'Vlaamse regering neemt 500 miljoen euro weg van kinderen en jongeren'

“Het Groeipakket is hét instrument van de Vlaamse regering om kinderarmoede, en dus ook gezinsarmoede tegen te gaan. We zijn bezorgd dat de Vlaamse regering het Groeipakket afbouwt, vooral ten nadele van de meest kwetsbare kinderen en jongeren", zegt Heidi Degerickx van Netwerk tegen Armoede. 

"Er werd al veel bespaard op het Groeipakket en nu gaat er nog een deel vanaf. Deze Vlaamse regering neemt jaarlijks 500 miljoen euro weg van kinderen en jongeren om andere putten te vullen. Dat is onaanvaardbaar. Het geld zou moeten gaan naar de versterking van het Groeipakket, met name de sociale toeslagen. Het geld komt dus niet bij Vlaamse gezinnen terecht, ook al is het wel voor hen bedoeld.”

Groeipakket brokkelt af, sociale toeslag blijft gelukkig overeind

Een alleenstaande ouder getuigt over het belang van het Groeipakket voor hun gezinsleven: “Het Groeipakket is een deel van ons vast gezinsinkomen. Samen met mijn loon gebruiken we het geld voor huur, facturen, eten en drinken. Het betalen van vaste maandelijkse kosten is ook voor mijn kinderen belangrijk, anders staan we als gezin op straat of moeten we in een koud appartement leven.”

Het is goed dat de huidige sociale toeslag en de schooltoeslag bij het Groeipakket minimaal overeind blijven. Dat is doorslaggevend voor gezinnen met een beperkt inkomen, en dan vooral ook voor eenoudergezinnen. Ongeveer 1 op 4 eenoudergezinnen (27 procent) leeft immers in armoede in Vlaanderen. 

Afschaffing Groeipakket schoolverlaters

Voor schoolverlaters wordt het Groeipakket afgeschaft. Door deze beslissing van de Vlaamse regering dreigen jongeren van 15 tot 25 jaar die geen onderwijs of opleiding volgen, die geen stage lopen en niet werken, zonder inkomen te zetten. 

Dat neemt meteen ook het beetje zekerheid af voor de toekomst van die jongvolwassenen, stelt Netwerk tegen Armoede. Heel wat van hen hebben immers nu al te kampen met dak- en thuisloosheid, aldus de organisatie. 

De beperking van het Groeipakket voor studerende jongeren tot 23 jaar (in plaats van 25 jaar) zal dan weer nefast zijn voor jongeren die zijn blijven zitten of die studievertraging hebben door ziekte of door de combinatie met werk om hun studies te betalen. 

Zij worden volgens Netwerk tegen Armoede proportioneel meer getroffen door deze besparing. Het is afwachten wat de ‘behartenswaardige uitzonderingen’ zullen zijn, aldus maar de organisatie vreest hier nu al voor willekeur. De maatregel kan ervoor zorgen dat jongeren hun studies vroegtijdig stoppen uit financiële noodzaak en dat kan dan weer nadelig zijn voor hun jobkansen, waarschuwt de armoede-organisatie.

Tot slot zouden gezinnen met kinderen geboren voor 2019 door niet-indexering lagere leeftijdsbijslagen krijgen. Terwijl net voor die gezinnen dekt het Groeipakket vandaag al het minst van de kosten, volgens berekeningen van de Gezinsbond. 

Nadelige effecten voor mobiliteit en wonen

De minister-president belooft een warm Vlaanderen met vlotte mobiliteit en degelijke infrastructuur. Helaas wordt het budget voor investeringen bij De Lijn gehalveerd van 50 miljoen naar 25 miljoen euro. Er zijn eerder al besparingen doorgevoerd bij De Lijn met de schrapping van heel wat buslijnen en -haltes tot gevolg. De Vlaamse regering grijpt zo onder meer in op de kansen voor activering voor mensen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer voor hun verplaatsingen naar het werk, hun zoektocht naar werk of om opleidingen te volgen bij de VDAB. 

Daarnaast rept de Septemberverklaring met geen woord over plannen om de stijgende energieprijzen aan te pakken. Vanaf 1 oktober gaan het ontradingstarief en het sociaal tarief voor energie omhoog. 

Het sociaal tarief is de beste bescherming tegen prijsschokken, maar volgt nog steeds de energiemarkt. Een prijsstijging van maximaal 15 procent heeft een grote impact op wie het nu al zeer moeilijk heeft. Het sociaal tarief zal in januari opnieuw stijgen omdat de werkelijke prijsstijging vele malen hoger ligt dan de plafonnering van 15 procent. 

Tot slot blijft het stil rond plannen om toekomstige hittegolven te bestrijden voor de meest kwetsbaren.

Armoede is nu nog stabiel, maar zal toenemen in de toekomst

“De Armoedebarometer 2026 gaf onlangs nog aan dat de daling van de armoedecijfers niet de realiteit weergeeft op het terrein", zegt Heidi Degerickx. "Zo vangen wij onrustwekkende signalen op van mensen uit onze verenigingen. De recente federale hervormingen, zoals de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd en de strengere activering van langdurig zieken, hebben vandaag een onmiddellijk effect op de getroffen mensen.” 

"Duizenden mensen hebben namelijk hun werkloosheidsuitkering verloren. We hadden voorspeld dat die niet massaal aan het werk zouden kunnen gaan en dat blijkt nu helaas ook uit recente cijfers van de RVA. Slechts ongeveer 1 op 8 langdurig werkzoekenden heeft intussen een job gevonden (13,5 procent). De helft krijgt nu enkel een leefloon of een ziekte-uitkering.

Grondrechten in gevaar

De besparingen die de Vlaamse regering en de federale regering doorvoeren, brengen de grondrechten van mensen in een kwetsbare positie in gevaar, stelt Netwerk tegen Armoede. Gezinnen die het al moeilijk hebben, dreigen volgens hen nog meer in de problemen te komen door bijvoorbeeld de schrapping van de geboortepremie of de besparingen in het Groeipakket of op de investeringen bij De Lijn. 

Het recht op gezondheid, gezin, mobiliteit, inkomen, werk … wordt bedreigd. "Daarom pleiten we voor een betere toegang en bescherming van de grondrechten met de campagne ‘Grondrechten in gevaar’ voor de Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17 oktober."