten ophouden zichzelf voor de gek te houden en ze moeten stoppen met niet naar ons te luisteren. Wij zullen ervoor zorgen dat er naar ons geluisterd wordt. We zullen doorgaan met de mobilisaties, tot we degelijke lonen krijgen, degelijke arbeidsomstandigheden, goede omstandigheden in het onderwijs, onderwijs dat toegankelijk is voor iedereen. Kortom, zodat we gewoon menswaardig kunnen leven.

Ulla Walravens is 23 jaar en werkt voor ABVV Jongeren. “Ik neem het politiek-syndicale pakket op mij, zijnde jongerenblokbetogingen, politieke acties, politieke lijnen uittekenen samen met onze jongerencommissie.”

Isis Pohl is animator bij Jeunes FGTB in Brussel. “Ik organiseer de jeugd of help de jeugd zichzelf te organiseren door opleidingen te geven, aan sensibilisering te doen, naar betogingen te gaan, momenten te creëren waarop zij ook hun woede kunnen uiten, of gewoon door projecten te ondersteunen die zij zelf dragen.”